İsrail Savunma Bakanı: 'Seçimden önce İran'a saldırma niyetimiz yok'

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun 27 Ekim Salı günkü İsrail seçimlerinden önce İran'a yeni bir operasyon düzenlemek istediğine dair iddialar üzerine, Başbakan ile ordu arasında bir anlaşmazlık yaşandığı yönündeki haberleri yalanladı.

Başbakanlık ofisi ayrı bir haber üzerine, Netanyahu'nun ABD Başkanı Donald Trump'a yeni saldırılar başlatması için baskı yaptığı ancak sonuç alamadığına dair haberleri "yalan haber" diye nitelendirdi.

Anlaşmazlık iddiası hakkında neler biliniyor?

İsrail'in Channel 12 televizyonu, Başbakan Binyamin Netanyahu ile ülkenin Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir arasında, İran'la yeni bir çatışmaya yol açabilecek bir askeri emrin uygulanması konusunda ciddi bir anlaşmazlık ortaya çıktığını bildirmişti.

Habere göre Zamir, emri uygulamayı "reddetti" ve daha fazla inceleme yapılmasını ve Netanyahu tarafından imzalanmış yazılı bir hukuki yetkilendirme belgesi talep etti.

Channel 12, güvenlik kaynaklarına dayandırdığı haberinde, ordu komutanları arasında, 27 Ekim Salı günü yapılacak parlamento seçimleri öncesinde siyasetçilerin İran meselesini siyasi çıkar amacıyla kullanmak isteyebileceğine yönelik endişeler bulunduğunu aktardı.

İhtilafa konu olan askeri operasyonun ayrıntıları açıklanmadı. Kanal, haberini İsrail ordusunun getirdiği kısıtlamalara uygun şekilde yayımladığını belirtti.

Netanyahu, İsrail'in Channel 14 kanalına verdiği röportajda haberi "asılsız" olarak nitelendirdi ve "Aramızda herhangi bir anlaşmazlık olmadı" dedi.

Muhalefet liderlerinden Yair Golan da Genelkurmay Başkanı'nın tutumunu destekleyerek, açık bir güvenlik gerekliliği ve belirli bir stratejik hedef olmadan herhangi bir askeri adım atılmaması gerektiğini söyledi.

BBC muhabirinin analizi: 'İran'a saldırı iddiaları zincirinin son halkası'

BBC'nin Ortadoğu muhabiri Hugo Bachega, yaşanan gerilimin, "Başbakan ile Genelkurmay Başkanı arasında daha önce görülmemiş bir çatışma olarak tanımlandığını" bildiriyor:

"Sözkonusu haberler, Binyamin Netanyahu'nun, siyasi geleceğini belirleyecek olan Salı günkü kritik seçimler öncesinde İran'a saldırmayı planladığına işaret eden iddialar zincirinin son halkasını oluşturuyor.

"Kamuoyu yoklamaları, Netanyahu ile Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğu arasında başa baş bir yarış olduğunu gösteriyor.

"Hamas'ın 2023'teki saldırılarından bu yana gerçekleştirilen ilk seçim olma özelliğini taşıyan bu süreçte Başbakan, kampanyasını güvenlik teması üzerine kurarak İsrail'i güvende tutabilecek tek kişinin kendisi olduğunu savunuyor. Gadi Eisenkot ise Netanyahu'nun İsrail için bir tehdit oluşturduğunu öne sürüyor."

CNN: 'Netanyahu saldırı için Trump'a baskı yapıyor'

Öte yandan ABD merkezli CNN televizyonunun haberine göre, 26 Ekim'de Netanyahu'nun İsrail seçimleri öncesinde İran'a yönelik ortak bir saldırı başlatması için Trump'a baskı uyguluyor.

ABD'li iki yetkili ile bir İsrailli güvenlik kaynağına dayandırılan habere göre, Trump yönetimi Washington hazır olana kadar olası herhangi bir saldırının ertelenmesini istedi.

