شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
ظهور مجدد احمدینژاد با تکذیب گزارش نیویورک تایمز
یک روز پس از انتشار گزارشهای تحقیقی در نیویورک تایمز و هاآرتص درباره ارتباط و همکاری محمود احمدینژاد با اسرائیل، دفتر رئیسجمهور سابق ایران ارتباط با موساد و حصر خانگی او را تکذیب کرد.
دفتر محمود احمدینژاد امروز، ۲۳ تیرماه ۱۴۰۵، با انتشار عکسهای جدید، در اطلاعیهای گزارش روزنامه نیویورک تایمز را «سناریوهای مضحک» و «ادعاهای هالیوودی» خواند و نوشت او مانند گذشته «مشغول امور جاری» است.
روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز و روزنامه اسرائیلی هآرتص گزارشهایی جداگانه از پروژه اسرائیل برای تغییر رژیم در ایران با همکاری محمود احمدینژاد منتشر کردند.
بر اساس گزارش نیویورک تایمز عملیات چندساله اسرائیل برای تغییر رژیم، در ۹ اسفند ۱۴۰۴، همزمان با نخستین روز حمله اسرائیل و آمریکا به ایران آغاز شد. در این روز، اسرائیل مجتمع محل اقامت محمود احمدینژاد را هدف قرار داد که ساختمان محل استقرار محافظان و خودرو ضدگلولهاش آسیب دید.
به گزارش نیویورک تایمز به نقل از چهار مقام ارشد ایرانی مطلع، دقایقی پس از حمله، یک خودروی «پژوی مشکی» وارد محل شد، آقای احمدینژاد را سوار کرد و با سرعت از منطقه خارج شد.
بنابر این گزارش، سرنشیان خودرو مامور موساد بودند و آقای احمدینژاد را به یک خانه امن مخفی در داخل ایران منتقل کردند.
اما به گفته افرادی که از جزئیات این ماجرا اطلاع داشتند و با نیویورک تایمز صحبت کردند، آقای احمدی نژاد از «عملیات پرعجله و آشفته نجاتش» ناراضی بود و به نظر میرسید به طرح اسرائیل برای بازگرداندنش به قدرت «دلسرد» شده است.
جزئیات زمان و چگونگی خروج او از این محل همچنان روشن نیست اما از آن روز تا روز تشییع علی خامنهای در تهران رئیسجمهوری پیشین در انظار عمومی ظاهر نشده بود.
در این گزارش آمده است که «وضعیت کنونی او همچنان نامشخص است اما چهار مقام ارشد ایرانی گفتند که احمدینژاد اکنون در اختیار اطلاعات سپاه است و پس از آنکه ایران از بخش قابل توجهی از ارتباطات او با اسرائیل آگاه شد، در حصر خانگی قرار گرفت.»
مقامهای اسرائیلی علنی درباره گزارشهایی که درباره طرح تغییر رژیم و به قدرت رساندن احمدینژاد پس از سقوط جمهوری اسلامی اظهار نظر نکردهاند.
اما دولت بهار، رسانهای که اخبار محمود احمدینژاد را پوشش میدهد، صبح امروز نوشت که او «در آخرین نشست کمیسیون اقتصادی مجمع که روز شنبه ۲۰ تیرماه ۱۴۰۵ برای بررسی راهکارهای عبور از وضع موجود اقتصادی تشکیل شد، حضور یافت و تجربیات و دیدگاههای خود را با اعضای مجمع در میان گذاشت.»
تنها دو ساعت بعد، دولت بهار گزارش داد که آقای احمدینژاد در محل کار با جمعی از دوستان و همکاران دیدار و گفتگو کرده است و این جلسه که به «مسائل روز کشور» اختصاص داشت ، با «یاد جمعی از محافظان دکتر احمدی نژاد که در حمله مرگبار آمریکا و اسرائیل» کشته شدند، آغاز شد.
روایتها از ارتباط رئیس موساد با احمدینژاد
نیویورک تایمز در گزارشش نوشت: «سال ۲۰۲۴ میلادی رئیس دانشگاهی در بوداپست با درخواست حیرتانگیز یک مقام دولتی مجارستان مواجه شد.»
