Vụ ám sát 'trùm băng đảng Úc' ở TP HCM: Thêm hai nghi phạm bị bắt giữ

Thêm hai người đàn ông nữa bị bắt liên quan đến vụ ám sát chấn động tại TP HCM, mà giới chức xác định là một vụ thanh toán băng đảng.

Hôm nay 17/9, Cảnh sát Liên bang Úc cho biết giới chức tại Samoa, một đảo quốc thuộc vùng Polynesia của châu Đại Dương, đã bắt giữ thêm hai người đàn ông khác liên quan đến vụ ám sát chấn động tại TP HCM hồi tháng 5.

Hai nghi phạm này, một công dân New Zealand 31 tuổi và một công dân Samoa 33 tuổi, bị bắt vào ngày 10/9 với cáo buộc "âm mưu giết người" và đã được tại ngoại hôm thứ Tư 16/9.

Vụ nổ súng xảy ra tại một nhà hàng ở trung tâm TP HCM vào hôm 21/5. Hình ảnh do camera an ninh ghi lại cho thấy một tay súng đã bắn nhiều phát từ cự ly gần vào một người đàn ông. Người này, đã tử vong tại hiện trường, được xác định là Lorenzo Lemalu, 24 tuổi.

Theo giới chức và truyền thông Úc, Laemalu là thành viên chủ chốt của băng nhóm tội phạm có tổ chức Coconut Cartel có địa bàn hoạt động chính tại Sydney. Trước khi bị bắn chết, Laemalu đã bỏ trốn sang Đông Nam Á và điều hành từ xa hoạt động của băng Coconut Cartel.

Sau khi vụ ám sát xảy ra, công an Việt Nam đã triển khai chiến dịch truy bắt và sau đó cảnh sát Campuchia đã bắt giữ hai người đàn ông là công dân Samoa tại Sihanoukville. Hai người này bị cáo buộc đã trực tiếp thực hiện vụ ám sát và sau đó lẩn trốn qua Campuchia.

Về vụ giới chức Samoa bắt thêm hai nghi phạm, Cảnh sát Liên bang Úc cho biết: "Cảnh sát Samoa sẽ cáo buộc những người này đã âm mưu với hai công dân Samoa bị bắt tại Việt Nam để thực hiện vụ giết người bị cáo buộc tại Việt Nam."

Quyền Chỉ huy khu vực Thái Bình Dương của Cảnh sát Liên bang Úc, ông Greg Davis, cho biết các "tội phạm có tổ chức không tôn trọng biên giới quốc gia, vì vậy các cơ quan thực thi pháp luật phải phối hợp với nhau để chống lại chúng."

"Các mạng lưới tội phạm dựa vào những mối liên kết quốc tế để thực hiện các hành vi phạm tội nghiêm trọng, đó là lý do các quan hệ đối tác trong khu vực đóng vai trò then chốt trong việc ngăn chặn và triệt phá những mạng lưới này."

Ông cũng cho biết việc bắt giữ lần này "là kết quả của sự hợp tác sâu rộng giữa Cảnh sát Samoa, giới chức Việt Nam và Cảnh sát Liên bang Úc".

Vấn đề hợp tác quốc tế trong vụ này từng gây tranh cãi, khi hồi tháng Năm, cả phía Việt Nam và Campuchia đều khẳng định mình là bên trực tiếp bắt giữ hai nghi phạm người Samoa.

Tại buổi họp công bố thông tin với báo chí hôm 26/5, Công an TP HCM khẳng định đã "huy động một lực lượng hùng hậu hơn 1.000 cán bộ chiến sĩ" để truy bắt và đã bắt giữ hai nghi phạm ở khu vực "giáp biên giới Việt Nam-Campuchia". Lãnh đạo Công an TP HCM không nhắc gì tới sự phối hợp của cảnh sát Campuchia.

