USA i Dania zawarły porozumienie dotyczące Grenlandii po groźbach Trumpa o jej aneksji

Stany Zjednoczone i Dania ogłosiły porozumienie w sprawie bezpieczeństwa Grenlandii, kończąc trwający od miesięcy spór dyplomatyczny wywołany groźbami prezydenta Donalda Trumpa dotyczącymi przejęcia wyspy siłą.

Trump powiedział, że porozumienie zagwarantuje USA „trwałą kontrolę nad bezpieczeństwem oraz wszystkimi innymi potrzebami" na tym autonomicznym terytorium Danii.

Przywódcy Danii i Grenlandii pozytywnie ocenili porozumienie, które ma „wzmocnić bezpieczeństwo" w regionie. Poinformowali, że umowa ma zostać podpisana w przyszłym tygodniu, nie ujawnili jednak jej szczegółów.

Porozumienie ogłoszono po miesiącach gróźb Donalda Trumpa, który zapowiadał „przejęcie" Grenlandii, argumentując to względami bezpieczeństwa narodowego. Wskazywał przy tym na strategiczne położenie wyspy oraz jej bogate zasoby mineralne.

Nie opublikowano dotąd treści porozumienia. Trump napisał w serwisie Truth Social, że umowa nie będzie wiązała się z „żadnymi kosztami dla Stanów Zjednoczonych" i zapewni USA możliwość robienia „tego, co konieczne", aby „zapewnić i chronić bezpieczeństwo Grenlandii".

Dodał, że porozumienie zawiera zapis, zgodnie z którym żaden strategiczny rywal USA nie będzie mógł utrzymywać obecności wojskowej na Grenlandii ani dokonywać tam „strategicznych inwestycji" bez wyraźnej pisemnej zgody Stanów Zjednoczonych.

Premier Danii Mette Frederiksen powiedziała, że jest „zadowolona z perspektywy dobrego porozumienia" dla wszystkich trzech stron. Umowa ma zostać podpisana w przyszłym tygodniu podczas Zgromadzenia Ogólnego ONZ.

We wspólnym oświadczeniu z premierem Grenlandii Jensem-Frederikiem Nielsenem podkreśliła, że porozumienie ma „wzmocnić nasze wspólne bezpieczeństwo w Arktyce i regionie północnego Atlantyku", a jednocześnie uznaje „suwerenność i integralność terytorialną Królestwa" oraz „prawo narodu grenlandzkiego do samostanowienia".

W oświadczeniu zaznaczono również, że po podpisaniu porozumienie będzie musiało przejść „niezbędne procedury parlamentarne", zanim wejdzie w życie.

Premier Grenlandii Jens-Frederik Nielsen powiedział, że cieszy go perspektywa zawarcia porozumienia, które zapewni i wzmocni bezpieczeństwo Grenlandii, Królestwa Danii, Stanów Zjednoczonych oraz całego zachodniego sojuszu.

„Porozumienie uwzględnia interesy Grenlandii oraz nasze miejsce we współpracy międzynarodowej. Leży ono w interesie nas wszystkich," powiedział.

Przez wiele miesięcy Trump zabiegał o zakup lub aneksję bogatej w surowce, autonomicznej wyspy należącej do Danii, argumentując, że jest ona narażona na wpływy rywali Stanów Zjednoczonych, w tym Rosji i Chin. Groził nawet użyciem siły militarnej wobec Grenlandii, co wywołało oburzenie w Danii i innych państwach NATO.

Sekretarz stanu USA Marco Rubio określił porozumienie jako „historyczne" i „ogromne zwycięstwo dla Stanów Zjednoczonych i narodu amerykańskiego".

W oświadczeniu podkreślił, że umowa „trwale i całkowicie rozwiązuje nasze obawy dotyczące bezpieczeństwa narodowego związane z Grenlandią".

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez dziennikarzy BBC. Przy tłumaczeniu zostały użyte narzędzia AI, jako część projektu pilotażowego.

Edycja: Julita Waleskiewicz