پایان پوشش زنده انتخابات اسرائیل
پوشش زنده بیبیسی فارسی از انتخابات اسرائیل در این جا به پایان میرسید.
در دو روز گذشته تحولات مربوط به این انتخابات را لحظه به لحظه گزارش کردیم.
ادامه این تحولات را از وبسایت بیبیسی فارسی دنبال کنید.
شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
تاکنون بیش از ۸۵ درصد آرا در انتخابات اسرائیل شمارش شده ولی هیچیک از جناحها اکثریت لازم کرسیهای پارلمان را به دست نیاوردهاند. ائتلاف بنیامین نتانیاهو کماکان بیشترین آرا را دارد، اما شمار کرسیهای آن به ۵۴ کاهش یافته است. شمار کرسیهای حزب رقیب آقای نتانیاهو، گادی آیزنکوت، نیز به ۴۹ رسیده است، در حالی که احزاب «فهرست عربی» تعداد کرسیهای خود را به ۱۹ رساندهاند. ائتلاف پیروز برای تشکیل دولت دارای اکثریت، به دستکم ۶۱ کرسی در کنست نیاز دارد. نتایج کنونی قطعی نیستند و ممکن است تغییر کنند.
پوشش زنده بیبیسی فارسی از انتخابات اسرائیل در این جا به پایان میرسید.
در دو روز گذشته تحولات مربوط به این انتخابات را لحظه به لحظه گزارش کردیم.
ادامه این تحولات را از وبسایت بیبیسی فارسی دنبال کنید.
برای مخالفانش، بنیامین نتانیاهو چیزهای زیادی است: فاسد، رشوهخوار، یک حیلهگر سیاسی بیشرم، و مهمتر از همه، مردی که نتوانست مانع رویداد دهشتناک ۷ اکتبر ۲۰۲۳ شود.
اما برای هوادارانش، او هنوز «بیبی، پادشاه اسرائیل» است.
راز موفقیت پایدار او پیچیده است. او بدون شک استاد هنرهای تاریکی است که برای عبور از پیچیدگیهای عرصه سیاسی عمیقا چندپاره اسرائیل لازم است.
اما جذابیت مردمی او بسیار عمیقتر از این است و ریشههای آن به تغییرات ساختاری در سیاست اسرائیل در دهه ۱۹۷۰ برمیگردد، زمانی که این کشور شاهد دههها حکومت سیاستمداران سکولار و چپگرای اروپایی (یا اشکنازی) بود که توسط حزب راستگرای لیکود مناخیم بگین سرنگون شد؛ حزبی که حمایت یهودیان مزراحی ناراضی و رنجیده را که عمدتا از خاورمیانه و شمال آفریقا بودند به خود جلب کرد.
آقای نتانیاهو نیز مانند آقای بگین، از همان ابتدا ارزش پذیرفته شدن از سوی مزراحیها را درک کرد، کسانی که گاهی اشکنازیها با القاب تحقیرآمیز به آنها اشاره میکردند؛ بسیاری اما بعدها آن را بهعنوان نشان افتخار پذیرفتند.
بنیامین نتانیاهو، مانند دونالد ترامپ در آمریکا، بعید است که نماینده ستمدیدگان و محرومان باشد، اما محبوبیت گسترده او هنوز تا حدودی مدیون تصویر او بهعنوان مدافع سرسخت منافع یهودیان در جهانی پر از تهدیدهای داخلی و منطقهای و بینالمللی است.
اسرائیل برای انتخاب احزاب سیاسی در پارلمان خود، که «کنست» نامیده میشود، از نظام نمایندگی تناسبی استفاده میکند.
پارلمان اسرائیل ۱۲۰ کرسی دارد که به نسبت مستقیم با تعداد آرایی که هر حزب کسب میکند، به آن حزب اختصاص مییابد.
رایدهندگان به یک حزب رای میدهند، نه به نامزدهای منفرد.
