عروس معصومه ابتکار: شرایط بازداشت خانواده‌ام مثل «جهنم» است

یک زن ایرانی که ماه‌ها در تگزاس بازداشت شده بود، پس از لغو گرین کارت خانواده‌اش به دلیل ارتباط شوهرش با یک چهره شناخته‌شده در ایران، دولت آمریکا را به «مجازات بر اساس تبار و هم‌خونی» متهم کرد.

ماموران اداره مهاجرت و گمرک آمریکا در ماه آوریل مریم طهماسبی، استاد روان‌شناسی و آمار در لس‌آنجلس، همسرش، عیسی هاشمی، و پسر نوجوانشان را که اقامت دائمی آمریکا دارند، بازداشت کردند.

معصومه ابتکار، مادر شوهر او، سخنگوی گروهی از دانشجویانی بود که کارمندان سفارت آمریکا در تهران را درسال ۱۳۵۸ (۱۹۷۹) گروگان گرفتند.

وزارت امور خارجه آمریکا دلیل لغو اقامت این خانواده را ارتباطات خانوادگی آن‌ها اعلام کرده است.

به گفته مریم طهماسبی، او و پسرش در دیلی تگزاس زندانند و شوهرش در «شرایط وحشتناکی» در یک بازداشتگاه دیگر در جنوب تگزاس است.

خانم طهماسبی در بیانیه‌‌اش که درمجله «نیشن» منتشر شده، نوشته است: «ما در چهار ماه گذشته در جهنم بوده‌ایم و سلامت جسمی و روانی ما به گونه‌ای رو به وخامت گذاشته است که ممکن است سال‌ها قابل ترمیم نباشد.»

به گفته جک میرکینسون، سردبیر ارشد روزنامه نیشن، مریم طهماسبی روایتش در ایمیلی را از داخل بازداشتگاهی که در آن دسترسی محدودی به اینترنت دارد نوشته و همراه وکیلش آن را برای این مجله فرستاده است.

همسر او عیسی هاشمی پسر معصومه ابتکار است که سخنگوی دانشجویانی بود که پس از اشغال سفارت آمریکا، ۵۲ نفر از کارمندان آن را ۴۴۴ روز گروگان گرفتند. او در آن زمان به «مری جیغ‌کش» یا «خواهر مری» معروف شد.

خانم ابتکار در سال‌های پس از انقلاب چند مقام دولتی داشت که آخرین آن‌ها، معاون رئیس جمهور در امور زنان و خانواده در دولت حسن روحانی بود.

مریم طهماسبی در ادامه بیانیه‌اش نوشته است: «دولت آمریکا می‌خواهد شوهرم را به خاطر اینکه پسر زنی است که مترجم گروگانگیران ایرانی بود، مجازات کند. در حالی‌که در آن سال عیسی حتی به دنیا نیامده بود.»

او در ادامه نوشته است: «من به اینجا آمدم چون می‌خواستم یک زندگی‌ برای خودم و خانواده‌ام بسازم که با رفتار خودم تعریف شود، نه رفتار یک نفر دیگر. اما زندگی ما به خاطر کاری که فرد دیگری حدود پنجاه سال پیش انجام داده، زیر و رو شده است.»

تصمیم ایالات متحده برای لغو اقامت این خانواده در بحبوحه اقدامات اجرایی متعددی است که هم‌زمان با تشدید تنش‌ ایالات متحده با ایران، علیه بستگان مقامات رژیم جمهوری اسلامی انجام شده است.

در سرکوب خشن معترضان ایرانی پیش از آغازجنگ، برخی از فعالان خارج از کشور بستگان مقامات ایران در خارج را شناسایی کرده و برای لغو وضعیت قانونی آن‌ها کارزار به‌راه انداختند.

یک دادخواست آنلاین در ژانویه ۲۰۲۶ خواستار اخراج عیسی هاشمی از آمریکا به دلیل دخالت مادرش در بحران گروگانگیری شد. چند رسانه محافظه‌کار آمریکایی هم در ماه آوریل گزارش‌هایی از محل اقامت او در آمریکا منتشر کردند.

کمتر از یک هفته بعد، مارکو روبیو وزیر امور خارجه آمریکا، اعلام کرد که اقامت این خانواده در آمریکا را لغو خواهد کرد.