Tuy nhiên, vào ngày 27/5, báo Khmer Times đăng bài khẳng định lực lượng Cảnh sát Hình sự Campuchia phối hợp với Đội Đặc nhiệm Cảnh sát Hình sự tỉnh Sihanoukville đã cùng điều tra và truy bắt hai nghi phạm theo yêu cầu của chính quyền Việt Nam. Địa điểm bắt giữ là thành phố Sihanoukville và thời điểm là chiều 24/5.

Báo này đã gỡ bài viết vào tối cùng ngày. Tuy nhiên, ngay sau đó, hãng thông tấn Agence Kampuchea Presse (AKP) cho biết trên website của mình rằng cảnh sát Campuchia đã bắt giữ hai nghi phạm nói trên tại thành phố Preah Sihanouk (còn gọi là Sihanoukville), tỉnh Preah Sihanouk rồi bàn giao cho phía Việt Nam.

"Thông qua việc chia sẻ thông tin và phối hợp giữa lực lượng cảnh sát hai nước, Cục Điều tra Hình sự Campuchia phối hợp với Sở Cảnh sát tỉnh Preah Sihanouk đã bắt giữ hai nghi phạm vào ngày 24/5.

"Hai nghi phạm được xác định là VAA VAA, 27 tuổi, và TAFIA STEVE, 23 tuổi. Họ bị bắt tại một căn nhà thuê ở khóm 3, phường 2, thành phố Preah Sihanouk, tỉnh Preah Sihanouk.

"Sau đó, hai nghi phạm đã được bàn giao cho phía Việt Nam để tiếp tục xử lý theo pháp luật.

"Tổng cục Cảnh sát Campuchia cho biết chiến dịch bắt giữ thành công này phản ánh sự hợp tác chặt chẽ giữa lực lượng cảnh sát Campuchia và Việt Nam trong đấu tranh chống tội phạm xuyên quốc gia cũng như duy trì an ninh và hòa bình cho hai nước và cả khu vực," bài viết nêu.

Tới ngày 28/5, Khmer Times đã đăng nguyên văn bài viết nói trên của AKP, kèm theo thông báo của cảnh sát.

Về phía Việt Nam, sau khi công bố vụ bắt giữ, công an đã buộc hai nghi phạm này phát biểu tự thú trên đài truyền hình quốc gia. Việc buộc các nghi phạm chưa có án tự thú trên truyền hình là một cách "tác nghiệp" rất phổ biến của công an Việt Nam.

Vào thời điểm đó, Văn phòng Thanh tra và Cơ quan Nhân quyền Quốc gia Samoa đã kêu gọi bảo đảm rằng hai công dân Samoa đang bị điều tra hình sự tại Việt Nam được hưởng đầy đủ các quyền trong quá trình xét xử công bằng, bao gồm quyền tiếp cận luật sư và được hỗ trợ lãnh sự. Theo cơ quan này, đoạn video được công khai trên truyền thông về lời "thú tội" của hai nghi phạm Samoa đã làm dấy lên những lo ngại chính đáng về việc liệu hai công dân Samoa có được tiếp cận luật sư một cách hiệu quả vào thời điểm các lời khai được ghi hình hay không, đồng thời việc công bố những tài liệu này trước khi xét xử có thể ảnh hưởng đến quyền được xét xử công bằng và khách quan của họ hay không.

Tới ngày 23/6, Quyền Cảnh sát trưởng Samoa Leiataua Samueleu Afamasaga cho biết cảnh sát nước này đã đề nghị được sang Việt Nam để trực tiếp thẩm vấn hai công dân Samoa nói trên nhằm phục vụ công tác điều tra. Tuy nhiên, ông Leiataua cho biết giới chức tại TP HCM đã từ chối đề nghị này, dù các thủ tục tố tụng hình sự đối với hai nghi phạm đang được tiến hành tại Việt Nam.

"Ở giai đoạn này, lựa chọn duy nhất dành cho chúng tôi là gửi các câu hỏi bằng văn bản," ông Leiataua nói vào thời điểm đó.

Từ đó đến nay, cơ quan chức năng Việt Nam chưa công bố thêm các diễn biến tiếp theo của vụ việc.