این مقام ارشد دولت ویکتور اوربان، رئیسجمهور وقت مجارستان که رابطه نزدیکی با دولت اسرائیل داشت، از گرگلی دلی، رئیس دانشگاه خدمات عمومی لودوویکا، میخواهد در برگزاری یک کنفرانس تغییرات آبوهوایی از محمود احمدینژاد، رئیس جمهور پیشین ایران، دعوت کند.
به او گفته میشود این کنفرانس پوششی است تا اسرائیل با «دشمن قسم خورده خود مخفیانه گفتگو کند.»
پروفسور گرگلی دلی به نیویورک تایمز گفت با وجود اینکه میدانست این دعوت میتواند به شهرت او و دانشگاه آسیب بزند، اما فکر کرد شاید بتواند نقشی در نجات بشریت ایفا کند.
نیویورک تایمز به نقل از دو مقام ایرانی و آمریکایی مطلع از این عملیات نوشته است که دو سفر سال ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ محمود احمدینژاد به بوداپست در واقع بخشی از عملیات بزرگ اسرائیل برای آمادهسازی او به عنوان مهرهای بود که در زمان مناسب رهبر جدید ایران شود.
به گفته یک مقام سابق آمریکا، اهمیت این پروژه به حدی بود که در سال ۲۰۲۴ دیوید برنع، رئیس وقت موساد، خود شخصا برای دیدار با محمود احمدینژاد به پایتخت مجارستان سفر کرد. بلافاصله پس از این دیدار بود که موساد به سیا اطلاع داد که با محمود احمدینژاد ارتباط برقرار کرده است.
روزنامه اسرائیلی هآآرتص هم دیروز در گزارشی با عنوانی بسیار شبیه به گزارش نیویورکتایمز نوشت که با شدت گرفتن تماسها با احمدینژاد، دیوید برنع شخصا نظارت بر این عملیات را برعهده گرفت.
هاآرتص در گزارش «پشتپرده طرح موساد برای انتصاب احمدینژاد، دشمن قسمخورده اسرائیل»، اغلب با مقامهای اسرائیلی گفتوگو کرده است.
اما منابع آمریکایی که با هاآرتص در این باره گفتوگو کردند، میگویند واشنگتن از رابطه با محمود احمدینژاد آگاه بود. به گفته یکی از منابع، رئیس سیا چراغ سبز گسترش همکاری با موساد در این طرح را صادر کرده بود. خود آقای ترامپ نیز چندین گفتوگو با دیوید برنع داشت تا پیشرفت آمادهسازی را زیر نظر بگیرد: «او میخواست نبض اوضاع را در دست داشته باشد.»
سفرهای خارجی و «دور زدن محافظان سپاه انصارالمهدی»
گزارشها درباره ارتباط محمود احمدینژاد با اسرائیل اولین بار نزدیک به دو ماه پیش منتشر شد.
نیویورک تایمز در گزارشش نوشته است روشن نیست که ماموران اطلاعاتی اسرائیل از چه زمانی با رئیس جمهور پیشین ایران ارتباط برقرار کردند اما بنابر این گزارش دستکم در جریان سفر او به گواتمالا در سال ۲۰۲۳، تماسهایی میان دو طرف برقرار شده بود.
در آن زمان آقای احمدینژاد برای شرکت در کنفرانسی با موضوع مشکلات زیستمحیطی به گواتمالا سفر کرده بود. این سفر با دعوت رسمی دولت گواتمالا انجام شد، کشوری که در مقایسه با دیگر کشورهای آمریکای لاتین، روابط دیپلماتیک نزدیکتری با اسرائیل دارد اما روابط اندکی با ایران دارد.
این سفر در ابتدا با مخالفت مقامهای ایرانی برای پرواز آقای احمدینژاد در آستانه لغو بود اما پس از تحصن چند ساعته آقای احمدینژاد در فرودگاه، به او اجازه خروج داده شد.
تقریبا یک سال بعد، او برای نخستین بار برای شرکت در کنفرانس دانشگاه لودوویکا به مجارستان رفت، دانشگاهی که در آوریل ۲۰۲۵ بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، هم در آن سخنرانی کرد و جایزه خدمت به عموم به او اعطا شد.