هر حزب فهرستی رتبهبندیشده از نامزدهای خود ارائه میدهد و بر اساس تعداد نهایی کرسیهای تصاحب شده، کرسیهای کنست به آنان اختصاص مییابد.
هرگز یک حزب واحد نتوانسته است تعداد کافی از ۱۲۰ کرسی را برای کسب اکثریت به دست آورد؛ بدین معنا که هر دولتی، ائتلافی متشکل از دستکم دو حزب است.
این به احزاب کوچکتر قدرت قابلتوجهی میدهد تا بتوانند یک دولت ائتلافی را تشکیل دهند یا آن را کنار بزنند.
بنابر اعلام کمیته مرکزی انتخابات اسرائیل، در انتخابات امسال بین ۴۳۰ هزار تا ۴۸۰ هزار رای غیابی به صندوقها ریخته شده است.
این رقم کمتر از ۶۰۰ هزار رایی است که پیشتر تخمین زده شده بود، اما با ادامه شمارش برگههای رای، ممکن است این اعداد تغییر کنند.
آرای غیابی عمدتا توسط پرسنل نظامی به صندوق ریخته شدهاند و انتظار میرود تا بعدازظهر پنجشنبه شمارش آنها به پایان برسد.
به گزارش روزنامه «تایمز اسرائیل»، این آرا میتواند تاثیر بسزایی بر نتیجه انتخابات داشته باشند؛ چرا که هر کرسی در پارلمان حدود ۴۰ هزار رأی ارزش دارد که معادل تقریبا ۱۲ کرسی است.
با شمارش ۸۵ درصد آرا در انتخابات اسرائیل، به نظر نمیرسد که نه بنیامین نتانیاهو و نه گادی آیزنکوت، رقیب اصلی او کرسیهای کافی برای کسب اکثریت را در پارلمان به دست آورند.
به نظر میرسد برای تشکیل دولت، یکی از احزاب اصلی ناچار شود از وعدههای انتخاباتی خود عقبنشینی کند؛ به این معنا که محتملترین نتیجه آن، برگزاری انتخاباتی جدید خواهد بود. با این اوصاف، سناریوهای احتمالی پیش روی این انتخابات چیست؟
برای این کار، آقای نتانیاهو باید احزاب راست افراطی و یهودیان ارتدوکس افراطی را که در حال حاضر با آنها ائتلاف کرده است کنار بگذارد و آقای آیزنکوت هم باید از شعار محوری خود، یعنی ساقط کردن بنیامین نتانیاهو از قدرت، دست بکشد.
آقای آیزنکوت و تمام احزاب یهودی دیگر حاضر در بلوک او، به جز یکی، پیشاپیش مشارکت در دولت به همراه این احزاب را رد کردهاند؛ اما در حال حاضر، این تنها راه آنها برای دستیابی به اکثریت است.
آقای نتانیاهو ممکن است تلاش کند احزاب راستگرای حاضر در ائتلاف آقای آیزنکوت را متقاعد کند که از آن جدا شوند. دو گزینه محتملتر در این میان، نفتالی بنت و آویگدور لیبرمن هستند.
اگر در مورد هیچیک از سناریوهای اشاره شده توافقی حاصل نشود، نتیجه پیشفرض، برگزاری انتخابات جدید خواهد بود. بسیاری این وضعیت را پیروزی ضمنی برای نتانیاهو تلقی خواهند کرد؛ چرا که او تا زمان برگزاری انتخابات در مقام نخستوزیر موقت باقی میماند و ممکن است تصور کند که در انتخابات جدید، شانس بیشتری برای پیروزی دارد.
در این انتخابات، دو بلوک حزبی اعراب حضور دارند: «فهرست مشترک عربی» که ائتلافی از احزاب «هدش» (جبهه دموکراتیک صلح و برابری) و «بلد» (تجمع دموکراتیک ملی) و «تعال» (جنبش عرب برای تغییر) است، و بلوک کوچکتر «رعام» یا همان «فهرست متحد عربی» که حزبی اسلامگراست.
