Có gì đáng chú ý ở hội đàm cấp cao Tô Lâm - Tập Cận Bình?

Khoảng một ngày sau khi đáp Trung Quốc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng phu nhân đã được đón tiếp theo nghi lễ cấp cao nhất dành cho nguyên thủ quốc gia, với 21 phát đại bác.

Chủ trì nghi lễ là Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và phu nhân.

Nghi thức chào mừng bằng 21 phát đại bác cũng được phía Trung Quốc thực hiện khi tiếp đón ông Nguyễn Phú Trọng hồi tháng 10/2022.

Đây là lần thứ hai ông Tô Lâm công du Trung Quốc trên cương vị lãnh đạo cả Đảng lẫn Nhà nước.

Chuyến đi đầu tiên diễn ra không lâu sau khi Chủ tịch nước Tô Lâm được bầu làm tổng bí thư hồi tháng 8/2024. Nhưng lần này, ông Tô Lâm đang ở một vị thế khác: hai chức danh quyền lực nhất của hệ thống chính trị Việt Nam đã được "nhất thể hóa", tương tự như mô hình lãnh đạo của Trung Quốc.

Tại buổi tiếp, ông Tập Cận Bình đánh giá cao việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chọn Trung Quốc là quốc gia công tác đầu tiên sau khi kiện toàn bộ máy lãnh đạo.

Nhà lãnh đạo Trung Quốc nói rằng đó là minh chứng cho sự ưu tiên hàng đầu mà Đảng và Nhà nước Việt Nam dành cho quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác chiến lược toàn diện giữa hai nước, báo Chính phủ đưa tin.

Ở chiều ngược lại, ông Tô Lâm khẳng định Việt Nam luôn coi phát triển quan hệ với Trung Quốc là lựa chọn chiến lược và chủ trương nhất quán trong đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ.

Ông Tô Lâm khẳng định việc Việt Nam ủng hộ các sáng kiến toàn cầu của Trung Quốc.

Đặc biệt, lãnh đạo Việt Nam tái khẳng định việc ủng hộ chính sách "một Trung Quốc" - chính sách mà Bắc Kinh luôn coi Đài Loan là một phần lãnh thổ của nước này.

Hai bên cũng nhất trí làm sâu sắc hơn nữa Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc.

Một điểm nhấn quan trọng trong hội đàm là việc chính thức tuyên bố khởi động "Năm hợp tác du lịch Việt Nam - Trung Quốc 2026 - 2027".

Trong năm 2025, Việt Nam đã vượt qua Thái Lan để trở thành điểm đến số 1 Đông Nam Á đối với khách du lịch Trung Quốc, và xếp thứ 2 thế giới chỉ sau Hàn Quốc.

Ông Tô Lâm cũng đề xuất hai nước ưu tiên kết nối hạ tầng chiến lược, trọng tâm là đường sắt khổ tiêu chuẩn.

Chủ tịch Tập Cận Bình đề nghị thực hiện tốt hợp tác kết nối giữa Sáng kiến "Vành đai và Con đường" với Khuôn khổ "Hai hành lang, Một vành đai".

Liên quan đến các vấn đề trên biển, lãnh đạo cấp cao hai nước nhất trí giải quyết thỏa đáng bất đồng trên cơ sở luật pháp quốc tế, bao gồm Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982.

Hai bên cam kết tuân thủ Tuyên bố ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và thúc đẩy sớm đạt được Bộ Quy tắc ứng xử (COC) thực chất, hiệu quả.

Đây là khu vực tranh chấp với nhiều yêu sách chồng lấn, trong đó Trung Quốc tuyên bố chủ quyền với toàn bộ khu vực có một trong những tuyến thương mại hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới này - điều mà Việt Nam cùng các quốc gia khác kiên quyết phản đối.

Điển hình, hai nước láng giềng này đã có "lời qua tiếng lại" hồi tháng 3 về hoạt động xây dựng trên Đá Hải Sâm (Antelope Reef) của Bắc Kinh.

Kết thúc hội đàm, hai nhà lãnh đạo đã chứng kiến lễ ký kết nhiều văn kiện hợp tác quan trọng trên các lĩnh vực công an, tư pháp, kinh tế và truyền thông.

Liên quan đến công an, hãng tin Reuters ngày 13/4 đã đăng bài viết cho rằng Việt Nam đang ngày càng tiến gần hơn tới mô hình quản trị của Trung Quốc, siết chặt kiểm soát nhà nước đồng thời tiếp nhận công nghệ và khuôn khổ quản lý từ Bắc Kinh.

Cuộc hội đàm nằm trong khuôn khổ chuyến thăm 4 ngày, bắt đầu từ hôm 14/4,

Đây cũng là cột mốc đánh dấu tròn một năm ông Tập thăm Việt Nam vào ngày 14/4/2025 trong khuôn khổ công du 3 nước Đông Nam Á, trong bối cảnh thương mại thế giới căng thẳng khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố thuế đối ứng với hàng loạt quốc gia.

Trong ngày đầu tiên, ông Tô Lâm được Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Bắc Kinh Doãn Lực đón ở sân bay.

Sau đó, ông Tô Lâm đã cùng với phái đoàn Việt Nam đi tàu cao tốc đến Tân khu Hùng An ở Hà Bắc - khu đô thị chiến lược được mệnh danh là "thành phố tương lai" của Trung Quốc.

Chiều cùng ngày, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu chính sách tại Đại học Thanh Hoa - một trong những đại học hàng đầu châu Á - nhấn mạnh việc mở rộng hợp tác giáo dục, đào tạo và nghiên cứu giữa các viện, trường hai nước.

Cũng trong hôm 14/4, ông Tô Lâm đã hội kiến ông Vương Hộ Ninh - chủ tịch Chính hiệp toàn quốc Trung Quốc - để thảo luận về phương hướng hiện thực hóa các nhận thức chung cấp cao và quy hoạch phát triển của hai nước trong giai đoạn mới.

Trong cùng khoảng thời gian này, lãnh đạo các quốc gia khác cũng đến thăm Trung Quốc như Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez hay Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov.

Các nhà lãnh đạo Anh và Canada trước đó cũng tìm cách nâng tầm quan hệ với Trung Quốc giữa lúc thương mại toàn cầu còn nhiều bất định.

Trước cuộc gặp với ông Tô Lâm, ông Tập cũng đã hội kiến với ông Lavrov tại Đại lễ đường Nhân dân ngay trong sáng 15/4.

Nhà lãnh đạo Trung Quốc đã trấn an Moscow về tình hữu nghị bền chặt ngay cả khi nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đang mở rộng quan hệ với các quốc gia láng giềng và các nước khác.

Tại cuộc họp báo ở Bắc Kinh vào ngày 15/4, Ngoại trưởng Sergei Lavrov cho biết Nga sẵn sàng đẩy mạnh cung cấp năng lượng cho Trung Quốc trong bối cảnh chiến sự ở Trung Đông vẫn chưa kết thúc.

Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Vladimir Putin chuẩn bị thăm Trung Quốc trong vài tháng tới.