مذاکرات ایران و امریکا در سویس؛ ایران میگوید تحریمهای نفتی تعلیق شد و محاصره دریایی پایان یافت
منبع تصویر، EPA / Shutterstock
روز دوم مذاکرات ایران و امریکا به میزبانی سویس و میانجیگری پاکستان و قطر در حالی آغاز میشود که وزیر خارجه ایران در گزارشی از روز نخست نوشت «تحریم صادرات نفت و پتروشیمی ایران تعلیق شد و محاصره دریایی پایان یافت.»
عباس عراقچی اضافه کرد که برخی داراییهای مسدودشده ایران هم آزاد شده است.
علاوه بر این، آقای عراقچی در پستی در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد «برخی از داراییهای مسدود شده آزاد و طرح بزرگ بازسازی و پیشرفت اقتصادی ایران اجرایی شد.»
وزیر خارجه ایران همچنین ضمن قدردانی از میانجیگری پاکستان و قطر نوشته است که این مذاکرات «باعث پیشرفتهای بزرگی برای پایان دادن به جنگ در لبنان شد.»
اشاره آقای عراقچی به بند یکم، دهم و یازدهم تفاهمنامه دو کشور است که اجرای آن مبنای انجام مذاکرات و حصول توافق نهایی است.
در بند یکم تفاهمنامه ایران و امریکا آمده است که ایالات متحده، ایران و متحدان آنها «پایان فوری و دائمی» عملیات نظامی در «همه جبههها» از جمله لبنان را اعلام خواهند کرد.
بنا بر بند دهم، واشینگتن برای صادرات نفت، فرآوردههای نفتی و خدمات مرتبط از جمله مبادلات بانکی و حمل و نقل، معافیتها و مجوزهای لازم را صادر خواهد کرد.
بند یازدهم هم مربوط به داراییهای مسدودشده ایران بود و یکی از مهمترین موانع مذاکرات به شمار میرفت.
در روز نخست مذاکرات، اظهارات تهدیدآمیز دونالد ترامپ درباره احتمال حمله مجدد به ایران، برای مدتی نشست را با اختلال مواجه کرد.
اکنون، سخنگوی وزارت خارجه ایران در واکنش هشدار داده است «اگر تهدیدات ادامه یابد، نشست مستقیم نخواهیم داشت.»
وزارت خارجه امریکا هم اعلام کرد مارکو روبیو، وزیر خارجه این کشور، از دو روز دیگر، یعنی (۲۳ جون) در سفری دو روزه به خاورمیانه به امارات متحده عربی، کویت و بحرین سفر خواهد کرد.
در این سفر، آقای روبیو درباره مجموعهای از اولویتهای منطقهای گفتوگو خواهد کرد؛ از جمله: تفاهمنامه میان امریکا و ایران، تلاشها برای تضمین عبور کامل، آزاد و ایمن کشتیها از تنگه هرمز، اهمیت حفظ صلح و ثبات در منطقه.
وزیر خارجه امریکا همچنین در بحرین با اعضای شورای همکاری خلیج فارس دیدار خواهد کرد تا درباره اولویتهای مشترک کشورهای منطقه گفتوگو کند.
در همین حال، اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران ایران در اظهاراتی تهدیدآمیز به ارتش اسرائیل هشدار داده که در صورت خارج نشدن از جنوب لبنان باید منتظر تلفات بیشتری باشد.
این اظهارات را سپاه نیوز، کانال رسمی سپاه پاسداران عصر یکشنبه منتشر کرد و به نقل از آقای قاآنی نوشت: «سربازان متجاوز و تروریست صهیونیست ، کمتر از ۴ روز ۱۰۰ نفر تلفات دادید!!! ، اگر با پای خود از جنوب لبنان خارج نشوید، حماسه سال ۲۰۰۰ بار دیگر تکرار خواهد شد؛ همان سالی که با خفت و خواری از این سرزمین فرار کردید.»
قطر و پاکستان چه میگویند؟
منبع تصویر، AFP via Getty Images
وزارتهای خارجه پاکستان و قطر با انتشار بیانیهای مشترک به جمعبندی و نتایج روز نخست مذاکرات میان ایران و امریکا در سویس پراختند و ازتشکیل یک «کمیته عالی» برای نظارت سیاسی بر روند میانجیگریها و همچنین ایجاد یک «واحد کنترل منازعه» برای توقف درگیریها در لبنان خبر دادند.
قطر و پاکستان در این قطعنامه گفتهاند:
روز نخست نشست دریاچه لوسرن در فضایی مثبت و سازنده برگزار شد. پیشرفتهای امیدوارکنندهای به دست آمده که از جمله آن میتوان به سازوکاری برای ادامه گفتوگوهای فنی اشاره کرد.
بر مبنای یادداشت تفاهم، طرفها بر سر تشکیل یک «کمیته عالی» توافق کردهاند که وظیفه نظارت بر روند میانجیگری را بر عهده خواهد داشت. مذاکرهکنندگان ارشد بهطور منظم به این کمیته عالی گزارش خواهند داد و هدایت کارگروههای متمرکز بر موضوعات هستهای، تحریمها و نیز کارگروه نظارت و حلوفصل اختلافات را برای تضمین اجرای مؤثر یادداشت تفاهم و همچنین رسیدگی به سایر موضوعات بر عهده خواهند داشت.
آن طور که در بیانیه قطر و پاکستان مشهود است عمده محورهای مذاکرات در روز نخست و با حضور مقامهای ارشد ایران و امریکا بر سر تعیین چارچوب کار و نحوه نظارت بر روند اجرایی شدن مفاد تفاهمنامه بوده است.
در بیانیه قطر و پاکستان آمده:
کمیته عالی بر سر یک نقشه راه برای دستیابی به توافق نهایی ظرف مدت ۶۰ روز به توافق رسیده است؛ امری که زمینه را برای آغاز فوری گفتوگوهای فنی بیشتر فراهم میکند. علاوه بر این، برای دوره زمانی مذکور در بند پنجم یادداشت تفاهم، یک خط ارتباطی میان طرفها ایجاد شده است تا از بروز حوادث و سوءتفاهمها جلوگیری شود و عبور ایمن کشتیهای تجاری از تنگه هرمز تضمین گردد.
همچنین طرفها با ایجاد یک «واحد کنترل منازعه» میان خود و جمهوری لبنان، با تسهیلگری میانجیها، موافقت کردند تا پایبندی به توقف عملیات نظامی در لبنان مطابق با مفاد یادداشت تفاهم تضمین شود. گفتوگوهای فنی درباره تمامی موضوعات تا پایان هفته در مجموعه بورگناشتوک ادامه خواهد یافت.
ادامه درگیریها در جنوب لبنان به بزرگترین چالش و تهدید مذاکرات میان تهران و واشینگتن بدل شده است و به نظر میرسد دو طرف در سویس به دنبال پیدا کردن راهی برای برون رفت از این بحران دارند و این در حالی است که اسرائیل - که ضلع سوم جنگ در سه ماه گذشته بوده است - همچنان بر ماندن نیروهای نظامی خود در مناطقی از جنوب لبنان تاکید دارد.