بر اساس اعلام کمیته مرکزی انتخابات اسرائیل، تا این لحظه «فهرست مشترک عربی» ۹/۱۱ درصد و حزب «فهرست متحد عربی» ۴/۷۴ درصد از آرای شمارششده را به خود اختصاص دادهاند. با وجود اینکه آنها سهم قابلتوجهی از آرا را در اختیار دارند، هنوز مشخص نیست که آیا سایر احزاب حاضر به همکاری با آنها در یک دولت ائتلافی خواهند بود یا خیر.
اکثریت شهروندان عرب اسرائیل نوادگان فلسطینیهایی هستند که در جریان جنگ در زمان تاسیس کشور اسرائیل در سال ۱۹۴۸، زمانی که صدها هزار نفر مجبور به ترک خانههای خود شدند یا از آنجا گریختند، در سرزمینی که بعدها به اسرائیل تبدیل شد، باقی ماندند.
مواضع این احزاب چیست؟
«فهرست مشترک عربی» متشکل از احزابی سکولار است که خواهان حقوق برابر برای شهروندان عرب اسرائیل، پایان اشغال نظامی سرزمینهای فلسطینی از سوی اسرائیل، و دستیابی به راهحل دو کشوری برای مناقشه اسرائیل و فلسطینیها هستند. این ائتلاف پیش از انتخابات اعلام کرده بود که قصد دارد نقش بانفوذی در میان اپوزیسیون ایفا کند.
این ائتلاف از ایجاد یک «حاشیه امنیتی، چتر حمایتی» انتخاباتی برای کسانی صحبت کرده است که میتوانند جایگزین دولت نتانیاهو شوند؛ این حمایت در ازای همراهی دولت با سیاستهایی خواهد بود که به مسائلی همچون گسترش جرم و جنایت توسط باندهای تبهکار میپردازد؛ موضوعی که یکی از دغدغههای اصلی شهروندان عرب اسرائیل در این انتخابات است.
«فهرست متحد عربی» در اصل بهعنوان بخشی از «جنبش اسلامی در اسرائیل» شکل گرفت که ارزشهای اجتماعی محافظهکارانه دارد. اما رهبر آن، منصور عباس، بهدلیل همکاری با شرکای یهودی شهرت یافته است. او اولویت خود را حل مشکلات شهروندان عرب اسرائیل قرار داده است و کمتر در مورد فلسطینیهای ساکن کرانه باختری و نوار غزه سخن میگوید.
در این انتخابات، منصور عباس دست به اقدامی غافلگیرکننده زد و جایگاه دوم در فهرست انتخاباتی خود را به یوآو سگالوویچ، مقام سابق پلیس و نماینده میانهروی یهودی در پارلمان، اختصاص داد.
جامعه اسرائیل بسیار سیاسی است، از جهاتی مثل ایران. اینجا سیاست با زندگی روزمره گره خورده است.
بر خلاف خیلی از جاهای دیگر دنیا، نسل جدید اسرائیل با شدت و حدت در بحثهای سیاسی مشارکت می کند.
در یکی از خیابانهای مرفه تلآویو، جایی که رستورانها و کافهها تا دیر وقت شب باز هستند، همین بحثها با حرات جریان داشت.
از همین فضا میشد فهمید که مشارکت در این انتخابات رکوردهای پیشین را خواهد شکست.
هواداران هیچکدام از احزاب میدان را خالی نکردند، و حالا همین شرایط، تعیین نتیجه انتخابات را دشوار کرده است.
در حالی که انتظار عدم دستیابی به نتیجهای قاطع در انتخابات اسرائیل میرود، اسحاق هرتزوگ، رئیسجمهور این کشور، گفت: «ما باید تمام تلاش خود را بهکار گیریم... تا از دور دیگری از انتخابات پرهیز کنیم.»
