شهرک‌نشین اسرائیلی در کرانه باختری می‌گوید، حملات به فلسطینیان برای «انتقام‌جویی» موجه است

    • نویسنده, لوسی ولیامسون
    • شغل, گزارش‌گر بی‌بی‌سی در خاورمیانه
    • در, از حَوات گیلعاد در کرانه باختری اشغال
  • منتشر شده در
  • زمان مطالعه: ۷ دقیقه

پایگاه شهرک‌نشینان اسرائیلی حَوات گیلعاد در عمق کرانه باختری اشغالی، بر فراز چندین تپه گسترده شده و اتاقک‌ها و خانه‌های ساده آن را می‌توان‌ به روشنی از روستاهای فلسطینی همجوار دید.

هفته گذشته، پس از آن‌که یک نگهبان امنیتی اسرائیلی از ساکنان حَوات گیلعاد در جریان درگیری میان فلسطینیان و اسرائیلی‌ها در روستای تال در روز جمعه کشته شد، شهرک‌نشینان بهودی موجی از حملات را به روستاهای فلسطینی منطقه به‌راه انداختند.

در این حادثه همچنین چهار فلسطینی و یک سرباز اسرائیلی نیز کشته شدند. در مورد علت اصلی آغاز این درگیری همچنان اختلاف‌نظر وجود دارد.

پس از گفت‌و‌گو با فلسطینی‌های ساکن اطراف حَوات گیلعاد، وارد این پایگاه شهرک‌نشینان شدیم تا نظر یکی از ساکنان آن را درباره خشونت‌ها و گسترش شهرک‌های اسرائیلی در کرانه باختری بپرسیم.

به‌ندرت پیش می‌آید که یک رسانه بین‌المللی مانند بی‌بی‌سی اجازه ورود به چنین پایگاه‌هایی را پیدا کند. با این‌حال، در این ارتباط، یهودا شیمون، وکیلی که برای سازمانی فعالیت می‌کند که از اسرائیلی‌های بازداشت‌شده به اتهام اعمال خشونت علیه فلسطینیان دفاع می‌کند، پذیرفت که با ما گفت‌وگو کند.

او به من گفت که حملات هفته گذشته به روستاهای فلسطینی‌ها «برای انتقام» از کشته شدن محافظ امنیتی این پایگاه، موجه بوده است.

او‌ با برشمردن روستاهای فلسطینی‌ها‌ نزدیک به این پایگاه شهرک‌نشینان، گفت: «فکر می‌کنم حالا که آن‌ها یک اسرائیلی را کشته‌اند، ما باید همه مردم تال و سَرا، حتی جیت و فرَعَتا را بکشیم.»

به او گفتم که این سخنان به معنای برابر دانستن جان یک یهودی با جان صدها یا حتی هزاران فلسطینی است.

او پاسخ داد: «نه، میلیون‌ها. جان یک یهودی برابر با ۱۰ میلیون [فلسطینی] است.»

وقتی او را درباره ماهیت نژادپرستانه این اظهارات به چالش کشیدم، این امر را انکار نکرد.

او پاسخ داد: «بله، می‌دانم. اما این حقیقت است، چون خدا ما را برگزیده است [و] به همین دلیل شما به ما حسادت می‌کنید.»

چنین دیدگاه‌های افراطی که بسیاری از اسرائیلی‌ها نیز آن را رد می‌کنند، برای درک درگیری جاری در کرانه باختری اشغالی بسیار مهم است؛ جایی که شهرک‌ها و پایگاه‌های شهرک‌نشینان‌ یهودی در حال گسترش هستند و خشونت علیه فلسطینیان افزایش یافته است.

بسیاری از شهرک‌نشینان این منطقه، به‌ویژه در پایگاه‌های غیرمجاز مانند حَوات گیلعاد که بدون مجوز برنامه‌ریزی و نظارت قانونی اسرائیل ساخته شده‌اند، کرانه باختری را سرزمینی می‌دانند که خداوند به قوم یهود اعطا کرده است.

هم شهرک‌های رسمی اسرائیل و هم پایگاه‌های شهرک‌نشینی غیرمجاز، مطابق قانون بین‌الملل غیرقانونی هستند.

حَوات گیلعاد بیش از ۲۰ سال پیش به یاد یک افسر امنیتی اسرائیلی که فلسطینی‌ها او را کشتند، تأسیس شد. این پایگاه مجموعه‌ای پراکنده از خانه‌ها و یک تاکستان است که بر فراز یکی از تپه‌ها قرار دارد.

