چرا چمباتمه‌ زدن به حفظ سلامت کمک می‌کند؟

    • نویسنده, استر کاهومبی
    • شغل, بی‌بی‌سی
  • منتشر شده در
  • زمان مطالعه: ۶ دقیقه

در چین، ژاپن و بسیاری از نقاط آسیا، اسکوات یا چمباتمه، بخشی از زندگی روزمره است. مردم هنگام انتظار برای قطار، گپ زدن با دوستان یا صرف غذا، به‌ راحتی با قرار دادن کامل پاشنه پا روی زمین چمباتمه می‌زنند و استراحت می‌کنند.

اما ویدیوهایی که گردشگران در تلاش برای تقلید از این نوع اسکوات منتشر می‌کنند، به سوژه‌ای جذاب در فضای مجازی تبدیل شده است. بیشتر آنها از پشت می‌افتند، به یک طرف خم می‌شوند یا برای حفظ تعادل به دیوار تکیه می‌کنند.

متخصصان حرکت‌شناسی بدن می‌گویند جذابیت این وضعیت به پرسش بزرگ‌تری درباره اهمیت حفظ تحرک مناسب بدن با افزایش سن مربوط می‌شود.

پس چرا برخی افراد به‌سادگی چمباتمه می‌زنند، در حالی که برخی دیگر برای صاف ایستادن هم دچار دشواری می‌شوند؟

فواید چمباتمه‌زدن آسیایی چیست؟

اسکوات یکی از بنیادی‌ترین حرکات بدن انسان به شمار می‌رود.

کریستوفر پاورز، استاد متخصص حرکت انسان در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی آمریکا، توضیح می‌دهد: «تقریبا هیچ کاری را نمی‌توانید بدون انجام نوعی چمباتمه انجام دهید.»

او می‌گوید: «نشستن روی صندلی، پیاده شدن از خودرو، استفاده از سرویس بهداشتی یا خم شدن برای برداشتن چیزی از روی زمین، همگی نوعی چمباتمه یا چندک هستند.»

بیشتر مردم با اسکوات معمولی که بخش رایجی از تمرین‌های باشگاهی است آشنا هستند؛ حرکتی که در آن فرد مانند نشستن روی صندلی پایین می‌رود تا ران‌ها موازی زمین قرار بگیرند.

اما اسکوات عمیق تفاوت محسوسی دارد. در این حرکت، فرد آن‌ قدر پایین می‌رود تا زانوها کاملا خم شوند و به سمت بیرون قرار بگیرند، پاها باز باشند، سینه صاف بماند و پشت ران روی عضلات ساق پا قرار گیرد.

مت هسو، یک مربی آسیایی آمریکایی که در زمینه افزایش تحرک و قدرت بدنی فعالیت می‌کند، ویدیوهایی از این مدل چمباتمه در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرده که میلیون‌ها بار دیده شده‌اند. اما او می‌گوید همین نام نیز می‌تواند گمراه‌کننده باشد.

او می‌گوید: «آفریقایی‌ها می‌گویند این حرکت متعلق به آنهاست، کشورهای اسلاو و مردم اروپای شرقی هم می‌گویند این مال ماست. این نوع نشستن، مدل نشستن عمیق در همه مردم دنیاست.»

فیزیوتراپ‌ها می‌گویند انجام این نوع اسکوات به تحرک بیشتری در مفاصل لگن، زانو و مچ پا نیاز دارد و نسبت به اسکوات معمولی بخش‌های بیشتری از بدن را درگیر می‌کند.

مطالعات نشان داده‌اند این کشش گسترده می‌تواند به افزایش انعطاف‌پذیری و دامنه حرکت مفاصل، کاهش کمردرد و حفظ استقلال افراد در طول زندگی کمک کند.

کودکان معمولا بدون هیچ زحمتی می‌توانند به شکل طبیعی در این وضعیت قرار بگیرند. بخشی از این توانایی به انعطاف بیشتر مفاصل و تفاوت در نسبت‌های بدنی آنها مربوط می‌شود.

اما تغییرات آناتومیکی تنها دلیل از دست رفتن این توانایی در بزرگسالان نیست.

سبک زندگی مبتنی بر نشستن، استفاده از صندلی و توالت‌های فرنگی باعث شده بسیاری از بزرگسالان دیگر نیازی به اسکوات عمیق در زندگی روزمره نداشته باشند و همین موضوع به مرور زمان موجب کاهش تحرک و قدرت بدن می‌شود.

آقای پاورز که پژوهش‌هایش بر نقش تغییرات حرکتی در آسیب‌های زانو متمرکز است، می‌گوید: «اگر از این توانایی استفاده نکنید، آن را از دست خواهید داد.»

چرا چمباتمه زدن برای بعضی مردم آسان‌تر است؟

این تغییرات سبک زندگی در بخش‌هایی از آسیا مانند ژاپن کمتر رایج است؛ جایی که فعالیت‌هایی مانند رفتن به رستوران همچنان با چمباتمه زدن همراه است.