در اظهارات آقای روبیو مشخص نشده بود که آیا عیسی هاشمی یا مریم طهماسبی تخلفی مرتکب شده‌اند و خود آن‌ها هم تهدیدی برای امنیت ملی آمریکا محسوب می‌شوند یا نه.

تامی پیگوت، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، در بیانیه‌اش اعلام کرد: «این آژانس اطلاعات محافظت‌شده، حساس یا طبقه‌بندی‌شده مربوط به لغو وضعیت قانونی اتباع خارجی را فاش نمی‌کند.»

او گفت که دولت حق فسخ وضعیت اقامت اتباع خارجی را که «تهدیدی برای منافع امنیت ملی آمریکا» محسوب شوند، برای خود محفوظ می‌دارد.

ماریا کاری، عضو گروه حقوقی طهماسبی-هاشمی، به بی‌بی‌سی گفت: «وزارت امور خارجه این خانواده را به استناد هیچ یک از مفاد امنیت ملی قوانین مهاجرت متهم نکرده است.»

به گفته ماریا کاری، «اگر دولت مدرکی مبنی بر تهدید امنیت ملی از طرف این خانواده داشت، چند بار فرصت اعلام آن را داشته، اما این کار را نکرده است. در واقع، دولت هیچ مدرکی دال بر دلایل لغو اقامت آن‌ها ارائه نکرده است.»

مریم طهماسبی و عیسی هاشمی پیش از دستگیری، در لس‌آنجلس زندگی و در دانشگاه‌ کار می‌کردند. آن‌ها در سال ۲۰۱۴ با ویزای قانونی وارد آمریکا شدند و در سال ۲۰۱۶ اقامت دائم گرفتند.

پس از آن که وکلا بازداشت این خانواده را به چالش کشیدند و برای آن‌ها درخواست آزادی کردند، یک قاضی فدرال اخراج این خانواده را موقتا متوقف کرد.

مریم طهماسبی در بیانیه خود برای روزنامه نیشن نوشته است که خانواده‌اش درخواست اقدام داوطلبانه برای خروج کرده‌اند اما دولت آمریکا با این درخواست مخالفت کرده است.

به نوشته او، «آن‌ها می‌خواهند بازداشت نامحدود ما را بدون هیچ روزنه امیدی برای حل شدن مشکل ادامه دهند.»

طبق سوابق ارائه‌شده از طرف وکلای عیسی طهماسبی، وزارت امنیت داخلی در ماه ژوئیه درخواست این خانواده برای خروج داوطلبانه را رد کرده است.

یک وکیل دولتی در این زمینه گفت، وزارت امنیت داخلی آمریکا آن‌چه را که به عنوان «اخراج مشروط» شناخته می‌شود زمانی می‌پذیرد که فرد غیرشهروند «قبل از اخراج، از حق خود برای جلسه دادرسی صرف‌نظر کند.»

سخنگوی وزارت امنیت داخلی آمریکا در پاسخ به بی‌بی‌سی درباره درخواست این خانواده برای خروج داوطلبانه به اپلیکیشن موبایل «سی‌بی‌پی هوم» برای خروج داوطلبانه ارجاع داد. این اپلیکیشن از سوی آژانس گمرک و حفاظت مرزی آمریکا برای اخراج داوطلبانه مهاجران غیرقانونی از خاک آمریکا به کشورشان است.

در بیانیه این وزارت آمده است: «بازداشت شدن یک گزینه است. ما شهروندان غیرقانونی را تشویق می‌کنیم که خروج داوطلبانه را انتخاب کنند.»

پیش از این دولت آمریکا اقامت دو زن ایرانی را که به عنوان خواهرزاده و نوه قاسم سلیمانی معرفی شده بودند، لغو کرده بود. قاسم سلیمانی فرمانده نیروی قدس سپاه بود که در حمله هوایی آمریکا در سال ۲۰۲۰ در عراق کشته شد.

خانواده سلیمانی ارتباط خانوادگی این زنان با آن‌ها را تکذیب کرد و در گزارش‌های بعدی در مورد صحت این ادعای دولت آمریکا تردیدهایی مطرح شد.

وزارت امور خارجه آمریکا همچنین اقامت دختر علی لاریجانی، دبیر پیشین شورای عالی امنیت ملی ایران را لغو کرده بود. علی لاریجانی هم در تهران و در حمله هوایی هدفمند در جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل با ایران کشته شد.