مسابقه‌ای که تیم ایران را به خانه فرستاد؛ بازی الجزایر-اتریش «تبانی» بود؟

۴۴ سال پیش، اتریش با مساوی در بازی آخر مرحله گروهی در جام جهانی فوتبال ۱۹۸۲ در اسپانیا، همراه المان غربی به دور بعد صعود کرد و با این مساوی الجزایر حذف شد. آن بازی بدنام به «رسوایی خیخون» معروف شد.

آلمان غربی در آخرین بازی مرحله گروهی اتریش را یک بر صفر شکست داد؛ نتیجه‌ای که هر دو تیم را به مرحله بعد فرستاد و الجزایر را حذف کرد.

این مسابقه از آن جهت بدنام شد که به نظر می‌رسید هر دو تیم، با علم به این که نتیجه به نفع هر دوی آن‌هاست، صرفا به دنبال رفع تکلیف در بازی بودند.

حالا در جام جهانی ۲۰۲۶، الجزایر و اتریش بار دیگر در آخرین دیدار خود در گروه جی (J) به مصاف هم رفتند، در حالی که می‌دانستند یک تساوی، هر دو تیم را به مرحله بعد می‌فرستد؛ البته به قیمت حذف ایران.

نتیجه این مسابقه یک تساوی هیجان‌انگیز ۳-۳ در صبح روز یکشنبه بود که اتریش را در رتبه دوم گروه قرار داد و الجزایر را به‌عنوان یکی از بهترین تیم‌های سوم راهی مرحله بعد کرد.

اما هر دو تیم تکرار «رسوایی خیخون» را به‌شدت تکذیب کرده‌اند، هرچند نظریه‌پردازان توطئه استدلال می‌کنند که ماهیت پایان پرهرج‌ومرج بازی، از جمله دو گل در وقت‌های تلف‌شده، به نظر می‌رسید سناریونویسی‌شده باشد.

واقعیت چیست؟

در این مسابقه چه گذشت؟

نظریه‌های توطئه چیست؟

بسیاری از هواداران ایرانی احساس کردند که حقشان ضایع شده است؛ از مقام‌های فیفا خواستند در مورد بازی تحقیق کنند و با بازنشر چندین لحظه از بازی در رسانه‌های اجتماعی، دلایلشان را مطرح کردند. دنبال‌کنندگان فوتبال هم نظریه‌هایی را درباره چگونگی شکل‌گیری این رویدادها به بحث گذاشتند.

بازیکنان اتریش متهم شدند که تا زمان تساوی الجزایر، در زمین «قدم می‌زدند». بعضی گفتند که «این مایه رسوایی بود» و «این سناریونویسی‌شده‌ترین مسابقه‌ای بود که تا به حال دیده‌ام»، در حالی که هوادار دیگری آن را «یک افتضاح» خواند.

بازی با روندی آرام شروع شده بود و گل آرناتوویچ در آستانه دقیقه سی‌ام، نخستین شوت در چارچوب مسابقه بود.

از آن زمان ویدیوهایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است که نشان می‌دهد هر دو تیم در نتیجه ۲-۲، به جای تلاش برای زدن گل پیروزی، فقط رفع تکلیف می‌کنند تا زمان بگذرد.

پس از گل دوم محرز، تصاویری نیز از درگیری بین نیمکت‌های دو تیم منتشر شده است که برخی ادعا می‌کنند نشان‌دهنده ناامیدی از برهم‌خوردن نتیجه تساوی بوده است.

ویدیو دیگری عیسی ماندی از الجزایر را نشان می‌دهد که دهان خود را می‌پوشاند و با محرز صحبت می‌کند که سردرگم به نظر می‌رسید؛ یک هوادار در شبکه ایکس نوشت که به این مهاجم گفته شده بود در صورت برد، تیمش در یک‌شانزدهم نهایی به جای سوئیس باید با اسپانیا بازی کند. پس از آن اتریش یک گل تساوی دراماتیک زد.

اگر آلفرد هیچکاک چنین درامی می‌نوشت، می‌گفتم «دیوانه تمام‌عیار» است

رالف رانگنیک، سرمربی اتریش، گمانه‌زنی‌ها درباره هرگونه توافق برای رقم زدن یک تساوی سناریونویسی‌شده را «احمقانه» خواند.

او گفت که ۱۵ دقیقه پایانی و غیرقابل‌پیش‌بینی بازی در کانزاس‌سیتی به‌روشنی نشان داد که هیچ‌یک از دو تیم به دنبال تکرار «رسوایی خیخون» نبوده‌اند: «در این مسابقه، وقتی بازی ۳-۳ می‌شود، هیچ‌کس نمی‌تواند تصور کند ساخت‌وپاختی در کار بوده است، به‌ویژه پس از آنچه در ۹۰ ثانیه آخر سر دیدیم.»

«اگر سه دقیقه مانده به آخر بازی، کسی می‌گفت چنین چیزی رخ می‌دهد، به او می‌گفتید که دیوانه است. حدود ۴۰ سال است که مربی هستم و حتی یک بازی را هم به یاد نمی‌آورم که چنین روند دراماتیک و مسیری غیرمنتظره داشته باشد.»

«بیشتر مردم انتظار یک بازی صفر-صفر یا ۱-۱ را داشتند و حالا نتیجه ۳-۳ است. این باورنکردنی است و در رختکن غوغا به پا شد. اگر آلفرد هیچکاک چنین فیلم‌نامه‌ای می‌نوشت، احتمالا می‌گفتم او دیوانه تمام‌عیارست.»

ولادیمیر پتکوویچ، سرمربی الجزایر، هم با رد اتهام هرگونه گاوبندی گفت: «بسیار خوشحالم که در پایان، این فوتبال بود که برنده شد؛ نتیجه ۳-۳ خود گویای همه چیز است.»

در مرحله یک‌شانزدهم نهایی، اتریش پنجشنبه در لس‌آنجلس با اسپانیا بازی می‌کند و الجزایر جمعه (۴ صبح به وقت گرینویچ ) در ونکوور کانادا با سوئیس مسابقه می‌دهد.