آقای هسو که بنیان‌گذار شرکت آموزشی «آپرایت مومومنت» نیز هست، می‌گوید: «وقتی وارد می‌شوید کفش‌هایتان را درمی‌آورید، کنار حصیر تاتامی می‌نشینید و غذایتان را می‌خورید.»

برخی فعالیت‌های اساسی‌تر نیز به همین قدرت لگن و پاها وابسته هستند.

او می‌افزاید: «در بعضی نقاط آسیا فقط توالت‌هایی وجود دارند که باید چمباتمه بزنید. اگر هر روز مجبور باشید به این شکل از سرویس بهداشتی استفاده کنید، به این راحتی این توانایی را از دست نمی‌دهید.»

آقای هسو در گفت‌وگوی ۴۰ دقیقه‌ای خود با بی‌بی‌سی تقریبا تمام مدت در حالت اسکوات عمیق بود و فقط چند بار برای لحظاتی کوتاه استراحت کرد.

او می‌گوید اهمیت حرکاتی مانند اسکوات را از تجربه خانواده خود به‌ خوبی درک کرده است.

آقای هسو می‌گوید: «پدرم یک بار زمین خورد و مجبور شدند برای بلند کردنش آمبولانس خبر کنند، چون دیگر نمی‌توانست خودش از روی زمین بلند شود.»

با وجود ریشه آسیایی، آقای هسو می‌گوید در دهه دوم زندگی‌اش، پس از دوره‌های طولانی نشستن در جریان درمان آسیب‌های ورزشی، توانایی انجام اسکوات عمیق را از دست داد.

او می‌گوید: «یادم هست حتی نمی‌توانستم به مچ پاهایم دست بزنم، آن ‌قدر بدنم خشک شده بود.»

آقای هسو دوباره بدنش را برای انجام این حرکت آموزش داد و می‌گوید توانایی انجام اسکوات عمیق نیز مانند هر مهارت جسمی دیگری قابل یادگیری است.

هسو به افرادی که می‌خواهند این حرکت را یاد بگیرند هشدار می‌دهد پیش از آماده شدن بدن، با عجله به سراغ اجرای کامل آن نروند.

او می‌گوید: «نباید عجله کنید و یکباره تا پایین بروید، چون احتمال دارد به خودتان آسیب بزنید.»

در عوض، او توصیه می‌کند با کمک وسایلی مانند صندلی یا میز، به‌ آرامی وارد این حرکت شوید و فقط تا جایی پایین بروید که احساس راحتی می‌کنید.

او می‌گوید: «اگر هر روز چند بار این کار را برای چند هفته انجام دهید، کم‌کم متوجه می‌شوید که احساس امنیت بیشتری دارید و می‌توانید کمی بیشتر پایین بروید.»

با این حال این پرسش که آیا بزرگسالان باید دوباره اسکوات عمیق را یاد بگیرند یا نه، با افزایش سن پیچیده‌تر می‌شود.

آقای پاورز می‌گوید: «با افزایش سن، تحرک مفاصل، ستون فقرات، لگن و به ‌ویژه مچ پا کاهش می‌یابد و همین مساله توانایی انجام این نوع حرکت را محدودتر می‌کند.»

پژوهشگران می‌گویند چمباتمه در هر عمقی مفید است، اما آقای پاورز هشدار می‌دهد که نباید آن را هدفی همگانی برای همه افراد دانست، به ‌ویژه برای کسانی که از قبل دچار درد زانو، لگن یا کمر هستند.

در محیط‌های درمانی، اسکوات معمولا با توجه به ویژگی‌های بدنی، سابقه آسیب‌دیدگی و اهداف هر بیمار تغییر داده می‌شود. آقای پاورز می‌گوید این پیچیدگی در فضای مجازی اغلب نادیده گرفته می‌شود.

او می‌گوید: «همه فکر می‌کنند یک روش ایده‌آل وجود دارد، اما واقعیت این‌گونه نیست. هر فرد با دیگری متفاوت است.»

افرادی که استخوان ران بلندتر، تحرک محدود مچ پا یا ساختار متفاوت لگن دارند، صرف‌نظر از آمادگی جسمانی‌شان، ممکن است برای حفظ تعادل و رسیدن به عمق بیشتر با مشکل روبه‌رو شوند.

برخی فیزیوتراپ‌ها معتقدند مساله اصلی این نیست که آیا فرد می‌تواند لگنش را تا چند سانتی‌متری زمین پایین بیاورد یا نه، بلکه مهم این است که با افزایش سن همچنان بتواند مستقل حرکت کند.

در حال حاضر هیچ پژوهشی وجود ندارد که آثار یا فواید بلند مدت انجام روزانه این حرکت را در دوره‌های طولانی تائید کند.

آقای هسو می‌گوید هدف او رسیدن به کمال نیست، بلکه بازگرداندن حرکتی است که سبک زندگی مدرن به‌ آرامی آن را از انسان‌ها گرفته است.

او می‌گوید: «از تجربه شخصی خودم می‌گویم. انسان باید بتواند بدنش را کنترل کند، از روی زمین بلند شود و به‌ سادگی با نیروی جاذبه کنار بیاید.»