هنگام بازدید ما، ردیفی از ساختمان‌های تازه سوخته در نزدیکی ورودی دیده می‌شد. شیمون گفت که این خسارت ناشی از یک حمله آتش‌سوزی عمدی از سوی فلسطینیان بوده است. با این حال، به گزار رسانه‌های اسرائیلی پولیس این آتش‌سوزی را حادثه‌ای غیرعمدی می‌داند که در اثر ته‌سیگارهای پرتاب‌شده از کلکین یک موتر رخ داده است.

حکومت اسرائیل پیش‌تر اعلام کرده بود که حَوات گیلعاد را به رسمیت خواهد شناخت. سازمان اسرائیلی «صلح اکنون» که فعالیت شهرک‌ها را رصد می‌کند، می‌گوید این اقدام تاکنون عملی نشده است، زیرا بخش عمده زمینی که این پایگاه بر روی آن ساخته شده، از سوی خود اسرائیل به‌عنوان ملک خصوصی فلسطینیان شناخته می‌شود.

به گفته این سازمان، حکومت در عوض قطعه زمینی را در جنوب این پایگاه به‌عنوان زمین دولتی تعیین کرده تا امکان ساخت‌وساز شهرک‌نشینان در آنجا فراهم شود.

شیمون این مسائل را رد کرد و گفت حقوق بین‌الملل اهمیتی ندارد، چون به باور او کتاب مقدس حق یهودیان بر زمین‌های کرانه باختری را تعیین کرده است.

او همچنین از دولت و ارتش اسرائیل انتقاد کرد و گفت با وجود گسترش فرایندهٔ شهرک‌ها و پایگاه‌های بهودی‌نشین در دوره حکومت کنونی اسرائیل و حضور وزیران راست‌گرای مذهبی و ملی‌گرا در کابینه که از این روند حمایت می‌کنند، حکومت و ارتش به اندازه کافی از ادعاهای یهودیان بر این سرزمین پشتیبانی نمی‌کنند.

شیمون همچنین ارتش اسرائیل را متهم کرد که در رویارویی‌های میان شهرک‌نشینان اسرائیلی و فلسطینیان، به اندازه کافی از نیروی کشنده علیه فلسطینیان استفاده نمی‌کند.

او گفت: «حکومت و ارتش اسرائیل مثل ملل متحد رفتار می‌کنند. اگر فلسطینی‌ها و یهودیان با هم روبه‌رو شوند، فلسطینی‌ها را نمی‌کشند و فقط دو طرف را از هم جدا می‌کنند.»

او افزود: «پس از آن، چون فلسطینی‌ها را نمی‌کشند، فلسطینی‌ها ما را می‌کشند.»

آمار واقعی کشته‌ها و زخمی‌ها در کرانه باختری با این ادعا مطابقت ندارد.

دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد، اوچا، که این آمار را ثبت و رصد می‌کند، اعلام کرده است از آغاز سال جاری تا ۲۰ جولای، ۶۴ فلسطینی در کرانه باختری کشته شده‌اند که ۱۸ نفر از آنان در جریان حملات شهرک‌نشینان جان داده‌اند.

بر اساس این آمار، دست‌کم ۱۲ نفر توسط شهرک‌نشینان، سه نفر به‌دست نیروهای اسرائیلی کشته شده‌اند و در سه مورد دیگر هنوز مشخص نیست که عاملان تیراندازی سربازان اسرائیلی بوده‌اند یا شهرک‌نشینان. اوچا همچنین می‌گوید در همین بازه زمانی یک اسرائیلی نیز کشته شده است.

این نهاد می‌افزاید، شمار افرادی که در حملات شهرک‌نشینان زخمی می‌شوند، نیز به‌طور چشمگیری افزایش یافته و امسال به بیش از سه مورد در روز رسیده است.

یکی از سربازان اسرائیلی که اخیرا در کرانه باختری خدمت کرده بود، به من گفت که در چهره فلسطینیان تنها ترس دیده است و «هرگز ترسی در چهره هیچ یهودی که آنجا زندگی می‌کرد، ندیده است».

وقتی این موضوع با شیمون مطرح شد، او رسانه‌های جهانی را متهم کرد که «روایت فلسطینی‌ها را پذیرفته‌اند» و مدعی شد هر فلسطینی در این منطقه دو قبضه سلاح در اختیار دارد و در حال آماده شدن برای تکرار حملات تحت رهبری حماس در ۷ اکتوبر ۲۰۲۳ هستند.

او گفت: «اگر بیدار نشویم و همه آن‌ها ر از این منطقه، از همه مناطق اسرائیل و حتی غزه بیرون نکنیم، دوباره بازخواهند گشت و باز هم بازخواهند گشت.»

درگیری میان شهرک‌نشینان اسرائیلی و ساکنان فلسطینی کرانه باختری، یک رویارویی میان دو طرف برابر نیست.

