Równonoc jesienna 2026: Kiedy przypada i co się dzieje?

W tym tygodniu rozpoczyna się astronomiczna jesień. Równonoc jesienna przypadnie w Polsce 23 września około godz. 2:06.

To precyzyjny moment, w którym Słońce przecina równik niebieski, sprawiając, że dzień i noc są niemal równej długości na całym świecie.

Choć samej równonocy nie można zaobserwować, dla wielu osób ma ona znaczenie kulturowe i duchowe. Z tej okazji odbywają się m.in. spotkania w Stonehenge, gdzie uczestnicy obserwują wschód Słońca.

Podczas równonocy długość dnia wyznacza się od momentu, gdy środek tarczy słonecznej znajduje się na horyzoncie, co teoretycznie oznacza po 12 godzin dnia i nocy.

W rzeczywistości jednak najpierw widoczna jest górna krawędź Słońca przy wschodzie, a znika ona jako ostatnia przy zachodzie.

Dodatkowo zjawisko refrakcji atmosferycznej, czyli załamania światła w atmosferze, sprawia, że jest jasno jeszcze wtedy, gdy Słońce znajduje się już poniżej horyzontu. W efekcie dzień jest nieco dłuższy od nocy.

Jesienią oznacza to, że moment, w którym dzień i noc są faktycznie równej długości, przypada po równonocy.

Gdzie dni skracają się najszybciej?

Choć równonoc przypada w tym samym momencie na całym świecie, tempo skracania się dnia nie jest jednakowe.

Wynika to z faktu, że im dalej od równika znajduje się dane miejsce, tym większe są sezonowe różnice w długości dnia i nocy.

Im dalej na północ, tym większa jest różnica między długimi letnimi a krótkimi zimowymi dniami.

Oznacza to, że północna Szkocja traci o tej porze roku więcej światła dziennego niż południowa Anglia. Podobna zależność występuje także w Polsce. Najszybciej ubywa światła dziennego na północy kraju, m.in. w rejonie Trójmiasta i Półwyspu Helskiego.

W okolicach równonocy jesiennej zmiana jest szczególnie zauważalna, ponieważ Słońce wschodzi coraz później, a zachodzi coraz wcześniej.

Czy równonoc oznacza, że nadchodzi chłodniejsza pogoda?

Choć równonoc jesienna oznacza początek astronomicznej jesieni, nie musi wieszczyć nagłej zmiany pogody.

Temperatury spadają zwykle wraz z postępowaniem jesieni - w miarę jak Słońce znajduje się coraz niżej na niebie, a dni stają się krótsze.

Według Met Office średnie temperatury w Wielkiej Brytanii były jak dotąd we wrześniu wyższe od średniej.

Prognozy na ten tydzień nadal przewidują ciepłą pogodę, szczególnie w południowo-wschodniej Anglii. W środę nad Wielką Brytanię przejdzie jednak deszcz, a w czwartek nastąpi ochłodzenie.

Pod koniec września spodziewana jest zmienna pogoda, a temperatury prawdopodobnie utrzymają się nieco powyżej średniej. Jednak pogodniejsze i chłodniejsze noce mogą przynieść mgłę, a miejscami nawet przymrozki.

W Polsce początek tygodnia będzie chłodny, miejscami z przymrozkami i przelotnymi opadami. Pod koniec tygodnia prognozowane jest jednak wyraźne ocieplenie i więcej słońca, a temperatura wzrośnie do około 18-21°C. Na początku przyszłego tygodnia ma utrzymać się się ciepła i słoneczna aura. Potem pogoda może stać się bardziej zmienna.

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez dziennikarzy BBC. Przy tłumaczeniu zostały użyte narzędzia AI, jako część projektu pilotażowego.

Edycja: Julita Waleskiewicz