پس از اعلام نتایج رسمی انتخابات در هفته آینده، وظیفه رئیسجمهور است تا از رهبری که به اعتقاد او بیشترین شانس را برای تشکیل دولت دارد، بخواهد تا برای این کار اقدام کند.
آقای هرتزوگ در بیانیهای گفت: «دیروز، روز انتخابات واقعا چشمگیر بود، با بالاترین میزان مشارکت در دهههای اخیر. این مایه افتخار جامعه اسرائیل است. فوقالعاده بود که شاهد چنین عمقی از تمایل به دموکراسی در اسرائیل باشیم.»
او گفت که پس از دریافت نتایج، «روند رایزنیها را آغاز خواهد کرد... به سخنان تکتک جناحها گوش خواهد داد، پرسشهایی مطرح خواهد کرد، و به گفتوگوهایی خواهد پرداخت.»
رئیسجمهور اسرائیل گفت: «یک نکته باید کاملا روشن باشد، و من این را پیش از انتخابات هم گفتم: ما باید هر کاری از دستمان برمیآید انجام دهیم، بهویژه پس از دیروز [با میزان بالای مشارکت]، تا از دور دیگری از انتخابات پرهیز کنیم. بنابراین، انتظار دارم هر کسی که به اینجا میآید، با ذهنی باز و پذیرا بیاید.»
«کانال ۱۲» و «کانال ۱۳» اسرائیل گزارش دادهاند که تمام آرای انتخابات، به جز آرای غیابی، شمارش شدهاند.
آرای غیابی عمدتا توسط پرسنل نظامی به صندوق ریخته میشوند و حدود ۶۰۰ هزار رای، معادل تقریبا ۱۰ درصد از کل آرا، را شامل میشوند.
انتظار میرود شمارش آرای انتخابات عمومی اسرائیل امروز به پایان برسد.
بر اساس وضعیت فعلی، انتظار میرود ائتلاف بنیامین نتانیاهو بیشترین تعداد کرسیها را در پارلمان این کشور، کنست، به دست بیاورد اما بعید است که بتواند به اکثریت برسد.
یوسف جبارین، رهبر «فهرست مشترک عربی»، میگوید که ائتلاف او «آماده است تا زمینه را برای برکناری دولت نتانیاهو فراهم کند.»
بر اساس اعلام کمیسیون مرکزی انتخابات اسرائیل، این فهرست مشترک در حال حاضر با کسب ۹/۱۱ درصد آرا، چهارمین سهم بزرگ را از کل آرا در اختیار دارد و میتواند در تلاشها برای تشکیل دولت ائتلافی نقشآفرین باشد.
آقای جبارین در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «در برابر دولتی که دست به خونریزی میزند و در برابر سیاستهای مبتنی بر برتریجویی، نژادپرستی و طرد دیگران، ما جایگزینی کاملا متفاوت ارائه میدهیم.»
او اضافه کرد «تغییر در بستر یک همکاری یهودی-عرب جریان مییابد؛ یک همکاری اصیل و برابر. نه چیزی کمتر، و نه چیزی بیشتر.»
دولت نتانیاهو اغلب اعراب ساکن اسرائیل را به عنوان تهدیدی برای هویت یهودی این دولت معرفی کرده است. بسیاری از اعراب ساکن اسرائیل خود را شهروندان فلسطینی اسرائیل میدانند.
او اخیرا گفت که رقبایش قصد داشتهاند با اعراب متحد شوند و یک «دولت خطرناک» تشکیل دهند.
یائیر گولان، رهبر حزب چپگرای «دموکراتها»، که بخشی از ائتلاف «بلوک تغییر» به رهبری گادی آیزنکوت است از احزاب اپوزیسیون خواسته است تا برای تشکیل دولت با احزاب تحت رهبری اعراب همکاری کنند.
آقای آیزنکوت پیشتر این گزینه را رد کرده بود.