اما این آخرین سفر خارجی آقای احمدینژاد نبود، او چند روز پیش از آغاز حمله اسرائیل به ایران در جنگ دوازده روزه بار دیگر به آنجا رفت که بنا بر این گزارش، این سفر هم پوششی برای دیدار او با ماموران اطلاعاتی اسرائیل بود.
نیویورک تایمز مینویسد محافظان محمود احمدینژاد که از واحد حفاظت انصار المهدی سپاه پاسداران بودند در گزارشهای خود قید کردهاند که «او در طول این سفر دستکم در دو بار موفق شده بود محافظان خود را دور بزند و ناپدید شود.»
وقتی محافظان با او برخورد کردند، او مدعی شد که در حال ملاقات با اساتید دانشگاه بوده است.
بنابر گزارش آقای احمدینژاد در این کنفرانس برخلاف سنت همیشگی، سخنرانی خود را بدون آیات قرآن و به زبان انگلیسی درباره «انسانیت مشترک» و «تغییر نظم جهانی» ایراد کرد.
بنابر این گزارش، توجه اسرائیل زمانی برانگیخته میشود که آقای احمدینژاد از مواضع تند خود دو دوره ریاست جمهوری فاصله گرفت، کاپشن کرم و خاکستری خود را کنار گذاشت و با کت و شلوار در مجامع عمومی ظاهر شد. او که دیگر مواضعی میانهرو اتخاذ میکرد در چندین انتخابات رد صلاحیت شد و از حکومت ایران دلسرد شد و به این نتیجه رسید که تا زمانی که ساختار کنونی پابرجا باشد، نمیتواند به قدرت برسد. همین از نظر گزارش انگیزهای برای او بود که تا به روشهای دیگر به قدرت برسد.
عبدالرضا داوری، از نزدیکان سابق و مشاور ارشد پیشین آقای احمدینژاد که بعدتر روابطشان به تیرگی گرایید، در مصاحبه تلفنی به نیویورک تایمز گفت: «احمدینژاد این کار را برای پول انجام نمیدهد. او پول دارد. یک شبکه اقتصادی گسترده در اختیار دارد. او این کار را برای قدرت انجام میدهد. میخواهد در راس قدرت قرار بگیرد.»
به گفته یکی از افراد نزدیک به حلقه اطرافیان احمدینژاد که که نخواست نامش فاش شود «او با شماری از نزدیکترین یاران و معتمدان خود درباره جاهطلبیاش برای تبدیل شدن به رهبر آینده ایران با کمک قدرتهای خارجی صحبت کرده بود.»
این چهره نزدیک به محمود احمدینژاد به نیویورک تایمز گفت او نگران بود که در صورت وقوع جنگ و تغییر حکومت، آمریکاییها و اسرائیلیها فردی از اپوزیسیون خارج از ایران را انتخاب کنند. به گفته او آقای احمدینژاد در بین اطرافیانش برای خود نقشی شبیه بوریس یلتسین، رئیسجمهور پیشین روسیه ترسیم میکرد، کسی که پس از فروپاشی شوروی به قدرت رسید.
شکست عملیات «گربه چکمهپوش»
بنابر گزارش هاآرتص، محمود احمدینژاد تنها بخشی از عملیات «گربه چکمهپوش» اسرائیل برای تغییر رژیم بود: «این طرح همچنین شامل عملیاتهای نفوذ و تأثیرگذاری در داخل ایران، برنامهای برای مسلح کردن و آموزش نیروهای کرد در عراق، فعالسازی دیگر گروههای اقلیت برای بیثبات کردن حکومت، و طرحهای نیروی هوایی برای ایجاد یک کریدور زمینی جهت جابهجایی شبهنظامیان بود.»
این گزارش در حالی به این موارد اشاره کرده است که نه احزاب کرد ایرانی و نه دیگر گروههای مرتبط به اقلیتهای ایران تا کنون همراهی با چنین اقداماتی را تایید نکردهاند.
بنابر گزارش هاآرتص، در اسرائیل هم مقامها و نهادهای عالی این کشور شانس موفقیت این عملیات را زیر سوال برده بودند: «شلومی بیندر، رئیس اطلاعات نظامی، به این نتیجه رسید که این طرح شانس موفقیت اندکی دارد. اوفیر میزراحی-روزن، رئیس بخش پژوهش اطلاعات نظامی، سندی کامل در زیر سؤال بردن این عملیات جاهطلبانه نوشت.»
