Ratko Mladić, Umu-Serbe wo muri Bosnia wari warahamwe n'ibyaha bya jenoside, yapfuye ku myaka 84

Ratko Mladić, Umu-Serbe wo muri Bosnia wahoze ari komanda, agaragara mu rukiko mpuzamahanga mpanabyaha rwashyiriwe iyahoze ari Yugoslavia (ICTY), aha ni i The Hague (La Haye), mu Buholandi, ku itariki ya 3 Kamena (6) mu mwaka wa 2011.

Ahavuye isanamu, Reuters

Insiguro y'isanamu, Mladić yihishahishe imyaka 16 nyuma y'intambara yo muri Bosnia, amaherezo aza kuburanishwa i La Haye mu Buholandi
    • Umwanditsi, Jaroslav Lukiv
  • Yatangajwe
  • Igihe co gusoma: iminota 4

Ratko Mladić, Umu-Serbe wo muri Bosnia wari warahamwe n'ibyaha byo mu ntambara, yapfiriye muri gereza y'Umuryango w'Abibumbye (ONU) iri i La Haye (The Hague) mu Buholandi, afite imyaka 84.

Mu mwaka wa 2017 yakatiwe gufungwa burundu, nyuma yo guhamwa n'ibyaha bya jenoside, ibyaha byo mu ntambara n'ibyaha byibasiye inyokomuntu mu gihe cy'intambara yabaye mu yahoze ari Yugoslavia kuva mu mwaka wa 1992 kugeza mu 1995.

Yihishahishe imyaka 16 nyuma y'intambara yo muri Bosnia, amaherezo aza gutahurwa mu cyaro cyo muri Serbia mu mwaka wa 2011 ndetse aburanishirizwa muri uwo mujyi wo mu Buholandi.

Igihano uwo mugabo wari uzwi ku izina ry'"Umubazi [kubaga] wa Bosnia" yari yarakatiwe cyaje gushimangirwa n'urukiko rw'ubujurire rwa ONU mu mwaka wa 2021.

Yapfiriye mu bitaro byo kuri gereza y'urukiko aho yari arimo guhererwa ubuvuzi bwo kugabanya ububabare (ubuvuzi buzwi nka 'palliative care'), buhabwa abantu barwaye indwara zikaze.

Ratko Mladić ari ku kibuga cy'indege cy'i Sarajevo. Ifoto yo muri Mata (4) mu mwaka wa 1993.

Ahavuye isanamu, Reuters

Insiguro y'isanamu, Ingabo za Ratko Mladić zakoze ibikorwa byo "kumenesha ubwoko" muri Bosnia-Herzegovina mu myaka ya 1990

Mu itangazo ryo ku wa kane ryemeza urupfu rwe, urwo rukiko rwa ONU rwavuze ko abategetsi bo mu Buholandi batangiye gukora iperereza.

Rwongeyeho ko umucamanza mukuru w'urwo rukiko "yategetse iperereza ryuzuye ku kuntu" Mladić yapfuye.

Muri Gicurasi (5) uyu mwaka, urwo rukiko rwanze ubusabe bwo kumurekura mu gihe ubuzima bwe bwari buri hafi kugera ku musozo.

Skip podcast promotion and continue reading
WhatsApp channel ya BBC Gahuza

Amakuru ya BBC Gahuza ako kanya kuri WhatsApp yawe

Kanda hano ujyeho

End of podcast promotion

Umucamanza yemeye ko icyo gihe yari ameze "nabi cyane" ariko yanzura ko yari arimo guhabwa "ubuvuzi bwuzuye kandi burangwa n'impuhwe", aho muri gereza.

Icyo gihe, abanyamategeko bunganira Mladić bavuze ko yari asanzwe amara igihe kinini ku gitanda kubera uburwayi cyangwa akamara igihe kinini ari mu igare ry'umurwayi, ndetse nyuma yaje kurwara indwara icyekwa ko ari iyo guturika kw'udutsi two mu bwonko (stroke) yatumye aba nk'utagishobora kuvuga.

Mladić – utarigeze na rimwe yemera urwo rukiko rwa ONU – yari afungiye muri iyo gereza y'i La Haye kuva mu mwaka wa 2011.

Mu myaka ya 1990, yayoboye ingabo z'Aba-Serbe bo muri Bosnia zarwanaga n'ingabo z'Aba-Croate (Croats) bo muri Bosnia hamwe n'Aba-Bosniak (abayisilamu bo muri Bosnia).

Muri iyo ntambara, ingabo ze zakoze icyaje kumenyekana nko "kumenesha ubwoko" (cyangwa "ethnic cleansing") muri Bosnia-Herzegovina kugira ngo yirukane ku ngufu abaturage batari Aba-Serbe. Izo ngabo zagose umurwa mukuru Sarajevo hapfa abantu barenga 10,000, ndetse zica abagabo n'abahungu bose hamwe 8,000 i Srebrenica.

Hasan Hasanović, warokokeye i Srebrenica ariko hagapfira umuhungu w'impanga ye ndetse na se, yabwiye ikiganiro Newshour cya BBC ko urupfu rwa Mladić "ntiruzanye umutuzo kuko abantu biciwe i Srebrenica ntibashobora kugaruka".

Hasanović, ubu ukora ku rwibutso rwa Srebrenica, yagize ati: "Urupfu rwe ni ikintu cya ngombwa gusa mu mibereho y'ibinyabuzima, ndetse ntirurangije umushinga wa politike n'umushinga wa gisirikare washyizeho umurage wa jenoside. Kandi ubu tubana n'ingaruka z'igihugu gicitsemo ibice, [n'] ihakana rya jenoside."

Ariko Milorad Dodik, Umu-Serbe wo muri Bosnia uharanira ubwigenge bw'agace ko muri icyo gihugu, yabwiye ibiro ntaramakuru Reuters ko Mladić "yari yubashywe n'Aba-Serbe. Nka komanda yarahagaze arwana ku Ba-Serbe".

Mu murwa mukuru Belgrade wa Serbia, abaturage bamwe na bo bamushimagije.

Reuters yasubiyemo amagambo y'umugabo witwa Milan agira ati: "Mu by'ukuri nemera ko yarinze Aba-Serbe, kuko n'ubundi, iyo yari inshingano ye."

Undi mugabo witwa Vasilije yagize ati: "Birababaje cyane, rwose. Ku giti cyanjye, ntekereza ko ari akarengane gakomeye cyane kuba yaranajugunywe [yarafungiwe] muri The Hague."