İsrailli güvenlik kaynağı CNN'e, "Netanyahu seçimlerden önce İran'a yönelik ortak bir saldırı konusunda gerçekten ısrarcıydı ve Trump'ı ikna etmeye çalıştı, ancak Trump buna yeşil ışık yakmadı" dedi.

İsrail Başbakanlık Ofisi ise bunu "sahte haber" şeklinde nitelendirdi.

Trump: İran'a yeni bir operasyon olabilir

ABD Başkanı Donald Trump 23 Ekim Cuma günü yaptığı bir konuşmada, Washington'ın İran'a karşı yeni bir askeri harekat düzenleyebileceğini söylemişti.

Florida'da düzenlenen mitinginde konuşan Trump, İran'la savaş için "Bir başka küçük 'Epic Fury' operasyonu düzenleyebiliriz" demişti. Konuyla ilgili ayrıntılara girmedi.

ABD ordusu İran'a karşı yürüttüğü savaş için "Epic Fury" (Destansı Öfke) operasyonu adını kullanıyor.

Trump, İran ile savaşın sekizinci ayına yaklaştığı ve yakıt fiyatlarındaki artışın ABD ara seçimleri üzerinde baskı oluşturduğu bir dönemde bu ifadeleri kullandı.

Trump aynı gün daha erken saatlerde yaptığı bir açıklamada ise ABD'nin savaşı hızlı bir şekilde sona erdirebileceğini belirtmiş, ancak Washington'ın hızlı bir sonuca varmayı mı hedeflemesi yoksa çatışmanın kademeli olarak sönümlenmesine izin mi vermesi gerektiği sorusunu ortaya atmıştı.

Savaşla ilgili hedeflerini sık sık değiştiren Trump, Ekim ayı başlarında da Kongre'nin kontrolünün belirleneceği ara seçimlerden önce ABD'nin İran'a saldırı düzenlemeyeceğini söylemişti.

Barrack da 'Saldırı olabilir' dedi

ABD'nin Türkiye Büyükelçisi ve Suriye özel temsilcisi Tom Barrack da ülkesinin bu hafta sonu İran'a saldırı düzenleyebileceğini söylemişti.

Körfez bölgesini ziyaret ettiği sırada İsrail ordusu radyosuna verdiği röportajda, "Bu hafta sonu bir saldırı olabilir mi? Kesinlikle" demiş ve eklemişti:

"Başkan Trump çok net. Bir anlaşmaya açık, hazır ve ulaşılabilir durumda; aylardır müzakere masasındayız."

27 Ekim'de yapılacak seçimlere hazırlanan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da son günlerde birçok kez İran'daki rejimi devireceğine dair konuşmalar yaptı.

Trump da İran'a yönelik saldırıları yeniden başlatmaya hazır olduğunu daha önce dolaylı olarak dile getirmiş ancak bunun 3 Kasım'daki ABD Kongre seçimlerinden önce gerçekleşmeyeceğini söylemişti.

İstanbul'dan 'İran'a askeri müdahale çözüm değil' mesajı

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve Ortadoğu'daki krizleri görüşmek üzere 23 Ekim Cuma İstanbul'da toplanan sekiz ülke dışişleri bakanlarının, İran'a yönelik yeni bir saldırının bölgedeki savaş ve çatışmayı tekrar yaygınlaştıracağı konusunda hemfikir olduğunu söyledi.

Türkiye, Suudi Arabistan, Pakistan ve Mısır (R4) dışişleri bakanları, İngiltere, Fransa ve Almanya'dan (E3) mevkidaşları ile ve İtalya'nın da katılımıyla toplantılar düzenledi.

Bakan Fidan, "İran'a yapılacak askeri müdahale hiçbir şekilde çözüm değil. Bunu hiç kimse şu anda onaylamıyor" dedi.

Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, ülkesinin Fransa ve İngiltere ile birlikte İran'ın nükleer programı konusunda müzakereye hazır olduğunu söyledi. Tahran'ın diplomatik ve kalıcı bir çözüme ulaşmak için ciddi bir istek sergilemesi gerektiğini belirtti.