جې ډي وینس پر اسرائیل تور پورې کړ چې د ایران جګړې اوږدېدو لپاره امریکا کې پر عامه افکارو 'د اغېز هڅه کوي'

د امریکا متحدو ایالتونو مرستیال ولسمشر جې ډي وینس د اسرائیل حکومت پر ځینو غړو تور لګولی چې هڅه کوي په ایران کې د جګړې اوږدېدو لپاره د امریکایانو پر عامه افکارو اغېز وکړي.

وینس په هغه مرکه کې چې د چهارشنبې په ورځ خپره شوه، محافظه ‌کار پوډکاسټر جو روګن ته وویل، که څه هم دی د اسرائیل حکومت په دننه کې پر ځینو کسانو باور لري، خو په خبره یې داسې نور کسان هم شته چې ''لاس وهنه کوي او هڅه کوي د جګړې د دوام لپاره د امریکا د خلکو نظر بدل کړي.''

اسرائیل حکومت د وینس دې څرګندونو ته سملاسي غبرګون نه دی ښودلی.

د سپینې ماڼۍ ویاندې کارولین لیویټ د پنجشنبې په ورځ وویل: ''زه فکر کوم چې ولسمشر به حتماً ورسره موافق وي چې هو، بهرني هېوادونه هرومرو هڅه کوي چې د امریکا پر عامه افکارو اغېز وکړي.''

جې ډي وینس د 'جو روګن تجربې' خپرونه کې وویل چې د اسرائیل حکومت ځینو کسانو هڅه کړې چې امریکا له ایران سره د مذاکراتو له بهیره واړوي.

هغه وویل: ''زه په کلکه باور لرم چې تاسو د خبرو د بهیر د شنډولو او د احتمالي هوکړې د ناکامولو لپاره یوه ډېره پټه او خورا ښه تمویلېدونکې هڅه لیدلې ده.''

وینس زیاته کړه چې ''څرګند شواهد'' شته چې د اسرائیل ځینې مشران ''له دې هوکړې کرکه کوي.''

متحده ایالات تېره میاشت له ایران سره یوې موافقې ته رسېدلي وو چې د تفاهم یادداښت (MOU) په نوم یادېده. دې موافقې د رسمي مذاکراتو د دوام زمینه برابره کړه، په دې کې د ۶۰ ورځني اوربند یوه ماده هم شامله وه چې وروسته لغو شوه، او دغه راز د هرمز تنګي د بیا پرانیستلو شرط هم پکې شامل و.

خو په دې وروستیو کې د هرمز تنګي په اړه کړکېچ یو ځل بیا زیات شوی، امریکا پر ایران خپل بریدونه سخت کړي دي او تهران په سیمه کې د امریکا متحدین په نښه کړي دي.

جې ډي وینس له ایران سره په خبرو کې مهم رول لوبولی دی. ده په اپرېل میاشت کې په پاکستان کې د مذاکراتو په غونډو کې ګډون کړی و او په جون کې د تفاهم یاداښت د لاسلیک لپاره سویټزرلنډ ته هم تللی و.

وینس جو روګن ته وویل، دی د هغو کسانو له نیوکو سره ''ستونزه نه لري'' چې نوموړي یې د ''اسرائیل حکومت ځینې عناصر'' وبلل او د امریکا د دریځ مخالفت کوي. هغه زیاته کړه:

''بهرني حکومتونه هر وخت هڅه کوي چې پر نورو حکومتونو اغېز وکړي.''

خو نوموړي وویل چې اصلي اندېښنه یې دا ده چې:

''هغه څه چې ما ځوروي دا دي چې امریکایان، یعنی د امریکا مشرتابه، دې اغېزو ته اجازه ورکړي چې د هغوی پر قضاوت او پر هغو پالیسیو اغېز وکړي چې دوی یې ملاتړ کوي.''

دا د هغو نیوکو وروستۍ بېلګه ده چې مرستیال ولسمشر جې ډي وینس په دې وروستیو کې د اسرائیل پر وړاندې کړې دي، په داسې حال کې چې د ټرمپ اداره هڅه کوي د جګړې د پای ته رسولو لپاره له دیپلوماتیکو مذاکراتو او هم د نویو پوځي بریدونو له لارې حل لاره ومومي.

په تېر جون کې وینس د اسرائیل له سیاسي مشرانو وغوښتل، چې ځینو یې له ایران سره د اوربند د غځولو په اړه د امریکا پر هوکړې نیوکې کړې وې، چې پر ''هغه یوازیني ځواکمن متحد'' برید ونه کړي چې ''د نړۍ په کچه یې لا هم ورسره لري.''

امریکا او اسرائیل په فبرورۍ میاشت کې پر ایران پراخ بریدونه پیل کړل، چې په ځواب کې تهران پر اسرائیل او د خلیج په سیمه کې د امریکا پر متحدو هېوادونو بریدونه وکړل. دغه جګړه لبنان ته هم غځېدلې ده.

اسرائیل ایران د خپل شتون لپاره یو ګواښ ګڼي او غواړي چې د ایران اټومي او توغندیز پروګرامونه په بشپړه توګه له منځه لاړ شي، او دغه راز په ایران کې د رژیم بدلون رامنځته شي.

په همدې حال کې، د امریکا د استازو جرګې د چهارشنبې په ورځ هغه طرحه رد کړه چې له مخې به یې اسرائیل ته د امریکا د میلیاردونو ډالرو مرستې کمېدې.

دغه وړاندیز د ۳۱۴ مخالفو رایو په مقابل کې د ۱۰۴ موافقو رایو په ترلاسه کولو ناکام شو. سره له دې، یو شمېر دیموکراټو استازو د مرستو د پای ته رسولو ملاتړ وکړ، چې دا د ګوند دننه د هغه بدلون څرګندونه کوي چې پخوا یې له اسرائیل څخه بې‌قید او شرطه ملاتړ کاوه.