معضل سوخت و دارو؛ مقام‌های ایران از تاثیر محاصره آمریکا می‌گویند

همزمان با افزایش نگرانی‌ها درباره احتمال افزایش قیمت بنزین در ایران، تعطیلی برخی جایگاه‌های سوخت، صف‌های طولانی و افزایش قیمت مواد غذایی و دارو، مقام‌های ایرانی بار دیگر از تاثیر محاصره دریایی و تحریم‌های آمریکا بر واردات سوخت و کالاهای اساسی سخن گفته‌اند.

افزایش مراجعه شهروندان به جایگاه‌های سوخت در سراسر ایران یکی از نشانه‌های این وضعیت است. محمدصادق عظیمی‌فر، مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران، روز پنجشنبه گفت مراجعه به جایگاه‌های سوخت در روزهای اخیر به طور قابل توجهی افزایش یافته و مصرف بنزین در استان تهران در مقایسه با گذشته حدود ۳۰ درصد بیشتر شده است.

او بخشی از افزایش مراجعه به جایگاه‌ها را ناشی از شایعات درباره وضعیت سوخت و نگرانی مردم دانست و گفت همین موضوع باعث شده است بسیاری از رانندگان برای سوخت‌گیری به جایگاه‌ها مراجعه کنند.

با این حال، مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران تأکید کرد روند تأمین، انتقال و توزیع بنزین بدون اختلال ادامه دارد و زنجیره عرضه سوخت پایدار است.

پیش از آن، محمدجعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی رئیس‌جمهور ایران، با تأکید بر ضرورت اصلاح قیمت بنزین گفته بود شیوه اجرای این طرح به‌زودی به مردم اعلام خواهد شد. او گفت ادامه روند فعلی در تأمین و قیمت‌گذاری سوخت امکان‌پذیر نیست، زیرا سالانه چند میلیارد دلار صرف واردات بنزین می‌شود و تولید داخلی پاسخگوی نیاز کشور نیست.

آقای قائم‌پناه همچنین گفت تحریم‌های دریایی و اقتصادی آمریکا تأمین سوخت مورد نیاز ایران را با مشکل روبه‌رو کرده است. او با اشاره به لزوم توزیع عادلانه یارانه بنزین گفت قیمت‌گذاری فعلی عادلانه نیست، زیرا صاحبان چند خودرو از یارانه بیشتری بهره می‌برند، در حالی که افراد بدون خودرو سهمی از آن ندارند.

در همین حال، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، گفته است تا پایان شهریور تغییری در سهمیه بنزین ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی ایجاد نخواهد شد. او گفت از نظر ذخایر بنزین مشکلی وجود ندارد و اصلاحات ساختاری احتمالی «بسیار آرام و با اطلاع مردم» انجام خواهد شد.

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، نیز اخیراً در نشستی با دبیران کل احزاب و فعالان سیاسی، گرانی‌های اخیر و تأثیر آن بر معیشت مردم را «طبیعی» توصیف کرد و محاصره اقتصادی و تحریم‌های نفتی آمریکا را از عوامل آن دانست. او گفت: «قبلاً محصولات وارداتی با کشتی وارد می‌شد؛ اکنون کلی مسیر عبور می‌کند تا وارد کشور شود و قیمت تمام‌شده کالا بالا می‌رود. درآمد ما هم کم شده، قبلاً نفت می‌فروختیم، الان نمی‌توانیم بفروشیم.»

تأثیر اختلال در حمل‌ونقل بر دارو و افزایش فشارهای تورمی

مشکلات ناشی از محاصره دریایی و اختلال در مسیرهای حمل‌ونقل، به گفته مقام‌های ایرانی، بر حوزه سلامت و تأمین دارو نیز تأثیر گذاشته است. محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، افزایش قیمت دارو را تأیید کرده و مشکلات حمل‌ونقل را یکی از دلایل آن دانسته است.

او گفته است مواد اولیه دارویی که پیش‌تر با کشتی وارد می‌شد، اکنون ناچار با هواپیما منتقل می‌شود و همین موضوع هزینه‌ها را افزایش داده است. وزیر بهداشت همچنین گفته است در جریان جنگ، ۱۶ کارخانه دارویی و بیش از ۷۰ بیمارستان در ایران هدف حمله قرار گرفته‌اند.

اظهارات او یک روز پس از آن مطرح شد که انجمن داروسازان ایران اعلام کرد واکسن آنفلوآنزا، با وجود آغاز زمان مناسب واکسیناسیون، هنوز وارد شبکه توزیع نشده است و اطلاعات دقیقی درباره میزان واردات و زمان توزیع آن در دست نیست.

در همین حال، نرخ تورم در ایران همچنان روندی صعودی دارد. بر اساس گزارش بانک مرکزی، نرخ تورم در مناطق شهری ایران برای هجدهمین ماه پیاپی افزایش یافته است. در مردادماه، تورم نقطه‌به‌نقطه به ۸۴/۴ درصد رسیده؛ به این معنا که خانوارهای ایرانی برای خرید مجموعه‌ای مشابه از کالاها و خدمات، نسبت به مرداد سال گذشته به طور متوسط ۸۴/۴ درصد بیشتر هزینه کرده‌اند. نرخ تورم ماهانه نیز در مرداد ۳/۷ درصد اعلام شده است.

بانک مرکزی گفته است سیاست‌های پولی این نهاد تا حدی از سرعت افزایش قیمت‌ها کاسته، اما جهش اخیر نرخ ارز و تحریم‌های تازه آمریکا می‌تواند فشارهای تورمی را در ماه‌های آینده تشدید کند. سبزی‌ها، حبوبات، لبنیات و اجاره‌بها از جمله اقلامی بوده‌اند که در این ماه افزایش قیمت بیشتری داشته‌اند.

افزایش قیمت‌ها، مشکلات واردات سوخت و دارو و اختلال در مسیرهای حمل‌ونقل، فشار بیشتری بر اقتصاد و معیشت مردم ایران وارد کرده است. مقام‌های ایرانی بخش مهمی از این مشکلات را ناشی از محاصره دریایی و تحریم‌های آمریکا می‌دانند.

آمریکا نخست در فروردین‌ماه امسال محاصره کشتی‌هایی را که به بنادر ایران وارد می‌شدند یا از آنها خارج می‌شدند اعمال کرد. این محدودیت‌ها بر اساس تفاهم‌نامه ایران و آمریکا در ماه ژوئن به طور موقت لغو شد، اما پس از تشدید درگیری‌ها و فروپاشی توافق، در اواخر تیرماه دوباره برقرار شد.