Bộ trưởng Bessent: Chấp nhận 'một chút đau đớn' để đổi 'an ninh lâu dài trước Iran'

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nói với BBC rằng "một chút đau đớn về kinh tế" là cái giá đáng chấp nhận nhằm đổi lấy an ninh quốc tế lâu dài.

Trong khi Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran có thể đẩy nền kinh tế toàn cầu vào suy thoái, ông Bessent cho rằng cuộc xung đột này nhằm loại bỏ mối đe dọa về các cuộc tấn công hạt nhân của Iran vào các thủ đô phương Tây.

"Tôi tự hỏi GDP toàn cầu sẽ bị ảnh hưởng như thế nào nếu một quả bom hạt nhân tấn công London... Tôi đang nói rằng tôi ít quan tâm đến các dự báo ngắn hạn hơn, mà quan tâm nhiều hơn đến an ninh lâu dài," ông nói.

Vào đầu cuộc chiến, theo các quan chức cấp cao của Mỹ, Iran đã làm giàu uranium đến 60%.

Nước này không có vũ khí hạt nhân.

Chính phủ Anh cho biết "không có đánh giá nào" cho thấy Iran đang tìm cách nhắm mục tiêu vào châu Âu bằng tên lửa.

Ông Bessent nói với BBC rằng điều khiến ông quan ngại không phải là thiệt hại kinh tế, mà là mối đe dọa Iran đặt ra đối với an ninh toàn cầu.

"Rủi ro lớn nhất mà bạn có thể gặp phải là rủi ro mà bạn không biết mình đang gặp phải.

"Giờ đây chúng ta biết chắc chắn rằng, khi Iran đã bắn vào Diego Garcia, họ có tên lửa đạn đạo liên lục địa tầm trung có thể vươn tới London, và chúng ta biết rằng họ muốn có một chương trình hạt nhân," ông nói.

Ông nói thêm rằng các cuộc tấn công của Mỹ và Israel đã loại bỏ "rủi ro tiềm tàng" về các cuộc tấn công hạt nhân của Iran nhằm vào các nước phương Tây.

Như BBC đã đưa tin trước đây, mối đe dọa từ tên lửa đạn đạo của Iran đối với London là rất xa vời.

Một phát ngôn viên của chính phủ Anh cho biết: "Không có đánh giá nào cho thấy Iran đang cố gắng nhắm mục tiêu vào châu Âu bằng tên lửa.

"Nhưng chúng tôi có khả năng quân sự cần thiết để bảo vệ nước Anh trước mọi hình thức tấn công, dù là trên lãnh thổ của chúng tôi hay từ nước ngoài. Chúng tôi sẵn sàng bảo vệ đất nước, bất kể mối đe dọa nào."

Trong báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới, IMF cho biết trong kịch bản xấu nhất - khi giá dầu, khí đốt và lương thực tăng vọt và duy trì ở mức cao trong năm nay và năm tới - tăng trưởng toàn cầu có thể giảm xuống dưới 2% vào năm 2026.

"Điều này có nghĩa là chúng ta sẽ đối mặt với nguy cơ suy thoái toàn cầu cận kề, điều chỉ xảy ra bốn lần kể từ năm 1980", IMF cho biết, lần gần nhất là trong đại dịch Covid-19.

Giá năng lượng đã tăng vọt kể từ khi chiến tranh bắt đầu hơn sáu tuần trước sau khi tuyến đường vận chuyển quan trọng qua eo biển Hormuz bị đóng cửa và các cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran thất bại.

IMF cho biết: "Một lần nữa, nền kinh tế toàn cầu đang đứng trước nguy cơ đi chệch khỏi quỹ đạo - lần này là do chiến tranh bùng nổ ở Trung Đông vào cuối tháng 2/2026."

IMF cho rằng các kịch bản nghiêm trọng nhất có thể dẫn đến suy thoái kinh tế toàn cầu trong đó có giá dầu đạt mức trung bình 110 USD một thùng trong năm nay và lên tới 125 USD vào năm 2027.

Dựa trên những giả định này, IMF cho biết lạm phát có thể đạt tới 6% vào năm tới.

Điều này có thể buộc các ngân hàng trung ương phải tăng lãi suất để làm chậm tốc độ tăng giá.

Kinh tế trưởng của IMF, ông Olivier Gourinchas, nói với BBC rằng một cuộc xung đột kéo dài sẽ dẫn đến lạm phát leo thang, đẩy tỷ lệ thất nghiệp lên cao và dẫn đến tình trạng mất an ninh lương thực ở một số quốc gia.

Ông cảnh báo rằng ngay cả khi cuộc xung đột kết thúc hôm nay, tác động đến nguồn cung dầu sẽ lớn như hậu quả của cuộc khủng hoảng dầu mỏ những năm 1970, khi các nhà sản xuất dầu Ả Rập áp lệnh cấm vận đối với Mỹ và các nước khác ủng hộ Israel trong chiến tranh Yom Kippur.

Nhưng ông Gourinchas nói rằng thế giới hiện nay ít phụ thuộc vào dầu mỏ và nhiên liệu hóa thạch hơn, vì vậy tác động đến người tiêu dùng sẽ ít nghiêm trọng hơn.

Giá dầu đã tăng lên gần 120 USD trong suốt cuộc xung đột với Iran nhưng sau đó đã giảm trở lại, và vào 14/3, một thùng dầu thô có giá 95 đô la.

