Super El Niño ustanawia kolejny rekord, osiągając 'bezprecedensową siłę'

El Niño nadal się nasila. Zjawisko osiągnęło siłę, którą niektórzy naukowcy określają jako „bezprecedensową", mimo że jego szczyt prognozowany jest dopiero na grudzień.

Kilka kluczowych wskaźników osiągnęło właśnie rekordowe wartości.

Australijska narodowa agencja meteorologiczna (BOM) w swoim najnowszym komunikacie poinformowała, że średnia tygodniowa temperatura powierzchni morza w środkowej części Pacyfiku osiągnęła najwyższy poziom w historii.

Stało się to kilka tygodni po tym, jak naukowcy ogłosili nowy rekord dziennej temperatury powierzchni oceanu w środkowo-wschodniej części Pacyfiku. Poprzedni rekord pochodził z okresu bardzo silnego El Niño w 2015 roku.

Po raz pierwszy odnotowano również temperatury przekraczające 30°C w części tropikalnego Pacyfiku. Zarejestrowano także rekordowe odchylenia temperatur powierzchni oceanu od normy oraz wyjątkowo wysokie temperatury w głębszych warstwach wody.

Pomiary pochodzą z obszaru równikowego Pacyfiku wykorzystywanego do monitorowania zjawiska El Niño.

El Niño to naturalnie występujące zjawisko pogodowe, które pojawia się co dwa do siedmiu lat i zwykle trwa około roku.

Jednak Ocean Spokojny ociepla się też z powodu wywołanej przez człowieka zmiany klimatu, co coraz utrudnia ocenę siły naturalnego ocieplenia związanego z El Niño.

Aby wyeliminować wpływ długoterminowego ocieplenia klimatu, australijscy i amerykańscy meteorolodzy korzystają obecnie ze Względnego Oceanicznego Wskaźnika Niño (ang. Relative Oceanic Niño Index, RONI), który pozwala lepiej porównywać współczesne zjawiska z historycznymi rekordami.

Według średnich tygodniowych danych BOM, sięgających 2008 roku, obecne wartości przewyższają te notowane podczas rekordowo silnego El Niño w grudniu 2015 roku.

„Obecnie jesteśmy świadkami zjawiska El Niño, które nie ma precedensu w historii," powiedział BBC dr Zeke Hausfather, klimatolog z Berkeley Earth.

Silne El Niño w cieplejszym świecie

Ocieplenie wód Oceanu Spokojnego wykracza obecnie daleko poza tropikalny obszar, który zwykle służy do monitorowania zjawiska El Niño.

Porównanie z poprzednimi silnymi epizodami El Niño z lat 1972-73, 1982-83, 1997-98 i 2015-16 pokazuje, że obecnie podwyższone temperatury obejmują znacznie większy obszar Pacyfiku, a także Zatokę Meksykańską.

Częściowo jest to efekt długoterminowego ocieplania się oceanów, jednak naukowcy podkreślają, że nie jest to jedyny powód.

„Siła zjawiska El Niño w tym roku wykracza poza tradycyjny region występowania El Niño," powiedział dr Hausfather.

Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) podkreśla, że nie ma obecnie dowodów na to, by zmiana klimatu powodowała częstsze lub silniejsze występowanie zjawiska El Niño. Jest to jednak przedmiot intensywnych badań naukowych.

Znacznie lepiej udokumentowany jest natomiast fakt, że El Niño uwalnia dodatkowe ilości ciepła z oceanów do atmosfery.

Historycznie lata, w których występuje El Niño, charakteryzują się zwykle wyższymi globalnymi temperaturami niż lata neutralne.

W połączeniu z ociepleniem klimatu wywołanym działalnością człowieka dodatkowe ciepło związane z El Niño sprawia, że 2026 rok może należeć do najcieplejszych w historii pomiarów, a wyjątkowo wysokie temperatury na świecie prawdopodobnie utrzymają się również w 2027 roku.

Nie ma dwóch identycznych zjawisk El Niño

Choć najbardziej odczuwalne skutki El Niño spodziewane są pod koniec tego roku i w 2027 roku, wpływ zjawiska jest już widoczny w różnych częściach świata.

Siła El Niño nie przekłada się automatycznie na skalę jego skutków w konkretnym regionie. Oddziaływanie zjawiska może znacznie różnić się w zależności od miejsca i konkretnego epizodu.

Naukowcy zauważają jednak pewne podobieństwa do wcześniejszych wyjątkowo silnych zjawisk El Niño.

Podczas El Niño w latach 1997-1998 susza w Azji Południowo-Wschodniej przyczyniła się do rozległych pożarów lasów i torfowisk, podczas gdy część Afryki Wschodniej zmagała się z katastrofalnymi powodziami.

Zjawisko to sprawiło również, że rok 1998 był wówczas najcieplejszym rokiem w historii pomiarów.

Podobny przebieg miało El Niño w latach 2015-2016.

W części Azji Południowo-Wschodniej ponownie wystąpiły dotkliwe susze i pożary, a południowa Afryka doświadczyła jednej z najpoważniejszych susz od dziesięcioleci, co doprowadziło do poważnego kryzysu humanitarnego.

Kolejnym często obserwowanym skutkiem jest wpływ na aktywność cyklonów tropikalnych. Silne El Niño zwykle ogranicza liczbę huraganów na Atlantyku, jednocześnie zwiększając aktywność cyklonów w części Pacyfiku. Taki wzorzec obserwowany jest również w 2026 roku.

Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) informuje, że w wielu regionach świata odnotowywane są już zakłócenia związane z suszami i powodziami. Coraz większe obawy budzi również bezpieczeństwo żywnościowe w części Afryki Wschodniej oraz regionu Azji i Pacyfiku.

Prognozy Europejskiego Centrum Średnioterminowych Prognoz Pogody (ECMWF) oraz amerykańskiej Narodowej Służby Oceanicznej i Meteorologicznej (NOAA) wskazują, że El Niño osiągnie szczyt w grudniu.

Zdaniem klimatologa Zeke'a Hausfathera najnowsze prognozy są „zdumiewające" i prawdopodobnie doprowadzą do ustanowienia nowych rekordów „z dużym zapasem".

Przy tłumaczeniu tego artykułu, który oryginalnie był napisany w języku angielskim, użyto narzędzi AI. Dziennikarz BBC sprawdził tłumaczenie przed publikacją. Więcej o tym jak używamy AI.

Edycja: Nicole Frydrych