Trung Quốc đẩy nhanh xây dựng ở Biển Đông: công trình mới xuất hiện ở Bãi Ba Ba gần Đá Hải Sâm
Nguồn hình ảnh, Vantor/Reuters
Hình ảnh vệ tinh cho thấy các công trình mới đã được phát hiện trên Bãi Ba Ba – một bãi cát nhỏ gần Đá Hải Sâm – thuộc quần đảo Hoàng Sa ở Biển Đông, theo Reuters.
Các chuyên gia an ninh cho rằng còn quá sớm để xác định chức năng của công trình có hình dạng ba nhánh trên Bãi Ba Ba, nhưng chúng có thể là bước khởi đầu của một cơ sở radar cảnh báo sớm, nhằm hỗ trợ các công trình mà Trung Quốc dự kiến xây dựng tại Đá Hải Sâm.
Cụ thể, các hình ảnh vệ tinh mới nhất ngày 17/8 do công ty Vantor cung cấp, cùng các hình ảnh khác, cho thấy hoạt động xây dựng tại Bãi Ba Ba đã bắt đầu vào tháng Ba và tháng Tư.
Một người phát ngôn của Vantor cho biết mặc dù chưa xác định được mục đích của các công trình này nhưng chúng "có nét tương đồng với các cơ sở radar/cảnh báo sớm quân sự khác được nhìn thấy ở những nơi khác trên Biển Đông và nhiều khả năng có liên quan đến các chức năng quân sự sau này của Đá Hải Sâm gần đó".
Cách đó khoảng một tuần, Reuters đưa tin Trung Quốc đã hoàn thành giai đoạn một của hoạt động xây dựng tại Đá Hải Sâm.
Đảo nhân tạo mà Trung Quốc xây tại Đá Hải Sâm có diện tích khoảng 6km², với một đường bờ biển kéo dài hơn 3km mà một số nhà phân tích nhận định có thể là tiền đề cho một đường băng quân sự.
Nguồn hình ảnh, CSIS Asia Maritime Transparency Initiative/ Planet Labs
Đá Hải Sâm cách Tam Á, Hải Nam, Trung Quốc khoảng 162 hải lý, trong khi cách Đà Nẵng khoảng 216 hải lý, theo Sáng kiến Minh bạch Hàng hải châu Á (AMTI).
Bãi cát Ba Ba nằm cách Đá Hải Sâm 14km về phía đông bắc. Thực thể này được Việt Nam gọi là Đảo Ba Ba, còn Trung Quốc gọi là Áp Công đảo.
Cả hai đều nằm trong cụm Lưỡi Liềm thuộc phần tây quần đảo Hoàng Sa.
Đá Hải Sâm là một trong 11 tiền đồn của Trung Quốc thuộc cụm đảo Lưỡi Liềm.
Hiện Trung Quốc có 20 tiền đồn tại quần đảo này.
Đầu năm nay, Giáo sư Carl Thayer nói với BBC News Tiếng Việt rằng các hoạt động bồi đắp và nạo vét tại Đá Hải Sâm cho thấy Trung Quốc đang xây dựng một căn cứ tiền phương chuyên biệt tại cụm Lưỡi Liềm.
Trung Quốc chưa thừa nhận việc xây dựng một căn cứ quân sự mới, và truyền thông nhà nước nói Đá Hải Sâm sẽ phục vụ các nhu cầu dân sự như dự báo thời tiết, bảo vệ ngư trường và nghiên cứu khoa học.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng các công trình này nhiều khả năng nhằm củng cố sự kiểm soát quân sự của Trung Quốc đối với khu vực phía bắc của tuyến đường thủy quan trọng này.
Ông Damien Symon, chuyên gia theo dõi tình báo nguồn mở giám sát các hoạt động tại Hoàng Sa, nói với Reuters rằng khả năng đây là một cơ sở radar, nhưng còn quá sớm để đưa ra kết luận chắc chắn.
Chuyên gia Collin Koh từ Singapore cho rằng với quy mô hạn chế, công trình này có thể là một dạng trạm quan sát độc lập hoặc một trạm radar.
Ngày 21/3/2026, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng tuyên bố Việt Nam có đầy đủ bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lý để khẳng định chủ quyền đối với Hoàng Sa, bao gồm Đá Hải Sâm.
Việt Nam tuyên bố mọi hoạt động của nước ngoài tại đây không có sự cho phép của Việt Nam là bất hợp pháp và vô giá trị, đồng thời nói Việt Nam đã phản đối và giao thiệp với phía liên quan.
Đây là phản ứng sau khi Trung Quốc bắt đầu nạo vét, bồi đắp quy mô lớn tại Đá Hải Sâm.
Theo AMTI, đến tháng 8/2026, khu vực đất nhân tạo mà Trung Quốc bồi đắp ở đây đã đạt khoảng 6,02km² và nay Bắc Kinh đang phát triển hạ tầng lớn tại đây.
So với các thực thể tranh chấp khác ở Biển Đông, quy mô Đá Hải Sâm lớn gần bằng Đá Chữ Thập, Đá Vành Khăn và Đá Xu Bi ở quần đảo Trường Sa – nơi Trung Quốc đã cải tạo và xây dựng hạ tầng, với đường băng dài 3km, nhà chứa máy bay, hệ thống radar, tên lửa phòng không và các cơ sở giám sát điện tử.
Chia sẻ với BBC News Tiếng Việt hồi đầu năm 2026, Phó giáo sư Ngô Hữu Phước, Phó trưởng Khoa Luật kinh tế, Trường đại học Kinh tế - Luật TP Hồ Chí Minh, cho rằng Trung Quốc có chiến lược phân tầng: các đảo lớn làm trung tâm chỉ huy, các thực thể nhỏ như Đá Hải Sâm phục vụ vai trò hỗ trợ hậu cần và giám sát biên giới.
Ông Phước cũng nhận định rằng các hoạt động ở Đá Hải Sâm là một phần trong chính sách của Trung Quốc nhằm "độc chiếm Biển Đông" và tích hợp vùng biển này vào Vành đai và Con đường, đồng thời thách thức trật tự do và an ninh toàn cầu do Mỹ dẫn dắt.