Hơn nữa, IMF chỉ ra rằng nguy cơ suy thoái kinh tế sẽ chỉ gia tăng nếu các điều kiện nghiêm trọng tiếp diễn trong hơn hai năm.

IMF cho biết nếu xung đột được giải quyết trong vài tuần tới và nếu sản xuất và xuất khẩu năng lượng từ Trung Đông bắt đầu bình thường trở lại vào giữa năm nay, tăng trưởng toàn cầu sẽ giảm xuống 3,1% vào năm 2026.

Con số này thấp hơn dự báo trước đó là 3,3%.

IMF cũng giữ nguyên dự báo về tăng trưởng toàn cầu năm tới ở mức 3,2%.

Trong số các nền kinh tế phát triển trên thế giới, IMF dự báo Anh sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi cú sốc năng lượng từ cuộc chiến tranh Iran.

IMF đã hạ dự báo tăng trưởng của Anh năm nay xuống còn 0,8%, từ mức dự báo trước đó là 1,3%.

Tuy nhiên, IMF kỳ vọng Anh sẽ phục hồi với mức tăng trưởng kinh tế 1,3%.

Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ ở vùng Vịnh có khả năng chứng kiến ​​sự suy giảm mạnh hoặc thậm chí là sụt giảm kinh tế trong năm nay, theo dự báo của IMF.

IMF ước tính nền kinh tế Iran sẽ giảm 6,1% trong năm nay.

Tuy nhiên, IMF dự báo sẽ phục hồi 3,2% vào năm 2027 - với điều kiện cuộc chiến kết thúc trong vài tuần tới.

Điều đó còn xa vời.

Hôm 12/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố phong tỏa các cảng của Iran để ngăn chặn hoạt động xuất khẩu.

Một số quốc gia như Qatar, nhà cung cấp khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn, đã bị Iran tấn công bằng tên lửa và drone.

Nhà máy lọc khí hóa lỏng (LNG) lớn nhất thế giới Ras Laffan của Qatar đã bị ảnh hưởng và dự kiến ​​sẽ không hoạt động hoàn toàn trở lại trong một thời gian.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo kinh tế Qatar sẽ suy giảm 8,6% trong năm 2026, trước khi phục hồi với mức tăng trưởng 8,6% vào năm sau.

IMF cũng dự đoán rằng nước láng giềng của Iran là Iraq sẽ chịu ảnh hưởng kinh tế nặng nề trong năm nay do chiến tranh, với mức tăng trưởng chậm lại chỉ còn 6,8%.

Nhưng dự kiến Iraq ​​sẽ phục hồi với mức tăng trưởng 11,3% vào năm 2027.

IMF cho biết khả năng phục hồi kinh tế của một quốc gia sẽ phụ thuộc vào một số yếu tố, gồm thiệt hại đối với cơ sở hạ tầng năng lượng, sự phụ thuộc vào eo biển Hormuz và khả năng tìm kiếm các tuyến đường xuất khẩu thay thế.

Chẳng hạn, Ả Rập Xê Út có đường ống dẫn dầu Đông-Tây chạy từ Vịnh Ba Tư đến Biển Đỏ và có thể bơm tới bảy triệu thùng dầu mỗi ngày.

Tăng trưởng của Ả Rập Xê Út sẽ chậm lại vào năm 2026 nhưng nền kinh tế vẫn được dự báo sẽ đạt 3,1% và được dự kiến ​​sẽ tăng trưởng 4,5% vào năm sau.

IMF cho biết hầu hết các nước xuất khẩu dầu mỏ ở Trung Đông được dự báo sẽ có sự phục hồi vào năm tới "dựa trên giả định rằng sản xuất và vận chuyển năng lượng sẽ được bình thường hóa trong vài tháng tới".

Tuy nhiên, IMF cảnh báo rằng giả định này "có thể cần được xem xét lại nếu thời gian xung đột kéo dài và mức độ thiệt hại được đánh giá lại".

IMF cũng hạ kỳ vọng về tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc trong năm nay, dự đoán tốc độ tăng trưởng sẽ đạt 4,4% vào năm 2026, giảm so với mức tăng 4,5% mà IMF đã dự báo hồi tháng Một.

Dự báo về việc nền kinh tế Trung Quốc sẽ tăng trưởng 4% vào năm 2027 vẫn không thay đổi.

Theo dự báo của IMF, Nga là một trong những quốc gia được hưởng lợi từ sự tăng vọt của giá dầu.

Nền kinh tế Nga dự kiến ​​sẽ tăng trưởng 1,1% trong năm nay và năm sau, vượt các dự báo trước đó là 0,8% và 1%.

Nga đã phải chịu một loạt lệnh trừng phạt sau khi phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine hơn bốn năm trước.

Vào tháng Ba, ông Trump đã dỡ bỏ các hạn chế xuất khẩu dầu của Nga khi giá dầu toàn cầu tăng vọt.

Tổng thống Mỹ cũng tạm thời dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với 140 triệu thùng dầu của Iran trong 30 ngày.

Cao ủy Tài chính châu Âu Valdis Dombrovskis đã cảnh báo các quốc gia không nên nới lỏng lệnh trừng phạt đối với Nga, cho rằng nước này đang "nổi lên như một người chiến thắng trong cuộc chiến này".

"Giá năng lượng đang tăng, và điều đó mang lại thêm doanh thu cho cỗ máy chiến tranh của Nga", ông Dombrovskis phát biểu tại một sự kiện bên lề hội nghị thượng đỉnh IMF ở Washington.

"Bây giờ không phải là lúc để giảm bớt áp lực lên Nga."