บีบีซีพบว่าผู้ร่วมงานศพที่ถูกตำรวจเคนยาสังหารในงานศพอดีตนายกฯ ไม่เกี่ยวข้องกับเหตุรุนแรง

จากการสืบสวนของบีบีซี แอฟริกา อาย (BBC Africa Eye) พบว่าผู้เข้าร่วมงานไว้อาลัย 3 คน ซึ่งเสียชีวิตจากการที่ตำรวจเคนยาเปิดฉากยิงในงานไว้อาลัยการเสียชีวิตระดับชาติของไรลา โอดิงกา อดีตนายกรัฐมนตรี ไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องกับเหตุปะทะที่เกี่ยวข้องกับเหตุยิงปืน

มีการจัดงานให้ประชาชนแสดงความเคารพต่อโอดิงกาในช่วงเดือน ต.ค. ปีที่แล้ว และต่อมามีผู้เสียชีวิต 3 ราย หลังจากมีผู้เข้าร่วมงานศพพยายามใช้กำลังบุกเข้าไปในส่วนวีไอพี (VIP) ของสนามกีฬาคาซารานีซึ่งเป็นสถานที่จัดงาน

จากการวิเคราะห์จากภายในสนามกีฬาโดยบีบีซี พบว่าเหยื่อแต่ละรายอยู่ห่างจากจุดเกิดเหตุอย่างน้อย 60 - 160 เมตร

คิปชัมบา มูร์โคเมน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยของเคนยา กล่าวกับบีบีซีว่า การดำเนินการของตำรวจนั้น "ถูกยับยั้ง" หลังจากฝูงชนเริ่มขว้างปาหิน

จากภาพวิดีโอที่บีบีซีวิเคราะห์ พบว่ามีการขว้างปาสิ่งของต่าง ๆ รวมถึงเก้าอี้พลาสติก แต่เราไม่มีหลักฐานว่ามีการขว้างปาหินด้วย

บีบีซีได้ตรวจสอบภาพและวิดีโอมากกว่า 1,500 รายการ เพื่อระบุตำแหน่งของผู้เสียชีวิตในสนามกีฬาเมื่อวันที่ 16 ต.ค. 2025 และยังได้พูดคุยกับญาติของผู้เสียชีวิตบางส่วนด้วย

การวิเคราะห์ทางนิติวิทยาศาสตร์ของบีบีซีชี้ให้เห็นว่า หน่วยตำรวจพิเศษที่รับผิดชอบในการคุ้มครองประธานาธิบดีอาจเป็นผู้ยิงกระสุนสังหาร

โอดิงกา ผู้นำฝ่ายค้านที่ดำรงตำแหน่งยาวนานที่สุดของเคนยาและอดีตนายกรัฐมนตรีผู้นี้ เสียชีวิตก่อนถึงวันที่จะเข้ารับการรักษาตัวกับแพทย์ในอินเดีย เขาเป็นหนึ่งในบุคคลทางการเมืองที่มีอิทธิพลมากที่สุดของประเทศ

หนึ่งปีผ่านไป หน่วยงานตรวจสอบการทำงานของตำรวจในเคนยา หรือ ไอพีโอเอ (Independent Policing Oversight Authority - IPOA) ยังคงสอบสวนกรณีการเสียชีวิตและการตอบสนองของตำรวจ และยังไม่มีใครถูกดำเนินคดี

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยปกป้องตำรวจโดยกล่าวว่าพวกเขาอยู่ภายใต้ "แรงกดดันอย่างมาก" หลังจากทำงานต่อเนื่องหลายชั่วโมงโดยไม่หยุดพัก และถูกส่งไปยังสถานที่ใหม่ในนาทีสุดท้าย

"การสอบสวนกำลังดำเนินการโดยหน่วยงานกำกับดูแลตำรวจอิสระ เราเชื่อว่าผลการตรวจสอบจะช่วยให้เราดำเนินการทางกฎหมายได้อย่างเหมาะสม" มูร์โคเมนกล่าว

