Nước Mỹ và World Cup 2026

Tây Ban Nha giành chiến thắng 1-0 trong thế trận áp đảo trước Argentina, nâng cao cúp vô địch thế giới. World Cup 2026 đã chính thức khép lại.

Kéo dài năm tuần, với 104 trận tranh tài trên 16 sân vận động của ba quốc gia Mỹ, Canada và Mexcio, FIFA World Cup 2026 khai mạc trên sân Azteca, Mexico hôm 11/6 và kết thúc với trận chung kết giữa Argentina và Tây Ban Nha trên sân vận động New York - New Jersey vào trưa Chủ Nhật 19/7.

Năm nay là lần đầu tiên World Cup được tổ chức tại ba quốc gia châu Mỹ và cũng là lần đầu tiên có số đội tuyển đến từ 48 quốc gia, trước đây chỉ có 32.

Năm 1994 là lần gần nhất World Cup được tổ chức tại Mỹ, trên 9 sân vận động từ vùng San Francisco, Los Angeles qua Chicago, New York, Washington D.C xuống đến Dallas, Orlando. Năm nay, 11 sân vận động của Hoa Kỳ là nơi có các cuộc tranh đua, cùng với 3 sân ở Mexico và 2 sân ở Canada.

So với năm 1994, tôi thấy không khí hâm mộ bóng đá ở Mỹ năm nay có sôi động lên, ít ra là ở vùng Vịnh San Francisco, nhất là khi đội tuyển Mỹ hay Mexico, Colombia, Brazil thi đấu vì ở đây có nhiều cư dân gốc Mỹ Latinh.

World Cup 1994 có nhiều trận diễn ra trên sân cỏ Đại học Stanford, vùng vịnh San Francico nhưng cũng không gây được không khí náo nhiệt, sôi động trên đường phố như năm nay. Có thể vì nhờ kỹ thuật và có nhiều màn hình ti vi khổ lớn nên nhiều hàng quán đã treo màn hình bên ngoài, thu hút khách đến xem và ăn uống.

Sự kiện mà tôi còn nhớ trong năm 1994 là trận đá giữa Mỹ và Colombia mà tuyển thủ Andres Escobar đá ngược banh vào khung thành của Colombia trong hiệp đầu, qua đó giúp Mỹ dẫn 1-0, sau đó Colombia gỡ huề 1-1. Kết quả sau cùng Mỹ thắng 2-1 nhờ trái banh đá lộn khung thành. Khi về nước, Escobar đã bị bắn chết.

Những World Cup gần đây, như vào năm 2014 và 2018, trước tòa thị chính San Francisco đã có dựng màn hình lớn cho người hâm mộ xem.

Nhưng vắng mặt trên sân cỏ năm nay lại là nước Ý nên thành phố này, nơi có đông cư dân gốc Ý, không sôi động với bóng đá.

Trong khi đó, San Jose đã có nhiều ngày lên cơn sốt, nhất là khi Mexico ra sân thì Pedro Square ở trung tâm có hàng vạn người tụ họp ngoài trời xem trực tiếp qua màn hình lớn. Ở thành phố này, cổ động viên người Việt thích bóng đá cũng tụ họp trong các quán cà phê để xem.

Những tuần lễ qua, tôi đã xem khoảng 40 trận, thường là từ màn hình ti vi ở nhà. Có hôm ra quán bia, quán pizza xem chung với nhiều người cho vui.

Hôm 16/6, tôi đã đi xem Jordan và Áo tranh tài trên sân vận động Levi's gần San Jose. Sân này được dùng cho 6 trận World Cup năm nay, mỗi trận thu hút khoảng 70.000 khán giả.

Hai tháng trước lên mạng, rồi gọi điện thoại để mua vé, chờ cả một giờ mới đến lượt được chọn xem trận nào, chỗ ngồi và giá vé ra sao. Cũng gần 400 đô la một vé.

Trận sau cùng trên sân Levi's là giữa Mỹ và Bosnia-Herzegovina tranh vòng 32 đội. Giá vé lên hơn 3.000 đô cho một chỗ ngồi. Anh em nói với nhau nếu bỏ số tiền đó mua vé thì rủ nhau bay xuống Mexico City, ra quảng trường ngồi uống bia, hòa nhập với không khí mê bóng đá của người dân ở đó thì vui hơn.

Năm nay đội tuyển Mỹ đã có nhiều tiến bộ. Trận đầu tiên Mỹ gặp Paraguay, trong ngày thứ hai sau khi World Cup khai mạc, với kết quả Mỹ thắng áp đảo 4-1, rồi Mỹ thắng Úc 2-0 nên không khí bóng đá bùng lên quanh nơi tôi sống.

Trận thứ ba Mỹ thua Thổ Nhĩ Kỳ 2-3 nhưng vẫn được vào vòng 32 và sau đó Mỹ đã thắng Bosnia-Herzegovina 2-0 để vào vòng 16. Đến đây thì đội tuyển Mỹ không thể tiến xa hơn khi thua Bỉ 1-4.

Tôi thuộc thế hệ học sinh mê đọc Duyên Anh viết về tuổi thơ Việt Nam trên sân đá bóng. Như trong truyện Bồn lừa mà tác giả đã dựng nên câu chuyện đội tuyển Việt Nam gồm Chương còm, Hưng mập, Bồn lừa gặp đội tuyển Ba Tây (Brazil) là một trong những cường quốc bóng tròn thời thập niên 1970 với Pelé là sao sáng. Qua văn của Duyên Anh, các trận túc cầu của trẻ em Việt thật sinh động và khán giả thì lịch sự, quí mến khách. Ngoài đời thực, Việt Nam Cộng hòa khi đó đã có đội tuyển túc cầu tham gia các cuộc tranh tài khu vực châu Á, với các tuyển thủ vang danh như Rạng (Phạm Văn Rạng), Trung "đầu hói".

