Iran tuyên bố sẵn sàng cho cuộc 'tổng tấn công tài chính' từ Mỹ

Mỹ đã công bố một cuộc tổng tấn công (D-Day) về kinh tế nhằm vào Iran và đe dọa các nước ủng hộ Tehran, nhưng Iran cho biết nước này có kế hoạch hai năm để đối phó với các lệnh trừng phạt mở rộng.

Đáp lại điều mà Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent gọi là "cuộc tấn công tài chính lớn nhất từ trước đến nay", Bộ trưởng Kinh tế Iran Ali Madanizadeh cho biết nước này "hoàn toàn sẵn sàng đối phó với các lệnh trừng phạt của Mỹ", và những biện pháp này sẽ dẫn tới một thất bại khác của Washington.

Trong lời đe dọa mới nhất đối với chế độ Iran, ông Bessent cho biết Mỹ sẽ cắt đứt toàn bộ quan hệ kinh tế với Iran, đồng thời cảnh báo bất kỳ quốc gia nào hợp tác về tài chính với Iran cũng sẽ bị cô lập.

Động thái này diễn ra sau những lần Nhà Trắng đảo ngược chính sách và gia hạn thời hạn nhằm nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột.

Vài giờ sau thông báo từ ông Bessent, ôn Madanizadeh cho biết Iran đã "chờ đợi những kế hoạch này từ lâu".

Ông nói với đài truyền hình nhà nước: "Chính phủ đã và đang sẵn sàng và có kế hoạch hai năm để đối phó những diễn biến này. Chúng tôi cũng có công cụ của riêng mình và biết cách chơi cuộc chơi này."

Ông cũng cho biết cả Trung Quốc và Nga đều không "chấp nhận" các biện pháp của Mỹ và dự đoán các nước khác sẽ phản đối.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết các biện pháp trừng phạt và áp lực không giúp ích gì và Bắc Kinh sẽ làm những gì cần thiết để bảo vệ lợi ích của nước này.

Cuộc chiến đã khiến giá dầu toàn cầu tăng vọt và để đối phó với mối đe dọa mới nhất, Iran cảnh báo sẽ đóng cửa tất cả hoạt động xuất khẩu dầu từ khu vực nếu chiến tranh tiếp tục.

Theo Reuters, chế độ Iran cũng đã đưa ra cảnh báo mới rằng các tàu không được đi qua Eo biển Hormuz nếu chưa được Tehran cho phép.

1/5 lượng dầu và khí đốt của thế giới thường đi qua eo biển này, một tuyến đường thủy hẹp phía nam Iran.

Nhưng eo biển này đã bị nước này chặn lại kể từ khi xung đột bắt đầu vào cuối tháng Hai, khiến giá dầu tăng vọt trên toàn cầu.

Tại một cuộc họp báo hôm 24/8, trong đó công bố những nội dung được gọi là "Chiến dịch Cô lập kinh tế", ông Bessent cho biết Mỹ đang phát động một "cuộc tấn công kinh tế nhằm vào các kết nối tài chính của Iran trên toàn cầu".

Ông nói: "Iran hiện phải đối mặt với một sự lựa chọn rất rõ ràng chỉ có hai con đường trước mắt: cô lập hoàn toàn toàn trên cầu… hoặc con đường trở lại trạng thái bình thường với cơ hội tái gia nhập nền kinh tế toàn cầu".

Bộ trưởng Tài chính tuyên bố Mỹ "không còn đối phó với mối đe dọa Iran nữa, chúng tôi đang chấm dứt mối đe dọa đó".

Ông Bessent cho biết Bộ Tài chính đã lập bản đồ các mạng lưới, người hỗ trợ và các kênh tài chính được Iran sử dụng để né tránh các lệnh trừng phạt nhằm buôn bán dầu mỏ.

Bộ này cho biết họ đã ban hành quyết định chống lại năm lĩnh vực: tài sản kỹ thuật số, công nghệ, vàng, hàng không và vận chuyển. Bộ Tài chính Mỹ cũng đã áp dụng các biện pháp trừng phạt đối với gần 60 tổ chức, cá nhân và tàu thuyền.

Ông Bessent nói rằng những hành động như vậy sẽ "siết chặt vòng vây và chặn mọi nguồn doanh thu tiềm năng" của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và chế độ Iran nói chung.

