چگونه جنگ ایران زمینه دستگیری یکی از خطرناک‌ترین افراد تحت تعقیب اروپا را در دوبی فراهم کرد؟

    • نویسنده, نوربرتو پاردس
    • شغل, بی‌بی‌سی موندو
  • زمان مطالعه: ۷ دقیقه

جنگ ایران نه‌تنها توازن منطقه‌ای را در خاورمیانه تغییر داد، بلکه پیامدهای غیرمنتظره دیگری نیز به همراه داشت.

یکی از آن‌ها اواسط ماه آوریل در دوبی رخ داد؛ جایی که دنیل کیناهان، شهروند ایرلندی که سال‌ها به عنوان چهره‌ای کلیدی در جرایم سازمان‌یافته بین‌المللی شناخته می‌شد، دستگیر شد.

در آوریل ۲۰۲۲، دولت آمریکا تحریم‌هایی علیه این فرد اعمال کرد و او را همراه با بعضی دیگر اعضای خانواده‌اش به عنوان رهبران «کارتل کیناهان» معرفی کرد؛ شبکه‌ای که گفته می‌شود با قاچاق مواد مخدر، اسلحه و قتل ارتباط دارد.

به گفته وزارت دارایی آمریکا و سازمان‌های اجرای قانون در اروپا، دنیل کیناهان به عنوان یکی از بزرگ‌ترین و تاثیرگذارترین مجرمان اروپا شناخته می‌شود. از طریق شرکت مدیریتی خود که اکنون منحل شده، با دنیای ورزش نیز ارتباط داشت. این شرکت با بیش از ۱۰۰ بوکسور از جمله تایسون فیوری و کارل فرامپتون همکاری داشت.

دستگیری کیناهان، در امارات متحده عربی و در اوج تشدید تدابیر امنیتی در خاورمیانه صورت گرفته است؛ چرا که این نگرانی وجود دارد که شبکه‌های جنایی بین‌المللی از بی‌ثباتی ناشی از جنگ در ایران سوءاستفاده کنند.

نیکولا تالنت، خبرنگار تحقیقی متخصص در حوزه جرایم سازمان‌یافته، می‌گوید این دستگیری ضربه بزرگی به خانواده کیناهان وارد کرده و آن را مهم ارزیابی می‌کند.

او به بخش اسپانیایی‌زبان بی‌بی‌سی گفت: «مقام‌ها زمان و منابع زیادی را صرف برای از بین بردن کارتل کیناهان کرده‌اند و این یک دستاورد بزرگ است.»

«اما این یک سازمان بسیار بزرگ است، با پول‌های فراوان، و من فکر نمی‌کنم که حذف یک نفر بتواند آن را از هم بپاشد. نظر من این است که افرادی از قبل آماده‌اند تا رهبری کارتل را به دست بگیرند. آنها صرفا به خاطر دستگیری دنیل تسلیم یا ناپدید نمی‌شوند.

پلیس ایرلند در بیانیه‌ای اعلام کرد که این دستگیری نشان‌دهنده اهمیت و «نیاز به همکاری بین‌المللی پلیس برای مبارزه با جرم سازمان‌یافته فراملی» است.

عملیات دستگیری کیناهان پس از آن انجام شد که مقام‌های ایرلندی پرونده‌ای قضائی را به امارات ارسال کردند که در آن به جرم‌های احتمالی او و نقشش در یک شبکه جنایی بین‌المللی اشاره شده بود.

دادستانی دوبی، با استناد به این پرونده، حکم دستگیری کیناهان را صادر کرد تا مراحل قانونی پیش از استرداد او آغاز شود.

دنیل کیناهان کمتر از ۴۸ ساعت پس از صدور حکم دستگیر شد.

پلیس ایرلند اعلام کرد که این روند در چارچوب توافق دوجانبه استرداد بین ایرلند و امارات متحده عربی انجام می‌شود که برای چنین عملیات‌های مشترکی حیاتی به شمار می‌آید.

خانواده کیناهان

تاریخچه خانواده کیناهان و ارتباط آن‌ها با قاچاق مواد مخدر به دهه ۱۹۸۰ میلادی باز می‌گردد. در آن زمان کریستوفر کیناهان، پدر دنیل، به شدت درگیر این تجارت بود.

