رسانه نزدیک به دولت ترکیه: ایران و اسرائیل در پی تضعیف پیمان مکه هستند

ینی شفق، روزنامه حامی دولت ترکیه در مقاله‌ای به قلم یحیی بوستان استدلال کرده است که حملات اخیر گروه‌های مورد حمایت ایران، از جمله حوثی‌های یمن، به عربستان سعودی بخشی از یک «توطئه» منطقه‌ای با هدف تضعیف پیمان مکه میان ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان است.

یحیی بوستان در مقاله ۱۵ سپتامبر خود استدلال کرد که اسرائیل و ایران هر دو در پی تضعیف ائتلاف نوظهور مکه و افزایش فشار بر ریاض هستند. عنوان مقاله او نیز این وضعیت را «یک توطئه آشکار علیه ائتلاف مکه» توصیف می‌کند.

بوستان نوشت اسرائیل از «پیمان مکه» نگران است، چون شکل‌گیری یک بلوک رقیب می‌تواند منافع آن را «تهدید» کند و همچنین به این دلیل که ریاض پیش‌تر «یکی از ارکان اصلی معماری منطقه‌ایِ متمرکز بر اسرائیل» بوده است.

او استدلال کرد که جنگ غزه و شکل‌گیری «شبکه‌ای دیپلماتیک با حمایت ترکیه» در پی آن، ریاض را از عادی‌سازی روابط با اسرائیل دور کرده است؛ در حالی که پیمان مکه نیز برنامه‌های اسرائیل برای ادغام عربستان سعودی در معماری اقتصادی و دیپلماتیک منطقه‌ای مورد نظر خود را «تهدید» می‌کند.

یحیی بوستان همچنین استدلال کرد که ایران نیز هم‌زمان از طریق متحدان منطقه‌ای خود به دنبال اعمال فشار بر عربستان است.

او گفت تهران، به عنوان حامی ادعایی حوثی‌ها، پس از تسلط این گروه بر تنگه باب‌المندب، عملاً کنترل این گذرگاه حیاتی کشتیرانی جهانی را به دست آورده است.

بوستان نوشت: «این اقدام صرفاً علیه آمریکا نیست. از زمانی که ائتلاف مکه کار خود را آغاز کرد، حملات گروه‌های همسو با ایران در عراق و یمن به زیرساخت‌های غیرنظامی و انرژی عربستان سعودی افزایش یافته است.»

او گفت حوثی‌ها در باب‌المندب «محاصره‌ای علیه ریاض» اعمال کرده‌اند و افزود حملات اخیر آنچه او «نیروهای نیابتی ایران در عراق» خواند به خط لوله نفت شرق به غرب عربستان، این موضوع را بیش از پیش تشدید کرده است.

آقای بوستان استدلال کرد که افزایش فشار بر عربستان، پرسش‌هایی را نیز درباره کارآمدی ائتلاف تازه‌تاسیس مطرح کرده است.

او گفت: «این‌که ریاض هدف حمله قرار گرفته، به طور طبیعی ائتلاف مکه را به محور بحث‌ها تبدیل کرده است» و افزود که یک سناتور آمریکایی اخیراً این پرسش را مطرح کرده که آیا این پیمان در واکنش به این حملات اقدامی خواهد کرد یا نه.

یحیی بوستان گفت: «در رسانه‌های اسرائیلی نیز تحلیل‌ها و پرسش‌های مشابهی مطرح می‌شود» و استدلال کرد که برخی گزارش‌ها با القای این‌که این ائتلاف «تنها روی کاغذ باقی خواهد ماند»، «اعتبار» آن را هدف قرار داده‌اند.

او کمبود واکنش آشکار از سوی پیمان مکه را به این موضوع نسبت داد که کشورهای عضو «هنوز در مرحله اولیه» اجرای توافق قرار دارند و گفت دفاع جمعی را نباید صرفاً بر اساس مداخله مستقیم نظامی سنجید.

به گفته او، این همکاری‌ها می‌تواند شامل حمایت دیپلماتیک، تبادل اطلاعات، مشاوره نظامی و همکاری در صنایع دفاعی باشد و احتمال داد که تحولات مربوط به این حوزه‌ها علنی نشده باشند.

بوستان همچنین بدون ارائه مدرکی برای این ادعا، احتمال همکاری اسرائیل با ایران در این حملات را مطرح کرد.

بوستان گفت: «اسرائیل می‌خواهد ریاض از پیمان مکه دور شود و به این کشور نزدیک‌تر شود. هم‌زمان، ایران در حالی که دومین اهرم چانه‌زنی خود در برابر آمریکا را در باب‌المندب تحکیم می‌کند، بر ریاض فشار می‌آورد. امارات متحده عربی نیز در حالی با ایران دست می‌دهد که شاهد مجازات شدن عربستان در یمن است.»

او افزود: «اجازه دهید با یک پرسش به پایان برسانم... آیا اسرائیل اطلاعات مربوط به خط لوله نفت عربستان را در اختیار ایران قرار داده است؟»

مقام‌های ترکیه و رسانه‌های نزدیک به دولت این کشور، اغلب اسرائیل را به تلاش برای بازآرایی منطقه بر اساس منافع خود و تضعیف ترکیه و شرکای منطقه‌ای آن متهم می‌کنند.

چندین تحلیلگر و مفسر ترک نیز در ماه‌های اخیر از ایران انتقاد کرده‌اند؛ موضوعی که بازتاب‌دهنده روابط پیچیده آنکارا و تهران است؛ رابطه‌ای که ترکیبی از همکاری و رقابت را در بر می‌گیرد. اگرچه منافع دو کشور در سال‌های اخیر در سوریه، عراق و قفقاز با یکدیگر در تعارض بوده است، مقام‌های ارشد دو طرف معمولاً از رویارویی و حملات مستقیم لفظی به یکدیگر پرهیز می‌کنند.