Trong lời cảnh báo gửi tới các chính phủ và tổ chức hỗ trợ hoặc giao dịch với Iran, ông nói rằng họ không thể "nói rằng họ không biết mình đang tạo điều kiện cho hoạt động này".

Ông từ chối nêu tên các quốc gia cụ thể, nhưng cho biết ông Trump sẽ gọi điện cho các nhà lãnh đạo thế giới "với các yêu cầu cụ thể để họ chấm dứt quan hệ với chính quyền Iran".

Ông nói việc cho người dân thời gian để hiểu các lệnh trừng phạt mới là điều quan trọng, nhưng nói thêm: "Họ nên biết rằng chúng tôi sẽ hành động rất nhanh và chúng tôi hoàn toàn nghiêm túc."

'Thất bại thảm hại'

Ông David Oxley, kinh tế trưởng về khí hậu và hàng hóa tại Capital Economics, đã bày tỏ nghi ngờ về hiệu quả của thông báo trừng phạt này.

Ông nói: "Trong bối cảnh lệnh phong tỏa hải quân mới của Mỹ đã bóp nghẹt hoạt động xuất khẩu dầu của Iran, tác động trực tiếp của 'Ngày D-Day về kinh tế' đối với nguồn thu năng lượng của Iran sẽ phần nào chỉ như một tiếng pháo xịt."

"Chúng tôi cho rằng gói trừng phạt mới sẽ chỉ có tác động trực tiếp hạn chế đến dòng chảy năng lượng của Iran trong ngắn hạn."

Ông cho biết điều đó một phần là do khoảng 90% dầu mỏ của Iran được xuất khẩu sang Trung Quốc, một quốc gia "chưa từng công nhận các lệnh trừng phạt của Mỹ trong quá khứ và khó có khả năng bị khuất phục lần này".

Trong suốt cuộc xung đột cho đến nay, những lời đe dọa trước đó bao gồm việc ông Trump nói vào tháng Tư rằng "cả một nền văn minh sẽ chết đêm nay" trừ khi Iran đồng ý một thỏa thuận để chấm dứt chiến tranh và mở khóa eo biển Hormuz.

Cuối cùng, Mỹ đã nhượng bộ sau khi Pakistan, nước trung gian hòa giải, can thiệp và kêu gọi thêm các biện pháp ngoại giao.

Tác động kinh tế của cuộc chiến Iran đang được cảm nhận ở Mỹ và trên toàn thế giới.

Giá dầu tăng cao đã làm dấy lên lo ngại về chi phí sinh hoạt, với giá xăng và dầu diesel cao hơn nhiều so với một năm trước.

Tại Mỹ, giá xăng đã vượt quá 4 USD một gallon và khả năng chi trả là một trong những mối quan tâm hàng đầu của cử tri Mỹ trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Hôm 24/8, một thùng dầu Brent, loại dầu được sử dụng làm chuẩn cho giá dầu toàn cầu, ở mức 92 USD.

Tuần trước, ông Bessent tuyên bố chính phủ Mỹ sẽ can thiệp vào thị trường trái phiếu và mua lại thêm nợ chính phủ nhằm thúc đẩy nhu cầu trái phiếu và giảm lãi suất vay.

Nhưng tác động của thông báo này chỉ kéo dài trong thời gian ngắn, khi chi phí vay dài hạn tăng trở lại chỉ một ngày sau đó.

Chế độ Iran hiện đang phải đối mặt với các lệnh trừng phạt kinh tế khắc nghiệt từ Mỹ.

Cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama và một số đồng minh của Mỹ đã đạt được thỏa thuận với nước này vào năm 2015, theo đó dỡ bỏ nhiều lệnh trừng phạt để đổi lấy việc Iran đồng ý hạn chế chương trình hạt nhân của mình.

Tuy nhiên, ông Trump đã rút khỏi thỏa thuận này vào năm 2018, gọi đây là "một thỏa thuận có khiếm khuyết từ cốt lõi", và tái áp đặt toàn bộ các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran.

Trong nhiệm kỳ tổng thống của Joe Biden, chính quyền Mỹ đã có một số nỗ lực để khôi phục thỏa thuận thời Obama, nhưng điều này đã không xảy ra.

Vào tháng Tư năm nay, chính quyền Trump đã phát động một loạt các lệnh trừng phạt đối với các ngân hàng và công ty nước ngoài làm ăn với Tehran sau khi nhận thấy các hoạt động quân sự của họ không khiến chế độ Iran đầu hàng.