เมื่อถูกถามถึงพฤติกรรมของตำรวจ เขากล่าวว่า "ผมไม่คิดว่า...จะมีใครนั่งอยู่ตรงนั้นแล้วพูดว่า 'ยิงเลย' มันเป็นการตัดสินใจของเจ้าหน้าที่ตำรวจในขณะนั้นเอง"

อีวอนน์ อากินยี ซึ่งสามีของเธอเป็นหนึ่งในผู้เสียชีวิต กล่าวกับบีบีซีว่า "คนที่เรารู้สึกว่าควรปกป้องเรา กลับเป็นคนที่ก่อให้เกิดความเจ็บปวดนี้แก่เรา คนเหล่านี้แหละที่ทำให้เรากลายเป็นแม่ม่ายตั้งแต่อายุยังน้อยในประเทศนี้ เป็นเด็กกำพร้าตั้งแต่อายุยังน้อยในประเทศนี้" เธอกล่าว

การเสียชีวิตของโอดิงกาในวัย 80 ปี ก่อให้เกิดความโศกเศร้าอย่างท่วมท้นทั่วประเทศเคนยา ผู้คนหลายพันคนมารวมตัวกันที่สนามบินนานาชาติโจโม เคนยัตตา ในกรุงไนโรบี ขณะที่ร่างของเขาถูกส่งกลับบ้าน

เดิมทีร่างของเขามีกำหนดจะตั้งไว้ที่รัฐสภาเพื่อให้ประชาชนเข้าเคารพศพ แต่เนื่องจากจำนวนฝูงชนที่มากมายและความกังวลเรื่องความปลอดภัย ทำให้ต้องเปลี่ยนสถานที่จัดงานในนาทีสุดท้ายไปที่สนามกีฬาคาซารานี เจ้าหน้าที่กล่าวว่าพวกเขามีเวลาเพียงเล็กน้อยในการรักษาความปลอดภัยของสนามกีฬาที่มีความจุ 48,000 ที่นั่ง ส่งผลให้ฝูงชนหลายพันคนก็แห่กันลงไปในสนามและบนอัฒจันทร์โดยไม่มีการตรวจสอบหรือควบคุมแต่อย่างใด

หลังจากรอคอยอยู่หลายชั่วโมงเพื่อชมโลงศพท่ามกลางอากาศร้อนจัด 30 องศาเซลเซียส โดยไม่มีระบบเครื่องเสียงแจ้งข่าวสารจากทางการ กลุ่มคนจำนวนหนึ่งเริ่มขว้างปาสิ่งของ รวมถึงเก้าอี้พลาสติก ใส่เจ้าหน้าที่ที่รักษาความปลอดภัยบริเวณพลับพลาสำหรับบุคคลสำคัญ (VIP) ตำรวจได้ยิงกระสุนจริงในขณะที่ฝูงชนพยายามเบียดเสียดเข้าไปยังพลับพลา อย่างไรก็ตาม ภาพเหตุการณ์จากจุดอื่นภายในสนามกีฬาแสดงให้เห็นว่าฝูงชนส่วนใหญ่ยังคงอยู่ในความสงบเรียบร้อย

โดยรวมแล้ว มีผู้เสียชีวิต 3 ราย

หนึ่งในนั้นคือ อีแวนส์ คิเช เชฟวัย 40 ปี และยังเป็นคุณพ่อลูกเจ็ด การวิเคราะห์ของบีบีซีแสดงให้เห็นว่าเขาอยู่ห่างจากจุดปะทะประมาณ 60 เมตร เมื่อเขาถูกยิงเสียชีวิตที่ศีรษะ

ผู้ร่วมไว้อาลัยอีกสองคนที่เสียชีวิต คือ วินเซนต์ โอกูตู และ จิดาห์ บูร์กา อยู่ห่างออกไปอย่างน้อย 160 เมตร ในอัฒจันทร์ฝั่งตรงข้าม บริเวณอัฒจันทร์ฝั่งตรงข้าม ซึ่งอยู่ไกลจากอาคารรับรองมาก