پلیس صربستان گفته است که بامداد امروز پس از وقوع یک «حمله تروریستی»، نیروهای این کشور مرد جوانی را در مقابل سفارت اسرائیل به ضرب گلوله کشتند.
ایویتسا داچیچ، وزیر کشور صربستان، گفت مهاجم در حالی که دو چاقو در دست داشت با فریاد «اللهاکبر» به یک مأمور پلیس حملهور شد. این مامور که از ناحیه صورت جراحتی سطحی برداشت، مهاجم را هدف گلوله قرار داد.
آقای داچیچ گفت او نوجوانی تبعه صربستان بود که سرویسهای امنیتی او را زیر نظر داشتند، زیرا «بهعنوان حامی گروه دولت اسلامی شناخته میشد». جزئیات بیشتری از هویت این فرد منتشر نشده است.
وزیر کشور صربستان در گفتوگو با خبرنگاران در مقابل سفارت گفت تحقیقات ادامه دارد، اما سرویسهای امنیتی اعلام کردهاند که مظنون تصویری از پرچم گروه موسوم به دولت اسلامی (داعش) را در صفحه اینستاگرام خود منتشر کرده بود.
آقای داچیچ سطح تهدید تروریستی در صربستان را به «وضعیت قرمز» ارتقا داد که بالاترین سطح هشدار است. این اقدام به معنای تشدید بازرسیهای امنیتی و افزایش حضور پلیس در مکانهایی مانند تاسیسات زیربنایی و محلهای تجمع جمعیتهای بزرگ است.
پروفسور یوجین روگان، مدیر مرکز خاورمیانه در کالج سنت آنتونی دانشگاه آکسفورد، میگوید که نتایج انتخابات «تصویری از دوقطبیشدن جامعه اسرائیل ارائه میدهد.»
آقای روگان در گفتگو با رادیو ۴ بیبیسی گفت که «مطالبه تغییر» در میان برخی رایدهندگان که از سوی بلوک اپوزیسیون به رهبری گادی آیزنکوت هدایت میشود، با گروه دیگری از رایدهندگان رو در رو شدهاند که «عزمی راسخ برای حفظ سیاستهای راستگرایانه نتانیاهو» دارند، چرا که آن را «نوعی تضمین امنیتی برای کشور اسرائیل» میدانند.
آقای روگان در پاسخ به پرسشی درباره تاثیر حملات ۷ اکتبر به رهبری حماس، گفت که این رویداد نیز باعث ایجاد شکاف میان اسرائیلیها شده است.
او گفت: «بسیاری از اسرائیلیها هزینه جنگهای بیپایان را میبینند؛ چه از نظر ضربهای که به اقتصاد اسرائیل وارد میشود، چه فرسودگی صدها هزار نیروی ذخیره که مدام برای دورههای جدید خدمت فراخوانده میشوند، و چه تنزل جایگاه اسرائیل در جامعه بینالمللی. به همین دلیل، آنها خواهان تغییر هستند.»
آقای روگان افزود که «اما در مقابل، گروه دیگری کاملا متقاعد شدهاند که همزیستی با فلسطینیها هرگز ممکن نیست» و آنها معتقدند که «فلسطینیها، و همچنین ایران، تهدیدی وجودی محسوب میشوند و تنها کسی که به مقابله با این تهدیدها میپردازد، نتانیاهو است.»
او گفت «اسرائیلیها دچار دودستگی شدهاند.»
شمارش آرا در انتخابات اسرائیل کماکان ادامه دارد و تاکنون بیش از ۷۷ درصد آرا شمارش شده است.
بلوک بنیامین نتانیاهو همچنان ۵۴ کرسی در اختیار دارد، در حالی که تعداد کرسیهای ائتلاف مخالفان به رهبری گادی آیزنکوت با کسب دو کرسی دیگر، به ۴۹ کرسی رسیده است.
هیچیک از آنها در مسیری قرار ندارند که بتوانند به ۶۱ کرسی لازم برای تشکیل دولت اکثریت دست یابند.