در ادامه گزارش گفته شده که تساخی هانگبی، مشاور امنیت ملی، هم طرح را «خیالپردازیهای بیپایه» خوانده واز روند برنامهریزی کنار کشیده بود
در نهایت، آیال زمیر، فرمانده ارتش اسرائیل، سه روز پیش از ساعت صفر دستور میدهد عملیات متوقف شود اما بنیامین نتانیاهو تصمیم میگیرد عملیات ادامه یابد.
هاآرتص مینویسد: «خانه پوشالی که نتانیاهو و برنع ساخته بودند، پیش از آنکه کردها حتی یک گلوله شلیک کنند، فرو ریخت.»
هاآرتص میگوید برای این گزارش تحقیقی با بیش از ۳۰ منبع در رهبری سیاسی، نهادهای دفاعی، و دیپلماتهای رده میانی و مقامهای خارجی گفتوگو کرده است.
بنابر این گزارش، تابستان ۲۰۲۴ نقطهٔ عطفی در دیدگاه نتانیاهو به جهان بود. او از شوک هفتم اکتبر خارج شده بود و به دنبال دستاوردی بود که بنبست با حماس را تحت شعاع قرار دهد. هاآرتص این موارد و همچنین نگرانی از برنامه هستهای را از دلایل حمله به ایران میداند.
هاآرتص میگوید روسای پیشن موساد پیش از دیوید برنع، تغییر حکومت در ایران را فراتر از توان نهادهای اطلاعاتی اسرائیل میدانستند و هدفشان برنامه هستهای بود نه تغییر رژیم.
بنابر این گزارش «دو سال پیش، هنگامی که نتانیاهو به برنع دستور داد مسیر را تغییر دهد، از او خواست کار را با هدفی محدودتر آغاز کند: نه سرنگونی حکومت بلکه بیثبات کردن آن. سپس موساد شروع به طراحی عملیاتهای نفوذ و اقداماتی کرد که هدفشان تحریک افکار عمومی ایران بود.»
در این گزارش آمده است که «اختلاف میان گروههای متعدد اقلیت در ایران» و «تقویت اعتراضهای واقعی مردمی از طریق ابزارهای پیشرفتهٔ فناوری و همکاران محلی» از جمله پیشنهادهای اصلی مطرح در موساد بوده است.
اما به گفته این گزارش، پس از سقوط سوریه، بنیامین نتانیاهو شیفته دستاورد شبهنظامیان تحت رهبری احمد شرع شد.
به گفته یک منبع اسرائیلی دخیل در تصمیمگیریها، احمد شرع «الهامبخش نخستوزیر» بود: «نتانیاهو به موساد رفت و گفت که اگر آنها میخواهند حکومت ایران را سرنگون کنند، به افراد در میدان نیاز دارند، به نیروهایی روی زمین. آنها به جنگجویان مسلحی نیاز داشتند که بتوانند ناآرامی ایجاد کنند.»
بنابر این گزارش، موفقیت احمد شرع به «شکلگیری طرح کردها منجر شد: مسلح کردن و آموزش شبهنظامیان در کردستان عراق و فراهم کردن پشتیبانی هوایی برای حملهای به غرب ایران.»
با این حال، وقتی جنگ ۱۲ روزه آغاز شد بار دیگر تمرکز از نفوذ در ایران به سمت نظامی تغییر کرد و طرحها هم بازنگری شد: تمرکز بر ترور رهبران و بمباران هوایی.
بنابر این گزارش موفقیتهای جنگ ۱۲ روزه نخستوزیر اسرائیل را از طرح بیثبات سازی به تغییر رژیم سوق داد.
گزارش میافزاید برتری هوایی اسرائیلی عاملی شد که آقای نتانیاهو بخواهد از آن برای کشتن علی خامنهای سود ببرد و در عین حال، به طور جدی به سرنگونی حکومت بیندیشد.
بنابر گزارش زمانی که در زمستان گذشته، اسرائیل تمایل آمریکا برای ورود به جنگ را دید، آقای نتانیاهو با طرح تغییر رژیم به واشنگتن رفت تا او را متقاعد کند این حمله در واقع چیزی فراتر از هدف نابودی خطر هستهای ایران باشد.