‎اسرائیل در جریان جنگ خاورمیانه در سال

۱۹۶۷ این سرزمین را اشغال کرد و از آن زمان تاکنون صدها شهرک و پایگاه شهرک‌نشینی در این منطقه ایجاد کرده است که بیش از نیم میلیون یهودی در آن‌ها زندگی می‌کنند.

این شهرک‌نشینان تحت حمایت ارتش قدرتمند اسرائیل قرار دارند و همچنین از سوی واحدهای امنیتی محلی مسلح که خودِ شهرک‌نشینان در آن‌ها عضویت دارند، محافظت می‌شوند.

اسرائیلی‌های ساکن کرانه باختری همچنان مشمول قوانین مدنی اسرائیل هستند و از آزادی گسترده رفت‌وآمد برخوردارند؛ در حالیکه اشغال نظامی و دادگاه‌های نظامی اسرائیل آزادی فلسطینی‌ها را محدود و مسدود بودن جاده‌ها و ایست‌های بازرسی رفت‌وآمد آن‌ها را به‌شدت مقید کرده است.

برخی سازمان‌های برجسته مدافع حقوق بشر این نظام را «آپارتاید» توصیف کرده‌اند.

اسرائیل این توصیف را «پوچ و تحریف‌شده» خوانده و آن را رد می‌کند.

وقتی از شیمون درباره ساکنان فلسطینی کرانه باختری پرسیده شد، او سه گزینه را برای آنان برشمرد: زندگی آرام تحت حاکمیت اسرائیل و پذیرش مالکیت اسرائیل بر این سرزمین؛ مهاجرت داوطلبانه به دیگر کشورهای عربی یا اسلامی؛ یا به گفته او: «اگر نمی‌خواهید با ما صلح کنید و نمی‌خواهید اینجا را ترک کنید، من چاره‌ای ندارم؛ باید شما را بکشم و همه شما را خواهم کشت.»

این دیدگاه که از سوی یک شهرک‌نشین تندرو مطرح می‌شود، به‌طور قابل توجهی به طرحی شباهت دارد که بزالل اسموتریچ، وزیر کنونی مالیهٔ اسرائیل، در سال ۲۰۱۷ و پیش از پیوستن به دولت ارائه کرده بود.

او در آن طرح، چشم‌اندازی برای کرانه باختری اشغالی ترسیم کرده بود که بر اساس آن فلسطینیان باید از هرگونه تلاش برای تشکیل کشور مستقل فلسطینی دست بکشند و تحت حاکمیت اسرائیل زندگی کنند. اسموتریچ در آن زمان گفته بود کسانی که «در کنار گذاشتن آرمان‌های ملی‌گرایانه خود مشکل دارند» می‌توانند این سرزمین را ترک کنند و کسانی که بمانند و به مبارزه مسلحانه علیه اسرائیل ادامه دهند، توسط نیروهای مسلح اسرائیل کشته خواهند شد.

او سپس و در دوران حضور در حکومت نیز از «مهاجرت داوطلبانه» فلسطینیان از نوار غزه و اسکان دوباره اسرائیلی‌ها در آنجا حمایت و هویت فلسطینی را «ساختگی» توصیف کرد.

یک زن فلسطینی که در نزدیکی حَوات گیلعاد زندگی می‌کند، به من گفت که به صورت دوامدار از کلکین خانه‌اش این پایگاه شهرک‌نشینی را زیر نظر دارد تا نشانه‌ای از حملهٔ قریب الوقوع شهرک‌نشینان را رصد کند.

بسیاری از فلسطینیانی که با آن‌ها گفت‌وگو کردیم، گفتند احساس می‌کنند از هیچ حمایتی برخوردار نیستند: ارتش اشغالگر اسرائیل بر حفاظت از شهرک‌نشینان اسرائیلی تمرکز می‌کند، نیروهای امنیتی فلسطینی حضور مؤثری ندارند و جامعه جهانی نیز آن‌ها را به حال خود رها کرده است.

یکی از آن‌ها گفت: «وضعیت بسیار بد است. اروپا گرفتار مسائل خودش است، امریکا مشغول ایران است، چین اهمیتی نمی‌دهد، روسیه درگیر جنگ اوکراین است، ملل متحد از کار افتاده و کشورهای عربی هم مشکلات داخلی خود را دارند. ما نمی‌دانیم چه کاری از دستمان برمی‌آید.»

از حَوات گیلعاد تا نزدیک‌ترین روستاهای فلسطینی‌ها کمتر از دو‌کیلومتر فاصله است، اما این فاصله را قوانین اسرائیل، قدرت اسرائیل و خصومت متقابل میان دو طرف ایجاد کرده است.

گزارش‌های تکمیلی از اورن روزنفلد و ربکا هارتمن.