Hà Nội nói sắp 'chốt' thỏa thuận, Washington vẫn thận trọng

Trong khi Phó Thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc tuyên bố Việt Nam và Mỹ sắp đạt được thỏa thuận sau khi đã "gửi các ý kiến cuối cùng" để chờ hai bên "thống nhất các nội dung" thì một bản tin của Reuters cho hay vẫn còn tồn tại sự hoài nghi, thận trọng từ bên kia đại dương.

Sau khi các mức thuế quan toàn cầu của Mỹ bị Tòa án Tối cao bác vào tháng Hai, chính quyền Trump đã mở ba cuộc điều tra liên quan đến các hoạt động thương mại của Việt Nam.

Một cuộc điều tra tập trung vào cáo buộc Việt Nam không ngăn chặn hiệu quả việc sử dụng hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Kết quả điều tra đã dẫn đến việc Mỹ áp mức thuế 12,5% đối với hàng hóa Việt Nam.

Đây là mức thuế được đánh giá là cao hơn so với phần lớn các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á.

Truyền thông trong nước đưa tin Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã được Mỹ mời tham dự Hội nghị thượng đỉnh G20 tại bang Florida vào tháng 12, làm dấy lên hy vọng rằng hai bên có thể chốt thỏa thuận vào thời điểm đó.

Thỏa thuận, nếu được ký kết, sẽ giúp các nhà xuất khẩu Việt Nam có thêm sự chắc chắn trong hoạt động kinh doanh, khi Việt Nam vẫn đối mặt nguy cơ bị Mỹ áp thêm thuế từ các cuộc điều tra thương mại đang diễn ra.

Trong nhiều tháng qua, Việt Nam đã đàm phán với Washington nhằm tháo gỡ các bất đồng then chốt, bao gồm cáo buộc trung chuyển hàng hóa để né thuế và các rào cản phi thuế quan đối với doanh nghiệp Mỹ.

Trong cuộc trả lời phỏng vấn Bloomberghồi tháng 9 nhân chuyến công tác Mỹ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết Việt Nam và Mỹ đã tiến rất gần tới việc đạt được một thỏa thuận thương mại.

Nhằm thu hẹp thặng dư thương mại với thị trường xuất khẩu lớn nhất của mình, Hà Nội thời gian qua liên tục phát tín hiệu sẵn sàng tăng mua các mặt hàng công nghệ cao của Mỹ, máy bay hoặc khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG).

Bất chấp nguy cơ đối mặt với các mức thuế bổ sung từ Mỹ, các nhà máy tại Việt Nam vẫn duy trì đà xuất khẩu mạnh sang thị trường này, với kim ngạch liên tục lập kỷ lục mới. Động lực từ khu vực xuất khẩu đã góp phần giúp nền kinh tế tăng trưởng 9,95% trong quý 3.

Dù bày tỏ sự lạc quan về triển vọng hợp tác thương mại giữa hai nước, các quan chức Mỹ vẫn phát đi thông điệp thận trọng.

Trợ lý Bộ trưởng Thương mại Mỹ David Fogel cho biết ông hy vọng Washington và Hà Nội sẽ tiếp tục làm việc để tiến tới một thỏa thuận thương mại, song nhấn mạnh thâm hụt thương mại của Mỹ với Việt Nam hiện đã ở mức cao nhất trong số các đối tác của nước này.

Cục Thống kê Việt Nam cho biết thặng dư thương mại với Mỹ đạt 122,6 tỷ USD trong chín tháng đầu năm, tăng 23,8% so với cùng kỳ năm trước.

Trong khi đó, cơ quan thống kê của Mỹ lại đưa ra số liệu cao hơn đáng kể, với thâm hụt của Mỹ đạt gần 164 tỷ USD chỉ trong tám tháng, cao nhất thế giới.

Để thu hẹp khoảng cách này, ông Fogel kêu gọi các doanh nghiệp Việt Nam tăng cường đầu tư vào Mỹ, đồng thời cho rằng Mỹ có thể trở thành nguồn cung các thiết bị phần cứng phục vụ trí tuệ nhân tạo và các công nghệ tiên tiến khác cho Việt Nam.

Tuy nhiên, Việt Nam hiện vẫn chịu những hạn chế nhất định trong việc tiếp cận các công nghệ nhạy cảm và hiện đại nhất của Mỹ.

Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Jennifer Wicks kêu gọi Việt Nam tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về bảo vệ dữ liệu nhằm tạo môi trường thuận lợi hơn cho nhà đầu tư và giúp doanh nghiệp triển khai các công nghệ mới hiệu quả hơn.

Trong nhiều năm qua, các tập đoàn công nghệ Mỹ liên tục bày tỏ quan ngại rằng những quy định chặt chẽ về luân chuyển dữ liệu xuyên biên giới đang làm giảm sức hấp dẫn của Việt Nam trong mắt nhà đầu tư nước ngoài, Reuters đưa tin.

Bên cạnh đó, bà Wicks cũng hối thúc Việt Nam xây dựng các chính sách ổn định và có tính dự báo cao hơn, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng.

Đây là vấn đề được nhiều nhà đầu tư nước ngoài quan tâm khi Việt Nam trong nhiều năm qua vẫn đàm phán kéo dài về cơ chế giá điện, đồng thời từng điều chỉnh hồi tố một số chính sách ưu đãi dành cho các dự án năng lượng tái tạo.