کرباسچی: پزشکیان هم نمی‌دانست چه کسی به کشتی‌ها حمله کرد؛ سپاه: اقدام خودسرانه نبود

غلامحسین کرباسچی، فعال سیاسی اصلاح‌طلب و شهردار پیشین تهران، در برنامه تلویزیونی «به وقت ایران» در صداوسیما، از حمله به سه کشتی در تنگه هرمز پس از امضای تفاهم‌نامه اسلام‌آباد انتقاد کرد و گفت که این حملات بهانه‌ای برای نقض تفاهم‌نامه شد. پس از پخش این برنامه، سخنگوی سپاه پاسداران اعلام کرد که حمله به کشتی‌ها اقدامی خودسرانه نبوده و با هماهنگی مقام‌های بالاتر انجام شده است.

حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، گفت: «حمله به کشتی‌های متخلف بعد از امضای تفاهم‌نامه، نه اقدام خودسرانه بوده و نه بدون هماهنگی با مسئولان بالاتر. این حمله قطعاً پاسخ قاطع و دندان‌شکن به نقض عهد سوم آمریکا بود.»

او مدعی شد که آمریکا دو بار در جریان مذاکرات و بار سوم پس از امضای تفاهم‌نامه اسلام‌آباد، تعهدات خود را نقض کرده است.

آقای کرباسچی در برنامه «به وقت ایران» بارها تاکید کرد که هیچ نهادی تاکنون به‌طور رسمی مسئولیت حمله به سه کشتی را بر عهده نگرفته است.

او همچنین به نقل از بهزاد نبوی، فعال سیاسی اصلاح‌طلب، گفت که مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، نیز نمی‌دانسته است چه کسی به کشتی‌ها حمله کرده است.

تفاهم‌نامه اسلام‌آباد که به امضای دونالد ترامپ و مسعود پزشکیان رسیده بود، پس از حمله به سه کشتی در محدوده تنگه هرمز در ۱۶ تیر ۱۴۰۵ (هفتم ژوئیه ۲۰۲۶) و حملات متقابل آمریکا، عملا متوقف شد. ایران و آمریکا یکدیگر را به نقض این تفاهم‌نامه متهم می‌کنند.

در جریان برنامه «به وقت ایران»، وحید خضاب، کارشناس برنامه، و سرباز روح‌الله رضوی، مجری آن، در واکنش به اظهارات کرباسچی، بر مواردی تاکید کردند که آنها را نقض تفاهم‌نامه از سوی آمریکا می‌دانستند.

اما آقای کرباسچی گفت که حتی اگر آمریکا تفاهم‌نامه را نقض کرده بود، ایران باید موضوع را به کمیسیونی ارجاع می‌داد که برای حل اختلاف‌های احتمالی در نظر گرفته شده بود.

بحث میان کرباسچی، مجری و کارشناسان برنامه چندین بار به جدل لفظی کشیده شد. آقای کرباسچی در اعتراض به قطع مکرر صحبت‌هایش گفت: «سه نفر می‌پرید در حرف یک نفر.»

بخش‌هایی از این گفت‌وگو بازتاب گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی داشته است.

برنامه «به وقت ایران» در ماه‌های گذشته به یکی از برنامه‌های شناخته‌شده شبکه خبر صداوسیما تبدیل شده است. سرباز روح‌الله رضوی و وحید خضاب پیش‌تر اجرای برنامه «میدان» را در رسانه تصویری عصر بر عهده داشتند.

آقای کرباسچی در انتقاد از رویکرد صداوسیما و برنامه «به وقت ایران» گفت: «اینکه هر روز در این برنامه کارشناس بیاورید که ما داریم پدر آمریکا را درمی‌آوریم، ما نمی‌توانیم پدر آمریکا را دربیاوریم. کاش می‌توانستیم. به آمریکا آسیب زدیم، اما این آسیب با آسیبی که به ما خورده است، قابل مقایسه نیست.»

غلامحسین کرباسچی در ابتدای برنامه نیز از دعوت خود به این گفت‌وگو ابراز تعجب کرد و گفت با توجه به شرایط کشور و بحث‌های مربوط به مقاومت و دفاع، دعوت از او احتمالاً «به مذاق» برگزارکنندگان برنامه خوش نمی‌آید.

او در واکنش به توضیح مجری مبنی بر اینکه محمدجواد ظریف و چند چهره دیگر دعوت به برنامه را نپذیرفته‌اند، گفت: «احتمالا از عواقب آن می‌ترسند.»

کرباسچی همچنین با نام بردن از میرحسین موسوی و مصطفی تاجزاده، از سیاست‌های حکومت انتقاد کرد.