در سال ۱۹۸۶، کریستوفر کیناهان به جرم قاچاق هروئین دستگیر و به شش سال زندان محکوم شد. او در نهایت محکومیت‌های کوتاه‌تری در ایرلند، هلند و بلژیک گذراند.

با این حال، گفته می‌شود او به تدریج شبکه ارتباطات خود را گسترش داد و ساختاری را شکل داد که در محافل پلیس با نام «گروه جرایم سازمان‌یافته کیناهان» شناخته می‌شد.

این گروه تا سال ۲۰۱۰ عملیات‌های خود را در ماربیا، در جنوب اسپانیا متمرکز کرده بود. دنیل و کریستوفر جونیور، پسران کریستوفر کیناهان، متهم به کمک به پدر خود در اداره کارتل خانوادگی بودند.

در آن زمان دنیل کیناهان فردی کاملا شناخته شده بود.

در سال ۲۰۱۲ وزارت دارایی آمریکا علاوه بر دنیل، پدرش کریستوفر و ۶ عضو دیگر خانواده کیناهان را تحریم کرد.

واشنگتن این کارتل را به دست داشتن در فعالیت‌های غیرقانونی در ایرلند، بریتانیا، اسپانیا و امارات متحده عربی متهم می‌کند.

نیکولا تالنت، خبرنگار تحقیقی که سال‌هاست درباره خانواده کیناهان تحقیق می‌کند، می‌گوید دنیل تا سال ۲۰۱۶ در اسپانیا زندگی می‌کرد؛ جایی که او شرکت تولیدی بوکس ام‌جی‌ام را تاسیس و شروع به ساختن تصویری به عنوان یک کارآفرین مشروع کرد.

از آن زمان، گروه کیناهان درگیر یک نزاع خونین با باند رقیب خود به نام «هاچ» بوده است.

خانم تالنت می‌گوید: «یکی از اتفاقات مهمی که در جریان این نزاع رخ داد، اقدام به قتل در هتل ریجنسی دوبلین بود که واکنش شدید پلیس ایرلند را به همراه داشت.»

در این حمله، دیوید برن، یکی از همکاران کیناهان، به ضرب گلوله کشته شد و دو نفر دیگر زخمی شدند. این درگیری بین گروه‌های هاچ و کیناهان تا به امروز حداقل ۱۸ کشته به جا گذاشته است.

تالنت می‌گوید تلاش‌های قبلی برای متلاشی کردن این سازمان (عملیات سال ۲۰۱۰ در اسپانیا)، به دلیل کندی سیستم قضایی و دفاع حقوقی سرسختانه این گروه با شکست مواجه شد.

با این حال، پس از تیراندازی در هتل ریجنسی در سال ۲۰۱۶، همکاری سازمان‌های پلیس اروپایی به طور قابل توجهی تغییر کرد و هلند و فرانسه به شکل موثرتری شروع به اشتراک‌گذاری اطلاعات کردند.

مقام‌های ایرلند موفق شدند بخش زیادی از ساختار محلی این گروه را از بین ببرند و حدود ۷۰ عضو آن را طی چند سال به دلیل جرم‌هایی مانند قتل و پولشویی زندانی کنند.

با این حال، تعقیب دنیل کیناهان زمانی پیچیده‌تر شد که او سال ۲۰۱۶ همراه با برادرش به دوبی نقل مکان کرد. پدر آن‌ها پیش‌تر در این شهر ساکن بود.

در دوبی، کیناهان با محکم کردن موقعیت خود، در حلقه‌های تجاری ادغام شد و به چهره‌ای تاثیرگذار در بوکس بین‌المللی تبدیل شد.

در همین حال، تحقیقات در کشورهای مختلف ادامه یافت.

طبق تحقیقات روزنامه‌نگاری و منابع اطلاعاتی که در رسانه‌ها نقل شده‌اند، حلقه کارتل کیناهان کنترل بخشی از قاچاق کوکائین از آمریکای جنوبی به اروپا را بر عهده داشت.

وزارت دارایی آمریکا نیز این گروه را به عنوان یک «سازمان جنایتکار» توصیف می‌کند.