Mê bóng đá nên đi khắp nơi trên thế giới tôi cũng thường xem tranh tài và viết về môn thể thao quốc tế này. Không như những môn thể thao đòi hỏi nhiều dụng cụ, bóng đá chỉ cần một khoảng đất trống, một trái banh tròn, to nhỏ nhiều khi không quan trọng, là trẻ em có thể rủ nhau chơi bóng đá.

Qua Mỹ, nhiều người Việt chắc cũng không còn hào hứng với môn bóng đá nữa vì ở đây các môn thể thao được hâm mộ nhất là bóng cà na (bóng đá kiểu Mỹ), bóng rổ, bóng chày và quanh năm đều có thi đua tranh vô địch. Mỗi năm vào cuối tháng Một, trận Super Bowl tranh cúp vô địch banh cà na thu hút cả trăm triệu người xem. Trong khi đó, World Cup thì bốn năm mới có một lần và tổ chức ở nhiều nơi bên ngoài nước Mỹ nên người dân Mỹ khó mà mê bóng đá hơn bóng rổ hay bóng cà na được.

Theo khảo sát do Viện Gallup thực hiện trong hai tuần đầu tháng 6 vừa qua, số người Mỹ hâm mộ bóng cà na 54%, bóng chày 45%, bóng rổ 34%, bóng đá 27%. So với năm 2019, số người hâm mộ bóng đá ở Mỹ đã giảm từ mức 35%.

Kết quả của khảo sát cho thấy có 40% người Mỹ sẽ xem vài trận đấu trên truyền hình, con số không khác nhiều so với 38% khi World Cup 1994 tổ chức ở Mỹ. Trong những lần World Cup được tổ chức ngoài nước Mỹ, vào các năm 1990, 2002 và 2006, con số này là gần 30%.

Cũng theo khảo sát của Gallup, số người xem thường xuyên các trận đấu World Cup năm nay là 8%.

Với tôi, xem đấu bóng đá vẫn hồi hộp và căng thẳng hơn xem đấu banh cà na. Trong những ngày qua, tôi thường xem các trận đấu qua đài Telemundo nói tiếng Tây Ban Nha. Tuy không hiểu nhiều nhưng giọng của phóng viên lên xuống nên người theo dõi có thể hiểu được tình hình trên sân cỏ và nhất là khi banh vào khung thành thì biết ngay, qua tiếng la lớn kéo dài: "Gôôô……lờ". Ngoài xem thi đấu, quảng cáo trên đài này với nhạc đệm Mỹ Latinh nghe rất vui.

Trận tranh hạng ba và tư vừa diễn ra giữa Anh và Pháp, theo tôi, là trận đấu hồi hộp và căng thẳng nhất trong 103 trận đấu đã diễn ra, tính tới trước trận chung kết. Mới mở đầu 3 phút, Anh đã ghi 1 bàn thắng và liên tục tấn công khung thành của Pháp. Hết hiệp đầu, Anh gác Pháp 4-0. Sang hiệp hai, Pháp phản công đá vào khung thành của Anh vào phút 48 và tiếp tục gỡ đến 3-4. Cuối cùng, Anh thắng Pháp 6-4, là trận đấu ghi bàn đến 10 lần, nhiều nhất trong World Cup 2026. Trận Đức thắng Curaçao 7-1 ở vòng đấu bảng tưởng là đã cao nhất rồi.

Năm nay Messi, Ronaldo, Mbappé, Rodri, Yamal là những vận động viên được đánh giá xuất chúng. Nhưng Ronaldo của Bồ Đào Nha và Mbappé của Pháp không được vào chung kết.

Lionel Messi, ở tuổi 39, đã có trận đấu chung kết World Cup thứ ba của mình. Ở hai trận trước, anh thua tại chung kết World Cup 2014 trước Đức, sau đó giành chiến thắng trước Pháp vào năm 2022.

Tại World Cup 2026, Messi đã thi đấu chói sáng, dù đã thuộc vào hàng lão tướng. Anh ghi được 8 bàn thắng và có 4 pha kiến tạo.

Trong trận chung kết gặp Tây Ban Nha vừa diễn ra vào chiều Chủ nhật 19/7, tức rạng sáng ngày thứ Hai tại Việt Nam, Argentina của Messi đã không thể bảo vệ được ngôi vô địch. Messi và đồng đội thi đấu lép vế trước đối thủ châu Âu, bị thủng lưới 1 bàn trong hiệp phụ, một kịch bản lặp lại kỳ World Cup 2014 tại Brazil, khi Argentina thua Đức 1-0 trong hiệp phụ.

Bóng đá thế giới đã xác định được nhà vua – Tây Ban Nha, một thế lực bóng đá toàn cầu nổi bật trong những năm gần đây. Đây là lần thứ hai Tây Ban Nha vô địch thế giới, sau lần đầu vào năm 2010 tại Nam Phi. Điều trùng hợp là Tây Ban Nha vô địch thế giới năm 2010 cũng bằng một bàn thắng duy nhất trong hiệp phụ, trước đối thủ Hà Lan.