دادستان ارشد دیوان کیفری بین‌المللی به دلیل اتهامات سوء رفتار جنسی برکنار شد

اعضای دیوان کیفری بین‌المللی، آی‌سی‌سی، به اتفاق آرا به برکناری کریم خان، دادستان ارشد این دیوان، به دلیل اتهام سوءرفتار جنسی رای دادند.

آقای خان که در سال ۲۰۲۱ به عنوان سومین دادستان دیوان کیفری بین‌المللی انتخاب شد، ماه گذشته تعلیق شده بود و تصمیم به برکناری او با ۸۲ رای موافق به تصویب رسید.

هیئت نظارت دیوان در ماه ژوئن به این نتیجه رسید که او با برقراری رابطه جنسی نامناسب با یکی از کارکنان رده‌پایین دیوان و تلاش برای جلوگیری از پیگیری شکایت آن فرد، مرتکب «نقض جدی وظایف و سوءرفتار جدی» شده است.

آقای خان بارها تمامی اتهامات وارده علیه خود را رد کرده است. وکیل او اعلام کرد که موکلش «قانونی بودن و عادلانه بودن این تصمیم را از طریق تمامی سازوکارهای حقوقی موجود» به چالش خواهد کشید.

هنوز مشخص نیست که چه مسیرهای حقوقی برای این دادستان برکنارشده باقی مانده است.

دیوان کیفری بین‌المللی در بیانیه‌ای پس از رای‌گیری، اعلام کرد که از تصمیم «نشست ویژه مجمع کشورهای عضو» آگاه شده است.

در بیانیه دیوان کیفری بین‌المللی آمده است: «دیوان همچنان به حفظ محیط کاری امن، فراگیر و محترمانه برای همه پرسنل اهمیت زیادی قائل خواهد بود.»

با این حال، کل این فرآیند فراتر از سرنوشت یک دادستان واحد است و می‌تواند تنها دادگاه دائمی جنایات جنگی جهان را تغییر شکل دهد.

تحقیقات مربوط به سوء رفتار، این نهاد را زیر ذره‌بین قرار داده، اختلافات درون آن را تشدید کرده و در کنار یک کارزار بی‌سابقه برای تضعیف و در واقع برچیدن کامل دیوان کیفری بین‌المللی در حال فعالیت است.

ترس حامیان این دیوان این است که دادگاه ضعیف شود و توانایی کمتری برای مواجهه با جدی‌ترین تهدیدهای جهانی داشته باشد.

آقای خان، وکیل برجسته بریتانیایی، از ماه مه ۲۰۲۵ به طور داوطلبانه برای مبارزه با این اتهامات در مرخصی بوده است. او پس از آنکه هیئت استانداردهای وکلا ممنوعیت موقت را در حین انجام تحقیقات اعمال کرد، همچنان از وکالت در بریتانیا معلق است.

او نتوانست در رای‌گیری که در مقر سازمان ملل در نیویورک برگزار شد، شرکت کند، زیرا طبق تحریم‌های اعمال شده توسط دولت ترامپ به دلیل تحقیقات دیوان کیفری بین‌المللی در مورد جنایات جنگی ادعایی مقامات اسرائیلی در غزه، از ورود به ایالات متحده منع شده است.

صرف نظر از برکناری او، بعید است که این جنجال به همین جا ختم شود.

ایالات متحده پس از آنکه خان درخواست حکم بازداشت برای بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، و یوآو گالانت، وزیر دفاع سابق، به دلیل جنایات ادعایی مرتبط با جنگ غزه را مطرح کرد، تحریم‌هایی را علیه او اعمال کرد.

نگرش واشنگتن به دیوان به طور کلی در سال‌های اخیر به طور فزاینده‌ای خصمانه شده است.

در اوایل این ماه، ایالات متحده یک کارزار جدید «تمام دولتی» را برای برچیدن «آجر به آجر» دیوان کیفری بین‌المللی آغاز کرد، و گفت که این دیوان تهدیدی برای حاکمیت آمریکا است، و وعده ممنوعیت ویزا، مسدود کردن دارایی‌ها و فشار دیپلماتیک بر متحدان برای خروج از دیوان یا رد صلاحیت آن بر اتباع خود را داد.

ایالات متحده، روسیه و اسرائیل عضو دیوان کیفری بین‌المللی نیستند. با این حال، این دیوان می‌تواند صلاحیت قضایی خود را در مورد جرایم ارتکابی توسط اتباع این کشورها در خاک کشورهای عضو دیوان اعمال کند.