محاکمه خالد شیخ محمد، متهم به طراحی حملات ۱۱ سپتامبر، در سال ۲۰۲۸ آغاز میشود
منبع تصویر، HO/AFP via Getty Images
قرار است خالد شیخ محمد، که دولت امریکا او را یکی از طراحان اصلی حملات تروریستی ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ میداند، بیش از ۲۵ سال پس از این حملات در ماه جون ۲۰۲۸ محاکمه شود.
یک قاضی نظامی امریکا روز چهارشنبه (۲۶ آگست) حکم داد که محاکمه خالد شیخ محمد و سه متهم دیگر این پرونده پنجم جون ۲۰۲۸ آغاز شود. دادستانها خواستار آغاز محاکمه در جنوری ۲۰۲۷ شده بودند، اما قاضی این زمان را برای رسیدگی به مسائل باقیمانده پرونده کافی ندانست.
دولت امریکا بیش از دو دهه پس از حملات یازدهم سپتامبر با خالد شیخ محمد «طراح اصلی حملات ۱۱ سپتامبر»، و دیگر متهمان توافق کرد که در ازای اجتناب از مجازات اعدام، به جرم خود اعتراف کنند.
بر اساس این توافق، که طی دو سال مذاکره شکل گرفته بود، آنان بهجای اعدام به حبس ابد بدون امکان آزادی مشروط محکوم میشدند.
اما یک دادگاه تجدیدنظر فدرال امریکا در ماه جولای ۲۰۲۵ این توافق را رد کرد.
خالد شیخ محمد در سال ۲۰۰۳ در پاکستان دستگیر شد و از سپتامبر ۲۰۰۶ تاکنون در بازداشتگاه گوانتانامو نگهداری میشود. او پیشتر گفته بود که عملیات ۱۱ سپتامبر را «از الف تا ی» طراحی کرده است.
مایکل ای. شراما، دگروال دوم نیروی هوایی امریکا و قاضی این پرونده، در حکم خود گفته است که تعیین تاریخ محاکمه برای سال ۲۰۲۸ فرصت کافی برای رسیدگی به مسائل حقوقی باقیمانده پیش از محاکمه، از جمله اختلافها بر سر پذیرش و ارائه شواهد در دادگاه، فراهم میکند.
ولید بن عطاش، علی عبدالعزیز علی و مصطفی الهوساوی سه متهم دیگر این پرونده هستند که به دست داشتن در حملات ۱۱ سپتامبر متهم شدهاند.
ماه آینده ۲۵ سال از حملات ۱۱ سپتامبر میگذرد. در آن روز، هواپیماربایان دو هواپیما را به برجهای مرکز تجارت جهانی در نیویارک و هواپیمای دیگری را به ساختمان پنتاگون در ویرجینیا کوبیدند. هواپیمای چهارم نیز در منطقهای روستایی در پنسیلوانیا سقوط کرد.
نزدیک به سه هزار نفر در این حملات کشته شدند. پس از آن، جنگهای افغانستان و عراق آغاز شد؛ جنگهایی که به باور بسیاری از تحلیلگران، پیامدهای عمیقی بر نظم سیاسی و امنیتی جهان بر جای گذاشت.
خالد شیخ محمد پس از دستگیری در پاکستان در سال ۲۰۰۳، سه سال را در زندانهای مخفی سازمان اطلاعات مرکزی امریکا، سیآیای، گذراند.
در این مدت، او تحت شکنجههای مختلف از جمله ۱۸۳ بار غرق مصنوعی (واتربوردینگ)، محرومیت از خواب و برهنهسازی اجباری قرار گرفت. «واتربوردینگ» روشی است که در آن فرد با القای حس غرقشدن تحت فشار قرار میگیرد.
خالد شیخ محمد متهم است که ایده آموزش خلبانان برای پرواز هواپیماهای تجاری و کوبیدن آنها به ساختمانها را طراحی کرده و این نقشه را با اسامه بن لادن، رهبر القاعده، مطرح کرده بود.
او یک مهندس تحصیلکرده در امریکا است.
شش ماه پس از حملات یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱، ایالات متحده امریکا زندان نظامی گوانتانامو را افتتاح کرد.
خالد شیخ محمد بدنامترین زندانی گوانتانامو و یکی از آخرین افرادی است که در این پایگاه نگهداری میشود.
حدود ۱۵ زندانی هنوز در آنجا بازداشت هستند.
