آیا امارات می‌تواند معادله فشار بر ایران را تغییر دهد؟

تهدیدهای اقتصادی دونالد ترامپ علیه ایران یکی از محورهای اصلی پوشش رسانه‌های آمریکا در روز چهارشنبه بود. نیویورک تایمز با بازنشر بخشی از پیام رئیس‌جمهور آمریکا، که کشور‌های دارای روابط اقتصادی با ایران را به «پیامدهای شدید مالی» تهدید می‌کرد، نوشت مقام‌های کاخ سفید حاضر نشده‌اند به پرسش‌های این روزنامه درباره جزئیات راهبرد تازه دولت برای تشدید فشار اقتصادی بر ایران پاسخ دهند.

این روزنامه یادآور شده که دونالد ترامپ در پیام خود از هیچ کشوری نام نبرده است. با این حال، اگر این هشدار متوجه چین باشد، اعمال فشار اقتصادی علیه پکن می‌تواند روابط دو قدرت بزرگ جهان را در آستانه دیدار دوجانبه رهبران دو کشور با تنش تازه‌ای روبه‌رو کند؛ دیداری که قرار است تنها چند هفته دیگر در آمریکا برگزار شود.

نیویورک تایمز در گزارشی جداگانه به اعلام قطع روابط اقتصادی با ایران از سوی امارات متحده عربی پرداخته و به نقل از یک کارشناس خاورمیانه نوشته است که اقتصاد امارات برای ایران نقشی شبیه «ریه» دارد. از نگاه او، پایان یا محدود شدن این رابطه اقتصادی می‌تواند یکی از پرهزینه‌ترین ضربه‌های اقتصادی به ایران در سال‌های اخیر باشد.

با این حال، دیگر کارشناسانی که با نیویورک تایمز گفت‌وگو کرده‌اند، ارزیابی یکسانی از پیامدهای این تصمیم امارات ندارند. یکی از آنها نسبت به این فرض که قطع روابط اقتصادی امارات بتواند مقام‌های ایران را به انعطاف بیشتر در برابر آمریکا وادار کند، ابراز تردید کرده است. در مقابل، کارشناس دیگری معتقد است این اقدام حتی می‌تواند در وارد کردن فشار به اقتصاد ایران از محاصره دریایی آمریکا نیز مؤثرتر باشد.

با این حال، نیویورک تایمز یادآور می‌شود که اثر واقعی این تصمیم به نحوه اجرای آن بستگی دارد. این روزنامه نوشته است که هنوز مشخص نیست دولت امارات با چه سرعت و جدیتی تعلیق روابط اقتصادی با ایران را عملی خواهد کرد.

وال‌استریت ژورنال در گزارشی جداگانه می‌نویسد که امارات متحده عربی، و به طور خاص دوبی، به یکی از مهم‌ترین حلقه‌های راهبرد تازه دونالد ترامپ برای افزایش فشار اقتصادی بر ایران تبدیل شده است.

به نوشته وال‌استریت ژورنال، کاخ سفید در حال جابه‌جا کردن مرکز ثقل فشار بر ایران از حوزه نظامی به حوزه اقتصادی است. بر اساس این گزارش، دولت ترامپ امیدوار است با محدود کردن دسترسی ایران به نظام مالی جهانی و روابط تجاری آن با همسایگان و شرکایش، هزینه ادامه رویارویی را برای تهران افزایش دهد و جمهوری اسلامی را به سمت توافق سوق دهد.

وال‌استریت ژورنال در این گزارش از امارات به عنوان «دروازه مالی ایران به اقتصاد جهانی» یاد می‌کند. به نوشته این روزنامه، بخش مهمی از نقل‌وانتقال‌های مالی، معاملات ارزی و تعاملات تجاری مرتبط با ایران از طریق شرکت‌های واسطه و مؤسسات مالی مستقر در دوبی انجام می‌شود. از همین رو، محدود شدن این مسیر می‌تواند تأثیری فراتر از بسیاری از تحریم‌های مستقیم بر توان اقتصادی ایران داشته باشد.

وال‌استریت ژورنال از فشارهای چند هفته اخیر دولت ترامپ بر امارات خبر داده و نوشته است که واشنگتن از رهبران این کشور خواسته فعالیت شبکه‌ای از شرکت‌ها و نهادهای مالی مرتبط با ایران را متوقف و آنها را از چرخه مالی و تجاری امارات خارج کنند.

به نظر می‌رسد پس از ماه‌ها تمرکز بر جنگ، محاصره دریایی و بازدارندگی نظامی، اکنون نگاه بسیاری از رسانه‌های آمریکا به میدان دیگری دوخته شده است: اقتصاد. اما هنوز معلوم نیست فشاری که قرار است ایران را به پای میز توافق بکشاند، در نهایت به تغییر رفتار تهران منجر شود یا به طولانی‌تر شدن این رویارویی.