مخالفان حکومت طالبان بار دیگر خواستار مذاکره شدند و درباره پیامدهای رد آن هشدار دادند

شماری از رهبران سیاسی و نظامی مخالف حکومت طالبان که در نشست «هفته شهید» به‌صورت مجازی و از طریق اینترنت شرکت کرده بودند، بار دیگر با ارسال پیامی به طالبان، پیشنهاد مذاکره را مطرح کردند و نسبت به نپذیرفتن آن و پیامدهایش هشدار دادند.

«هفته شهید» در افغانستان، پیش از به قدرت رسیدن طالبان، همه‌ساله در اواسط ماه سنبله و هم‌زمان با سال‌روز ترور احمدشاه مسعود، فرمانده سابق جبهه مخالف طالبان، به‌صورت گسترده گرامی داشته می‌شد، اما در سال‌های اخیر برگزاری این مناسبت با تغییرات زیادی همراه بوده است.

عبدالرشید دوستم، عبدالرب رسول سیاف، محمد محقق، صلاح‌الدین ربانی، احمد مسعود، یاسین ضیا، تادین خان و شماری دیگر از چهره‌های سیاسی که در خارج از افغانستان به سر می‌برند، در این نشست مجازی حضور داشتند.

در این نشست که روز گذشته برگزار شد، شماری از شرکت‌کنندگان بر ضرورت حل مشکلات افغانستان از طریق گفتگو تأکید کردند و هشدار دادند که ادامه بسته ماندن مسیر مذاکره می‌تواند کشور را به سوی تشدید درگیری‌ها سوق دهد.

عبدالرشید دوستم، رهبر جنبش ملی اسلامی افغانستان، گفت که طالبان نباید درخواست مذاکره را بی‌اهمیت تلقی کرده و آن را به «شوخی» بگیرد.

او از آمادگی هیأت‌های جبهات مخالف برای مذاکره با طالبان خبر داد و در عین حال هشدار داد که در صورت رد این درخواست، احتمال آغاز جنگی وجود دارد که مهار آن دشوار خواهد بود.

او مدعی شد که «مردم منتظر یک صدا و رهبری واحد هستند»، اما به گفته او، مخالفان می‌خواهند از وقوع «یک جنگ خطرناک» جلوگیری کنند.

عبدالرب رسول سیاف، از رهبران جهادی افغانستان، نیز گفت که اگر جنگ در افغانستان گسترش یابد و به خون‌ریزی بیشتر منجر شود، مسئولیت آن بر دوش طالبان خواهد بود.

آقای سیاف گفت طالبان پیشنهاد مذاکره را «بارها» رد کرده‌اند و رد مذاکره به معنای انتخاب جنگ است. او با اشاره به این موضوع تأکید کرد که گروه‌های مخالف از روی ناچاری دست به سلاح برده‌اند و مسئولیت هرگونه گسترش درگیری‌ها بر عهده طالبان خواهد بود.

این موضع‌گیری‌ها در حالی مطرح می‌شود که طالبان پیش از این بارها هرگونه مذاکره با گروه‌های مخالف مسلح را رد کرده‌اند.

مقام‌های طالبان تاکنون به اظهارات تازه مخالفان سیاسی و نظامی خود واکنشی نشان نداده‌اند، اما پیش‌تر امیرخان متقی، وزیر خارجه حکومت طالبان، به بی‌بی‌سی گفته بود که نیازی به گفتگو با مخالفان وجود ندارد.

آقای متقی گفته بود: «در افغانستان هیچ مشکلی وجود ندارد، چه نیاز است که روند دیگری [از مذاکرات] آغاز شود.»

«انتخابات و آمادگی برای دوره پساطالبانی»

سخنرانان نشست «هفته شهید» همچنین تأکید کردند که هدف نهایی آنان تنها رفع برخی محدودیت‌ها، از جمله بازگشایی مکاتب دخترانه، نیست؛ بلکه ایجاد نظامی است که در آن مردم بتوانند از طریق انتخابات آزاد درباره نوع حکومت و آینده کشور تصمیم بگیرند.

احمد مسعود، رهبر «جبهه مقاومت ملی افغانستان»، گفت تفاوت بنیادی مخالفان طالبان با این گروه در پذیرش رأی و اراده مردم است.

آقای مسعود همچنین تأکید کرد که اگر هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان در یک انتخابات آزاد برنده شود، نتیجه آن را خواهد پذیرفت.

یاسین ضیا، رهبر «جبهه آزادی افغانستان»، نیز با اشاره به تحرکات نظامی در ولایت‌های مختلف مدعی شد: «وضعیت از کنترول طالبان خارج شده است.»

او در ادامه گفت که مخالفان باید از هم‌اکنون برای دوره «پساطالبان» برنامه‌ریزی کنند.

رئیس ستاد پیشین ارتش افغانستان (لوی درستیز) در دوران جمهوریت همچنین طالبان را به دامن زدن به «فساد و سوءاستفاده از دین» متهم کرد و نسبت به مذاکره با آن‌ها ابراز بی‌باوری کرد.

صلاح‌الدین ربانی نیز طالبان را متهم کرد که با افغانستان همچون «غنیمت جنگی» برخورد می‌کنند و درباره نحوه بهره‌برداری از منابع طبیعی و قراردادهای اقتصادی حکومت طالبان هشدار داد.

محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان، نیز در این نشست با انتقاد تند از عملکرد طالبان، آن‌ها را «یک مشت جاهل، دست‌نشانده و مزدور» خواند و گفت امریکا پنج سال پیش در یک توافق‌نامه «خائنانه و یک‌جانبه» افغانستان را به این گروه سپرد.

او همچنین از فشارهای موجود بر جامعه شیعیان افغانستان در حاکمیت طالبان به‌شدت انتقاد کرد و گفت که تحت حاکمیت این گروه، زمینه زندگی برای همه مردم افغانستان، به‌ویژه جامعه هزاره و شیعه که به گفته او همه‌چیزشان مورد هجوم قرار گرفته است، تنگ شده است.

طالبان تاکنون به اظهارات تازه مخالفان خود واکنشی نشان نداده‌اند، اما حکومت طالبان فعالیت احزاب و سازمان‌های سیاسی در افغانستان را ممنوع کرده است. با این حال، طالبان گفته‌اند که این سیاستمداران می‌توانند به افغانستان بازگردند و «مشمول برنامه عفو عمومی شوند.»