از بازرسی تا تخریب خانه‌ها؛ پاکستان کارزار اخراج مهاجران افغان را تشدید کرد

در پی تشدید سیاست اخراج مهاجران افغان از پاکستان، مقام‌های این کشور عملیات گسترده‌ای را علیه افغان‌های فاقد مدارک اقامتی در ایالت خیبر پختونخوا آغاز کرده‌اند.

به همین دلیل اعضای سکونتگاه‌های افغان‌ها در این منطقه مرزی، این هفته با عجله به جمع‌کردن وسایل خود پرداختند و برخی دیگر نیز در خانه‌هایشان پنهان شدند.

به گفته ساکنان محلی و مقام‌های امنیتی، این عملیات شامل تخریب خانه‌ها، ایجاد محل‌های بازرسی، بررسی مدارک هویتی و بازداشت مهاجران بدون ویزا است.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، باشندگان منطقه متانی، در نزدیکی شهر پیشاور، گفته‌اند که نیروهای دولتی در ماه جاری میلادی شماری از خانه‌های یک شهرک افغان‌نشین را که حدود ۲۰۰ واحد مسکونی داشته، تخریب کرده‌اند.

تصاویر و روایت‌های ساکنان نشان می‌دهد بسیاری از خانواده‌ها ناچار شده‌اند در مدت کوتاهی وسایل خود را جمع‌آوری کرده و آماده بازگشت به افغانستان شوند.

نجیب رحمان، ۵۰ ساله، که خانه‌اش در جریان این عملیات ویران شده، به خبرگزاری فرانسه گفته که تلاش کرده بود پیش از تخریب ساختمان، دواهای پدرش و اسناد آموزشی فرزندانش را از داخل خانه بیرون بیاورد، اما مأموران به درخواست‌های آنان توجهی نکردند و روند تخریب را ادامه دادند.

تصاویر منتشر شده، خانواده‌هایی را نشان می‌دهد که در حال انتقال دارایی‌های خود، از جمله تخت‌خواب، لوازم منزل و سولرهای آفتابی، به موترهای باربری هستند تا به سوی مرز افغانستان حرکت کنند.

این اقدامات پس از آن صورت می‌گیرد که وزارت داخله پاکستان در ماه جون به نهادهای امنیتی سراسر این کشور دستور داد از دهم جولای شهروندان افغان فاقد ویزا را بازداشت کنند.

این وزارتخانه درباره گزارش‌های مربوط به تخریب خانه‌های مهاجران به درخواست رسانه‌ها برای اظهارنظر پاسخ نداده است.

یک مقام ارشد پولیس در پیشاور که نخواست نامش فاش شود، به خبرگزاری فرانسه گفته است «عملیات گسترده علیه افغان‌های فاقد مدارک قانونی از دهم جولای آغاز شده و همچنان ادامه دارد.»

به گفته او، پولیس حتی پیش از صدور دستور رسمی دولت فدرال، محل سکونت شهروندان افغان را در سراسر خیبر پختونخوا شناسایی و ثبت کرده بود.

اگرچه روند بازگرداندن مهاجران افغان از سال ۲۰۲۳ آغاز شده، اما تمرکز اصلی آن تا پیش از این بر شهرهای بزرگ از جمله کراچی و اسلام‌آباد بود.

اکنون این سیاست در خیبر پختونخوا نیز با شدت بیشتری اجرا می‌شود؛ ایالت خیبرپختونخوا با جمعیتی حدود ۴۰ میلیون نفر، پیوندهای عمیق فرهنگی، زبانی و تاریخی با افغانستان دارد و بسیاری از خانواده‌ها در دو سوی مرز زندگی می‌کنند.

مقام‌های محلی می‌گویند پیش از آغاز اجرای دستور جدید، بارها از طریق بلندگوهای مساجد و نشست با بزرگان قومی به افغان‌ها هشدار داده شده بود که باید منطقه را ترک کنند. با این حال، بسیاری از ساکنان می‌گویند به دلیل مشکلات مالی و شرایط دشوار زندگی امکان خروج فوری نداشته‌اند.

احمد ملا، ۷۰ ساله، که خانه‌اش در متانی تخریب شده، می‌گوید پولیس به وضعیت افراد توجهی ندارد و بدون در نظر گرفتن مشکلات مالی یا شرایط صحی مهاجران، آنان را تحت فشار قرار می‌دهد.

او می‌گوید با وجود هشدارهای مکرر مقام‌ها، بسیاری از خانواده‌ها به دلیل دشواری‌های اقتصادی قادر به ترک محل زندگی خود نبوده‌اند.

بر اساس آمار ملل متحد، سیاست بازگرداندن مهاجران افغان تاکنون حدود ۲/۳ میلیون نفر را وادار به خروج از پاکستان کرده است.

در میان این افراد، کسانی حضور دارند که دهه‌ها در پاکستان زندگی کرده بودند و همچنین شماری که پس از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان در سال ۲۰۲۱ به این کشور پناه برده بودند.

آمار ملل متحد نشان می‌دهد در هفت روز منتهی به ۱۱ جولای نزدیک به ۶۲۰۰ افغان از پاکستان به افغانستان بازگشته‌اند؛ رقمی که در مقایسه با هفته پیش از آن حدود یک‌سوم افزایش یافته است.

به گفته ملل متحد همچنان بیش از یک میلیون شهروند افغان در پاکستان زندگی می‌کنند.

خبرگزاری فرانسه از پیشاور گزارش داده است که پولیس در نقاط مختلف شهر محل‌های بازرسی موقت برپا کرده و مدارک رهگذران را بررسی می‌کند. یکی از افسران پولیس گفته است که دستورالعمل‌های سختگیرانه‌ای برای شناسایی و بازداشت افغان‌های فاقد مدارک قانونی به نیروهای امنیتی ابلاغ شده است.

در « بازار بورد » پیشاور که به «کابل کوچک» شهرت دارد و هزاران کسب‌وکار متعلق به افغان‌ها در آن قرار دارد، تاجران از کاهش شدید مشتریان و نگرانی فزاینده نسبت به بازداشت‌ها خبر می‌دهند.

به گفته یکی از بازاریان، بسیاری از افغان‌ها برای جلوگیری از برخورد با پولیس در خانه‌های خود پنهان شده‌اند و فعالیت‌های تجاری تقریباً متوقف شده است.

پاکستان که با افزایش حملات امنیتی روبه‌رو است، از سال ۲۰۲۳ اخراج اتباع خارجی فاقد مدارک را در دستور کار قرار داده و در سال جاری نیز حملات هوایی در داخل افغانستان انجام داده است؛ حملاتی که اسلام‌آباد می‌گوید شبه‌نظامیان را هدف قرار داده‌اند.

حکومت طالبان اما این ادعا را رد کرده و تأکید دارد که از خاک افغانستان برای فعالیت‌ گروه‌های مسلح استفاده نمی‌شود. طالبان همچنین گفته‌اند که حملات هوایی پاکستان به کشته شدن غیرنظامیان منجر شده است.