واکنش‌ها به اظهارات کرباسچی درباره نقض تفاهم‌نامه

اظهارات غلامحسین کرباسچی درباره حمله به سه کشتی و نقض تفاهم‌نامه اسلام‌آباد، واکنش‌هایی را در میان مقام‌ها و فعالان سیاسی ایران برانگیخته است.

رسول سنایی‌راد، معاون سیاسی دفتر عقیدتی سیاسی فرمانده کل قوا، گفت: «اتهام نقض تفاهم از سوی ایران، ظلم به نیروهای مسلح است.»

او افزود: «هرگونه اتهام‌زنی داخلی، آن هم علیه نیروهای مسلح، نوعی جفا به مدافعان وطن و خوش‌خدمتی به دشمن به شمار می‌رود.»

محمدرضا جلائی‌پور، فعال سیاسی اصلاح‌طلب، نیز با انتقاد از اظهارات کرباسچی در برنامه «به وقت ایران» نوشت: «مگر اساساً ترامپ نیازی به "بهانه" برای خروج از تفاهم داشته است؟ مگر برای خروج از برجام و ۱۳ نهاد و تفاهم مهم بین‌المللی و نقض پیمان با کانادا و فرانسه و ۱۵ کشور دیگر بهانه‌ای داشت؟»

در مقابل، یوسف پزشکیان، فرزند و مشاور رئیس‌جمهور ایران، در کانال تلگرامی خود، دعوت از کرباسچی به برنامه «به وقت ایران» را «یک قدم رو به جلو» برای صداوسیما توصیف کرد، اما از نحوه اداره گفت‌وگو انتقاد کرد.

او نوشت: «این‌گونه گفت‌وگو کردن اصلا منصفانه نیست. سه نفر در مقابل یک نفر. هر جا دلشان بخواهد می‌پرند و صحبت‌های مهمانشان را قطع می‌کنند.»

یوسف پزشکیان همچنین گفت که مجریان به اینترنت دسترسی داشتند و فیلم‌ها و اظهارات مختلفی را انتخاب می‌کردند و در میانه صحبت‌های مهمان پخش می‌کردند.

او تأکید کرد که اگر هدف از جدل، ساکت کردن طرف مقابل باشد، نمی‌توان از این راه به حقیقت رسید.

یوسف پزشکیان در توضیح دیگری گفت که انتقادش متوجه نحوه اداره برنامه بوده و درباره محتوای سخنان مطرح‌شده موضعی نگرفته است.

کرباسچی: وضعیت از زمان ترکمانچای هم بدتر است

غلامحسین کرباسچی، مدیرمسئول روزنامه هم‌میهن، در بخش دیگری از این گفت‌وگو تأکید کرد که «باید دست دولت را باز گذاشت تا مذاکراتش را به نتیجه برساند.»

این فعال سیاسی در واکنش به اظهارات وحید خضاب که گفته بود برخی چهره‌ها، از جمله محمدجواد ظریف، حتی از تفاهم‌نامه ترکمانچای دفاع می‌کنند، به مقایسه وضعیت کنونی ایران با جنگ‌های ایران و روسیه پرداخت.

او گفت که در زمان انعقاد عهدنامه ترکمانچای، نیروهای روسیه تا قزوین و زنجان پیشروی کرده بودند، اما در نهایت از این مناطق عقب رانده شدند. به گفته او، در جنگ اخیر ایران، رهبر کشور، شمار زیادی از نیروهای انسانی و بخش قابل‌توجهی از امکانات و سرمایه‌های کشور از دست رفته‌اند و این خسارت‌ها از رسیدن نیروهای روسیه به قزوین هم سنگین‌تر بوده است.

کرباسچی همچنین با اشاره به حمله اسرائیل به جنوب لبنان در سال‌های نخست پس از انقلاب و مخالفت آیت‌الله خمینی با اعزام نیروهای ایرانی برای مقابله با آن، گفت آیت‌الله خمینی در آن زمان تأکید کرده بود که ایران درگیر جنگ با عراق است و «جنگ با اسرائیل، جنگ با تمام دنیاست.»

او در ادامه، با نقل خاطره‌ای از محمدرضا باهنر گفت که زمانی در شورای عالی دفاع پیشنهاد شده بود «محو اسرائیل» به سیاست رسمی کشور تبدیل شود، اما آیت‌الله خمینی با آن مخالفت کرده و گفته بود: «من به عنوان طلبه این را می‌گویم و سیاست کشور نمی‌تواند این باشد.»

کرباسچی افزود که حتی منظور آیت‌الله خمینی از صدور انقلاب، اعزام نیروهای نظامی به کشورهای دیگر نبوده است.

او در بخش دیگری از سخنانش گفت: «اگر دیدار پزشکیان و ترامپ مشکلات مردم را حل می‌کند، باید هزینه‌هایش را هم تحمل کرد. برفرض که رئیس‌جمهور را استیضاح کنند، چه می‌شود؟»