รายงานชันสูตรศพยืนยันว่าโอกูตูเสียชีวิตจากบาดแผลกระสุนปืนที่หน้าอก และบูร์กา วัย 42 ปี ถูกยิงที่ศีรษะเสียชีวิต

จากการรวบรวมลำดับเหตุการณ์ บีบีซี แอฟริกา อาย พบว่ามีเจ้าหน้าที่ตำรวจอย่างน้อย 8 นายปฏิบัติการร่วมกัน สวมใส่ชุดยุทธวิธีและชุดลายพรางทหาร เจ้าหน้าที่เหล่านี้ถือปืนไรเฟิลจู่โจม โดยไม่มีเครื่องหมายใด ๆ ปรากฏให้เห็น และปิดบังใบหน้า

เครื่องแบบและการเคลื่อนไหวของพวกเขา สอดคล้องกับหน่วยรักษาความปลอดภัยที่จัดไว้ให้กับประธานาธิบดีวิลเลียม รูโต และบุคคลสำคัญอื่น ๆ ทั้งในช่วงก่อนและหลังเหตุการณ์ยิงกัน โดยพบว่ามีเจ้าหน้าที่ของหน่วยนี้อย่างน้อย 3 นายที่ยิงปืนออกไป

บีบีซีระบุว่าในจำนวนนี้มี 3 นายที่เป็นส่วนหนึ่งของหน่วยตำรวจพิเศษซึ่งรับผิดชอบงานด้านการคุ้มครองประธานาธิบดี

บีบีซีไม่สามารถระบุได้ว่ากระสุนนัดใดสังหารเหยื่อแต่ละราย และไม่สามารถตัดความเป็นไปได้ที่เจ้าหน้าที่คนอื่น ๆ อาจยิงภายในสนามกีฬาได้

สำนักงานตำรวจแห่งชาติเคนยากล่าวกับบีบีซีว่า "มีบทเรียนมากมายที่ได้จากเหตุการณ์ในวันนี้" ซึ่ง "ได้ก่อให้เกิดบทเรียนพื้นฐานสำหรับการปฏิบัติงานที่ดีขึ้นและเป็นมืออาชีพมากขึ้นในอนาคต" ขณะที่ทางไอพีโอเอไม่ได้ตอบคำขอความคิดเห็นใดๆ

โอกูตู คุณพ่อลูกสามวัย 36 ปี ไม่ได้วางแผนที่จะไปที่สนามคาซารานี ภรรยาของเขาบอกกับบีบีซี เขาอยู่ที่ใจกลางกรุงไนโรบีในเช้าวันที่ 16 ต.ค. กับเพื่อน ๆ เมื่อพวกเขาเห็นฝูงชนมุ่งหน้าไปยังสนามกีฬาและตัดสินใจเข้าร่วมด้วยในเวลาต่อมา

ภายในไม่กี่ชั่วโมง เขาก็เสียชีวิต

อีวอนน์ อากินยี ภรรยาม่ายของเขา เล่าว่าการฆาตกรรมครั้งนี้ทำให้ครอบครัวของพวกเขาต้องมาถึงจุดพลิกผัน โดยกล่าวว่าลูก ๆ ของพวกเขากลายเป็นเด็กกำพร้าไปแล้ว

ขณะที่เธอเตรียมจัดงานรำลึกครบรอบ 1 ปีของการเสียชีวิตของสามี อากินยียังคงไม่เข้าใจสาเหตุการเสียชีวิตของเขาซึ่งเกิดขึ้นขณะที่ไปร่วมแสดงความเคารพในงานที่รัฐบาลจัดขึ้น

“ฉันจะพยายามเป็นผู้หญิงที่เข้มแข็ง เข้มแข็งมาก ๆ แต่ลึก ๆ แล้วข้างในใจฉันยังมีช่องว่างอยู่” เธอกล่าว

"มันเจ็บปวดมาก เพราะบางครั้งคุณก็แค่มานั่งถามตัวเองว่า ที่คาซารานีมีคนมากมายเหลือเกิน แต่ทำไมต้องเป็นเขา"