İngiltere'de Başbakan Starmer'ın istifa takvimini açıklayacağına dair işaretler artıyor

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

İngiltere'de İşçi Partisi liderliği için yarışın başlayacağına ve Başbakan Keir Starmer'ın istifa edeceğine dair beklentiler, hükümette havanın değişmesiyle birlikte daha da arttı.

Parti liderliği için en önemli rakip olarak görülen Andy Burnham'ın 18 Haziran Perşembe günü yapılan ara seçimi kazanıp milletvekili olmasıyla süreç hızlandı.

Starmer, görevinden ayrılmayacağını ve her türlü liderlik mücadelesine karşı koyacağını ifade etmişti.

Ancak son 48 saat içinde hükümetteki hava değişti.

Hükümet içinden birçok kaynak, başbakanın Pazartesi günü istifa takvimini açıklayabileceğini düşünüyor.

Ticaret Bakanı Peter Kyle bu sabah BBC'ye yaptığı açıklamada, sürecin hızla ilerlediğine dair işaretlere dikkat çekti.

Kyle, başbakanın "ülkenin çıkarlarına en uygun olanı" yapacağını söyledi.

Starmer'ın karşı karşıya olduğu zorluklar ve siyasi gerçekler üzerinde kafa yorduğunu da sözlerine ekledi.

Başbakanın bir süredir giderek artan sorunlarla karşı karşıya.

İşçi Partisi milletvekilleri, sorunun partide değil, tepesindeki kişide olduğunu savunuyorlar. Başbakanın kişisel popülaritesinin düşük olduğunu ve partinin ilerlemesine engel oluşturduğunu düşünüyorlar.

Onlarca milletvekili bir süredir Starmer'ın istifa etmesi gerektiğini dile getiriyordu. Perşembe gününden bu yana bu liste uzadı; bazı bakanlar da özel olarak bu görüşü paylaştıklarını belirtti.

BBC'nin politika muhabirlerine göre, Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, İçişleri Bakanı Shabana Mahmood ve Ulaştırma Bakanı Heidi Alexander'ın da aralarında bulunduğu bakanların başbakana istifa etmesini söyledikleri bilinmesine rağmen görevlerinde kalmaya devam etmeleri, Starmer'ın otoritesinin ne kadar çöktüğünün açık bir göstergesi.

Andy Burnham şu anda başbakanlık için en favori isim.

Andy Burnham ara seçimi kazandı

Eski Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham, 18 Haziran'da Makerfield seçim bölgesindeki ara seçimi yüzde 55 oy oranıyla kazandı. En yakın rakibi göçmen karşıtı Reform Partisi adayı ise yüzde 35'te kaldı.

Burnham, "İngiltere için yeni bir yol çizmek" istediğini söyledi. Ancak henüz parti liderliği için aday olacağını açıklamadı.

İşçi Partisi Temmuz 2024'te iktidara geldi. Ancak Başbakan Starmer'a kamuoyu desteği kısa sürede erozyona uğradı.

7 Mayıs'ta İngiltere'de yapılan yerel seçimlerde, İskoçya ve Galler'de de özerk yönetim parlamento seçimlerinde İşçi Partisi'nin büyük kayıplar yaşaması bu süreci daha da hızlandırdı.

Sağlık Bakanı Wes Streeting, Starmer'in liderliğine "güvenini kaybettiği" gerekçesiyle istifa etti. Ardından daha alt düzeyde başka istifalar da geldi.

Streeting'in olası bir yarışta lider adayları arasında olması bekleniyor.

Seçimler öncesinde de ABD'de cinsel saldırı suçları hükümlüsü Jeffrey Epstein ile ilişkileri ifşa olan Peter Mandelson'ın İngiltere'nin ABD Büyükelçisi olarak atanması nedeniyle başlayan tartışmalar da Starmer'ın yıpranmasına neden olmuştu.

Starmer, Epstein bağlantısının kendisinden gizlendiğini iddia etmişti.

Liderlik mücadelesi nasıl tetiklenebilir?

Andy Burnham'ın milletvekili seçilmesinin ardından, İşçi Partisi liderliği ve başbakanlık görevi için adaylığını koyması bekleniyor.

Keir Starmer'a resmen meydan okuyabilmesi için İşçi Partisi milletvekillerinin yüzde 20'sinin -yani 81 milletvekilinin- desteğine ihtiyacı var.

Diğer adaylar için de aynı durum geçerli.

İşçi Partisi ve sendikalar gibi bazı bağlı kuruluşların üyeleri daha sonra postayla oy kullanıyor ve adaylar tercih sırasına göre sıralanıyor.

Kazanmak ve parti lideri ve aynı zamanda başbakan olmak için adayın oyların yüzde 50'sini alması gerekiyor.