نیکولا تالنت توضیح می‌دهد که قاچاق مواد مخدر در اروپا از مراکز سنتی مانند آمستردام که به دلیل موقعیت استراتژیک و رویکرد سهل‌گیرانه‌ به «سوپرمارکت مواد مخدر» تبدیل شده بود، به مناطق دیگری مانند سواحل جنوبی اسپانیا گسترش یافت؛ منطقه‌ای که به دلیل فساد، نزدیکی به مراکش و حضور باندهای بین‌المللی شناخته می‌شود.

به گفته خانم تالنت، در سال‌های اخیر دوبی به پناهگاه جدیدی برای مهره‌های اصلی جرایم سازمان‌یافته تبدیل شده است؛ این افراد جذب سبک زندگی، تمرکز ثروت و محیطی شده‌اند که به باور او، تا پیش از صدور احکام قضایی بین‌المللی، اجازه ورود سرمایه‌های حاصل از فعالیت‌های نامشروع به این کشور را می‌داد.

او تاکید می‌کند: «دوبی حول محور پول، سبک زندگی لذت‌جویانه و ثروتی فراتر از حد تصور می‌چرخد که بخش از آن حاصل جرایم سازمان‌یافته است. تردیدی نیست که بسیاری از گروه‌های تبهکار در این شهر احساس امنیت و آرامش می‌کنند.»

حساسیت‌های منطقه‌ای به دلیل جنگ ایران

به نظر می‌رسد فضای تنش‌آمیز منطقه‌ای به دلیل جنگ ایران و حساسیت‌ها درباره فعالیت‌های مرتبط با این کشور، به ضرر دنیل کیناهان تمام شده است.

طبق گزارش منابع مختلف، مقام‌های امارات متحده عربی زمانی برخورد قاطعانه خود را آغاز کردند که پیوندهای احتمالی کارتل دنیل کیناهان با شبکه‌های مرتبط با ایران فاش شد؛ به ویژه در فعالیت‌های غیرقانونی نظیر تجارت نفت برای دور زدن تحریم‌های آمریکا علیه صادرات ایران.

گزارشی از سایت روزنامه‌نگاری تحقیقی بلینگ‌کت مستقر در هلند، نشان می‌دهد که افراد مرتبط با حلقه کارتل، در شبکه‌های حمل و نقل و بازاریابی نفت تحریم‌شده مشارکت داشته‌اند.

روزنامه بریتانیایی تایمز نیز به ارزیابی‌های امنیتی استناد کرد که بر اساس آن، این کارتل «ارتباطاتی با سرویس‌های اطلاعاتی ایران، به ویژه در تجارت غیرقانونی نفت» داشته است.

به نوشته تایمز، این موضوع باعث افزایش فشار دیپلماتیک بر امارات متحده عربی شد و به مقامات این کشور انگیزه داد تا اقدام کنند.

در این شرایط به نظر می‌رسد حساسیت‌های منطقه‌ای مربوط به جنگ ایران و حملات جمهوری اسلامی به کشورهای حوزه خلیج فارس، باعث تقویت همکاری مقام‌های امارات با ایرلند و اقدام علیه چهره‌های اصلی این گروه شده است.

به گفته نیکولا تالنت، روزنامه‌نگار، بازداشت کیناهان در چارچوب بستری گسترده‌تر صورت گرفته است که شامل درگیری‌ها در ایران و پیوندهای ادعایی این کارتل با گروه‌هایی همچون حزب‌الله لبنان می‌شود.

خانم تالنت به گزارش‌هایی اشاره می‌کند که طبق آن‌ها، این کارتل با تسهیل حمل‌ونقل و سرمایه‌گذاری‌های مرتبط با قاچاق مواد مخدر، به تامین مالی فعالیت‌های این سازمان‌ها کمک کرده است. او می‌گوید این مسئله از نظر سیاسی بر روند پرونده تاثیرگذار بوده است.

پرونده کیناهان نشان می‌دهد که درگیری‌های بین‌المللی چگونه می‌توانند فشار بر شبکه‌های تبهکار را افزایش دهند.

برای دولت ایرلند، دستگیری دنیل کیناهان گام مهمی در مبارزه با جرایم سازمان‌یافته به شمار می‌رود و نمونه‌ای از اهمیت روزافزون همکاری بین‌المللی در مسائل امنیتی است.