پیشتر پیشبینی میشد که احزاب فهرست عربی ۱۹ کرسی به دست آورده باشند، اما تعداد آن، حالا ۱۷ کرسی است.
همزمان با ادامه اعلام نتایج، انتظار تغییر در نتیجه دور از انتظار نیست.
امروز صبح با «گال» صحبت کردم؛ کسی که در «رمات گان»، در نزدیکی تلآویو، به نتانیاهو رأی داد.
او میگوید: «احساسم هنوز نه خوب است و نه بد؛ چرا که شمارش آرا هنوز به پایان نرسیده و در دو روز آینده ممکن است تغییرات زیادی رخ دهد. من بیبی را دوست دارم و همیشه به او رای دادهام.»
او میگوید به نتانیاهو رای میدهد، زیرا «نمیتوانیم با همسایگانی که تنها خواستهشان پاک کردن ما از روی نقشه است، آسودهخاطر باشیم و در صلح زندگی کنیم.»
گال معتقد است که اسرائیل پس از جنگ غزه، که تحت رهبری نتانیاهو انجام شد، امنتر شده است.
او همچنین میگوید که نسبت به نقش فزاینده احزاب تحت رهبری اعراب نگران است؛ این نگرانی پس از انتخابات روز سهشنبه مطرح میشود که در آن، مشارکت رایدهندگان در میان اقلیت عرب در اسرائیل به رکوردی بیسابقه رسید.
این رایدهنده میگوید: «دلیلی که باعث میشود من و بیشتر دوستانم به جناح راست رای دهیم، این است که از تقویت احزاب سیاسی عرب میترسیم؛ چرا که آنها تشکیل دولت را بسیار دشوار خواهند کرد و از دشمنان ما حمایت میکنند.»
فلور حسن-ناهوم، معاون پیشین شهردار بیتالمقدس و فرستاده تجاری، که پیشتر از بنیامین نتانیاهو حمایت میکرد، در آستانه این انتخابات به یک حزب راستگرای انشعابی بهنام «عامخا یسرائیل» (مردم اسرائیل) پیوست.
او در گفتگو با رادیو ۴ بیبیسی به «فاجعه هفتم اکتبر» اشاره کرد و گفت «باورنکردنی» است که «پس از همه این سالها»، همچنان «حمایت بسیار زیادی از نتانیاهو» وجود دارد.
خانم حسن-ناهوم گفت که حزب عامخا یسرائیل تلاش کرد جایگزینی در جناح راست سیاست اسرائیل ایجاد کند، اما بعید به نظر میرسد که بتواند به کنست، پارلمان اسرائیل راه یابد.
او گفت: «هنوز حمایت بسیار زیادی از نتانیاهو وجود دارد. مطمئن نیستم که این ناشی از علاقه و محبت است یا ترس، یا شاید ترکیبی از هر دو؛ اینکه بدون او چه پیش خواهد آمد. این وضعیت کنونی ماست.»
کارزار انتخاباتی ۲۷اکتبر شاهد برخی از صریحترین اظهارات ضد فلسطینی بوده است که تاکنون در سیاست اسرائیل دیده شده.
هم بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و هم رقیب اصلی اوگادی آیزنکوت متعهد شدهاند حضور اسرائیل در غزه را حفظ کنند و تشکیل کشور فلسطین را رد کردهاند.
این ادبیات سیاسی به شهروندان فلسطینی اسرائیل نیز گسترش یافته و تلاشهایی برای محروم کردن احزاب فلسطینی از حضور در انتخابات و درخواستهایی برای کنار گذاشتن آنها از مذاکرات تشکیل ائتلاف مطرح شده است.
نتانیاهو کارزار خود را با شعار «راست یا فلسطین» پیش برده و بارها مخالفان را به حمایت از فلسطینیها متهم کرده است.