اما گزارش میافزاید دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، تحت تأثیر مشاورانش، در نهایت با این نتیجهگیری به جلسه پایان داد که تغییر رژیم «مسئله آنها [اسرائیل] خواهد بود.»
اما تنها مخالفان این طرح در آمریکا نبودند و در اسرائیل هم مخالفان بسیاری حضور داشتند از جمله رئیس میز ایران در موساد.
هاآرتص مینویسد بیشترین نگرانی در مرحله به قدرت رساندن محمود احمدینژاد بود: «مقامهای ارشد اطلاعات نظامی معتقد بودند که تغییر رژیم در کوتاهمدت اساساً امکانپذیر نیست. به باور آنها، عملیات موساد کار را به نتیجه نخواهد رساند؛ تنها تلاشهای مستمر و بلندمدت ممکن بود بتواند دستاوردی به همراه داشته باشد. بیشترین تردید آنها بر مرحلهٔ نهایی متمرکز بود؛ یعنی به قدرت رساندن احمدینژاد.»
ارزیابیهای اطلاعاتی بدبینانه اما نظر بنیامین نتانیاهو را تغییر نمیدهد.
یکی از شرکتکنندگان در جلسه کابینه امنیتی میگوید وقتی دیوید برنع مرحله نهایی طرح را ارائه کرد و وزیران شنیدند اسرائیل قصد دارد احمدینژاد را روی کار بیاورد، «چهرههایشان فوری درهم رفت.»
در گزارش هاآرتص اگرچه درباره آنچه شکست طرح نظامی ورود کردها به ایران توضیح داده میشود، با این حال، روشن نیست که چرا محمود احمدینژاد نقشی که گفته میشود به او سپرده شده بود را ایفا نمیکند.
یکی از منابع ارشد سیاسی میگوید: «لحظهای که جنگ [چهل روزه] شروع میشود و هیچ اتفاقی از طرف موساد رخ نمیدهد، میفهمید که چیزی اشتباه است. حدود ۱۰ روز بعد از آغاز جنگ موضوع برای همه روشن شد. متوجه میشدید که این اتفاق اصلا قرار نیست رخ دهد. و بعد، ناگهان، افرادی که برنع با آنها در تماس بود دیگر پاسخ نمیدهند.»
یک مقام ارشد امنیتی میگوید: «این شکستی برای موساد است و ریشه در این باور دارد که آنها میتوانند با چنین توانمندیهای محدودی یک حکومت را سرنگون کنند.»
تمیر پاردو، رئیس پیشین موساد، به هارتص میگوید: «وقتی من ریاست یک بخش از واحدهای عملیاتی ویژه را بر عهده داشتم، همیشه یک عملیات راهبردی فعال وجود داشت. برای رسیدن به یک نتیجه، دو سال کار میکردیم. اگر به من میگفتید که ممکن است ظرف ۱۰ سال موفق شویم چیزی در ایران ایجاد کنیم، میگفتم بسیار خوب. اما در نهایت، مردم باید بیرون بروند و با سلاحها بجنگند؛ غیرنظامیان باید با دستهای خالی به خیابانها بیایند.»
رام بنباراک، معاون پیشین رئیس موساد و عضو کمیته امور خارجی و دفاعی، هم به این روزنامه اسرائیلی گفت: «نمیتوان در عرض چند ماه یک طرح تغییر رژیم را اجرا کرد. ارزیابی من این بود که این طرح دستکم یک دهه زمان نیاز دارد. شناسایی یک رهبری جایگزین، انتخاب یک رهبر، جذب افراد، وارد کردن سلاحها؛ این حجم عظیمی از کار است، همراه با شکستهای بیشمار در طول مسیر.»
دولت اسرائیل هنوز واکنشی به این گزارش نشان نداده است.
اما دیوید برنع که بعد از پنج سال دوران ریاستش بر موساد به پایان رسید همچنان باور دارد که حکومت در نهایت سقوط خواهد کرد و پیشبینی میکند این اتفاق ظرف یک تا سه سال رخ دهد.
با این حال او به هارتص گفت: «در صورت دستیابی ایالات متحده و ایران به توافقی که به آزادسازی داراییهای مسدودشده و لغو تحریمها منجر شود، احتمال بقای حکومت بسیار بالا خواهد بود.»