برجستگی و صراحت چنین پیامهایی نسبت به کارزارهای انتخاباتی گذشته تغییری چشمگیر محسوب میشود. مواضعی که زمانی از سوی طیفهای مختلف سیاسی با انتقاد روبهرو میشدند، از زمان حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به جریان اصلی سیاست تبدیل شدهاند.
در سال ۲۰۱۵، نتانیاهو پس از آنکه در روز انتخابات هشدار داد «عربها دستهدسته در حال رای دادن هستند»، با انتقادهای گسترده روبهرو شد؛ اظهارنظری که بعدها بابت آن عذرخواهی کرد و گفت «برخی شهروندان اسرائیل را آزرده است».
بین سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲، احزاب فلسطینی به سطحی بیسابقه از نفوذ دست یافتند. در مارس ۲۰۲۰، آنها ۱۵ کرسی از ۱۲۰ کرسی کنست را به دست آوردند و در سال ۲۰۲۱ حزب اسلامگرای رعام به نخستین حزب فلسطینی تبدیل شد که به یک ائتلاف حاکم پیوست.
اما در این انتخابات، که نخستین انتخابات پس از حملات ۷ اکتبر است، درخواستها برای حذف احزاب فلسطینی از حیات سیاسی بهمراتب صریحتر شده و همزمان حمایت از سیاستهای سختگیرانهتر در غزه و کرانه باختری اشغالی افزایش یافته است.
بنیامین نتانیاهو و گادی آیزنکوت همچنین یکدیگر را متهم کردهاند که به اندازه کافی با تشکیل کشور فلسطین مخالفت نمیکنند.
درخواستهای صریح برای حذف احزاب فلسطینی از نظام سیاسی اسرائیل تنها به کارزار نتانیاهو محدود نبوده است.
از آغاز کارزار انتخاباتی، هم احزاب ائتلاف حاکم و هم احزاب مخالف نسبت به تشکیل دولت با مشارکت احزاب فلسطینی هشدار دادهاند.
از زمان تأسیس اسرائیل در سال ۱۹۴۸، اداره امور همواره بر عهده دولتهای ائتلافی بوده است. آیا نخستوزیر کنونی، بنیامین نتانیاهو، در دولت بعدی نیز حضور خواهد داشت؟
دیروز، ۲۷ اکتبر، اسرائیلیها در نخستین انتخابات سراسری این کشور پس از حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس، پای صندوقهای رأی رفتند.
با نزدیک شدن به روز رأیگیری، نظرسنجیها نشان میدادند که این رقابت یکی از نزدیکترین رقابتهای سالهای اخیر خواهد بود و اکثر تحلیلگران انتخاباتی پیشبینی میکردند که هیچ حزبی برنده قطعی نخواهد بود.
نظرسنجیها موید این موضوع بودند و نشان میدادند که ائتلافِ گادی آیزنکوت بیشترین تعداد کرسیها را به دست میآورد، اما حزب لیکود به رهبری نتانیاهو همچنان بزرگترین حزب منفرد در پارلمان اسرائیل خواهد بود.
حالا با شمارش حدود هفتاد درصد آرا، مشخص شده که بنیامین نتانیاهو پیشتاز است اما همچنان اکثریت پارلمانی را ندارد.
پارلمان اسرائیل، کنست، دارای ۱۲۰ کرسی است و دولت برای داشتن اکثریت، باید ۶۱ کرسی در اختیار داشته باشد.
دولتها در اسرائیل همواره ائتلافی از چند حزب بودهاند و دولت فعلی این کشور هم از ائتلافی از چند حزب به رهبری بنیامین نتانیاهو تشکیل شد.
در روایتهای مربوط به انتخابات اسرائیل، این ماجرا نقل میشود که در سال ۱۹۹۶، رایدهندگان در حالی رفتند بخوابند که تصور میکردند شیمون پرز، رهبر حزب کارگر، پیروز شده است؛ اما وقتی بیدار شدند، دیدند که بنیامین نتانیاهو پیروز شده است.
البته آن انتخابات متفاوت بود؛ در آن زمان، هم برای انتخاب رهبر و هم برای انتخاب حزب، رأیگیری مستقیم انجام میشد.
حالا بعد از ۳۰ سال، در صبحی که شمارش آرا همچنان بالا و پایین میرود، مردی که آنها او را بیبی مینامند، کرسیهای بیشتری را برای لیکود و بلوک راست افراطی ملیگرای او نسبت به پیشبینیهای نظرسنجیهای پای صندوقهای رای به دست آورده است.
اما در انتخاباتی که اپوزیسیون امیدوار بود آخرین انتخابات برای نخستوزیر دارای طولانیترین دوره تصدی در اسرائیل باشد، با شمارش بیش از نیمی از آرا، هنوز برنده مشخصی وجود ندارد.
روایتها هم مانند ارقام مهم هستند.
بنیامین نتانیاهو که مدتهاست به عنوان «شعبدهباز» سیاسی اسرائیل شناخته میشود، مدعی است که حزبش بزرگترین حزب است.
اما در حال حاضر، این حزب کرسیهایی را از دست داده و ائتلاف او نیز کرسیهای بیشتری را از دست داده است.
و رقیب اصلی او، گادی آیزنکوت که در عرصه سیاست تازهکار است، گزینههای اندکی برای رسیدن به حد نصاب جادویی ۶۱ کرسی در اختیار دارد.
امروز صبح روایتهای دیگری هم موجود است؛ روایتهایی درباره هویت اسرائیل.
آیا احزاب دارای اکثریت عرب، که شمار کرسیهایشان به رکورد بیسابقهای رسیده است، باید بخشی از این تغییر باشند؟
این گزینهای است که جناح نتانیاهو آن را خطری برای «اسرائیل یهودی» میداند؛ اما دیگران استدلال میکنند که این همان دموکراسی است.
یائیر گولان، رهبر حزب چپگرای «دموکراتها»، که بخشی از ائتلاف «بلوک تغییر» به رهبری گادی آیزنکوت است، خواستار تشکیل دولتی شده است که شامل احزاب تحت رهبری اعراب هم باشد.
پیش از انتخابات، آقای گولان تنها رهبر حزبی در این بلوک بود که اعلام کرد حاضر است با «فهرست مشترک عربی» و «فهرست متحد عربی» همکاری کند.
گادی آیزنکوت و سایر رهبران احزاب گفته بودند که با احزاب تحت رهبری اعراب، بهدلیل عدم ارزشهای مشترک، همکاری نخواهند کرد.
با شمارش بیش از ۷۰ درصد آرا و به دنبال مشارکت بالای رایدهندگان عرب ساکن اسرائیل، پیشبینی میشود که فهرست مشترک و فهرست متحد عربی در مجموع ۱۸ کرسی کسب کنند.
بر اساس پیشبینیها، نه بلوک آیزنکوت و نه بلوک نتانیاهو، هیچکدام به حد نصاب ۶۱ کرسی برای تشکیل دولت دست نخواهند یافت.
آقای گولان، ژنرال سابق با گرایشهای چپ، در شبکه اجتماعی ایکس تاکید کرد که «نتانیاهو در انتخابات شکست خورده است»؛ هرچند آمار فعلی شمارش آرا، بلوک نتانیاهو را جلوتر از بلوک اپوزیسیون نشان میدهد.
آقای گولان گفت: «هر کسی که تلاش کند آرای شهروندان عرب را لحاظ نکند، در واقع تسلیم نتانیاهو شده و از اسرائیل دست کشیده است.»
او افزود: «ما این فرصت را داریم تا با مشارکت شهروندان عرب اسرائیل، دولتی برای ایجاد تغییر تشکیل دهیم؛ دولتی که به تمام شهروندان اسرائیل خدمت کند... باید ترس را کنار بگذاریم و وارد عمل شویم.»