Shein thu hẹp hoạt động tại Việt Nam vì 'hiệu suất thấp' và thuế từ Mỹ

Đầu năm 2025, hãng bán lẻ thời trang siêu nhanh Trung Quốc Shein bắt đầu thuê 15 ha để làm kho gần TP HCM với kế hoạch biến Việt Nam thành một cứ điểm xuất khẩu quan trọng. Nhưng mọi chuyện giờ đã khác.

Theo Reuters, quyết định này dường như là một canh bạc tuy rủi ro nhưng đáng để thử trong ông Donald Trump vừa đắc cử tổng thống không lâu và những lo ngại về một cuộc chiến thương mại leo thang nhanh chóng trở thành hiện thực, khi thuế quan của Mỹ đối với nhiều mặt hàng Trung Quốc tăng vọt lên 145% vào tháng 4/2025.

Thế nhưng, hiện tại, Shein đang thu hẹp đáng kể hoạt động tại Việt Nam, theo những người am hiểu hoạt động của công ty tại đây.

Tình hình ở Việt Nam

Về nhà kho nói trên, theo hai nguồn tin, Shein hiện chỉ còn thuê 6ha. Một nguồn tin khác am hiểu trực tiếp cho biết diện tích đang được sử dụng chỉ bằng khoảng một phần ba kế hoạch ban đầu.

Công nhân cho biết làn sóng sa thải bắt đầu từ tháng Tư và dự kiến còn tiếp diễn, với một số đội chỉ giữ lại khoảng một phần tư số nhân sự. Khi phóng viên Reuters đến đây cuối tháng 7, cơ sở chỉ có số ít công nhân và xe tải, trái ngược với các kho hàng lân cận của các đơn vị thuê khác vẫn nhộn nhịp.

Đòn giáng lớn nhất vào kế hoạch của Shein tại Việt Nam là việc Mỹ chấm dứt quy định miễn thuế de minimis cho các lô hàng dưới 800 USD từ mọi quốc gia, Reuters nhận xét.

Chính sách do ông Trump ban hành ngày 30/7/2025, có hiệu lực một tháng sau đó, vài tháng sau khi quy định tương tự với hàng từ Trung Quốc bị bãi bỏ.

Sau đó, thuế Mỹ áp lên hàng Trung Quốc dần giảm, khiến lợi thế thuế của Việt Nam không còn lớn như trước. Chẳng hạn, váy polyester từ Việt Nam và Trung Quốc đều chịu thuế 16%, nhưng hàng Trung Quốc còn chịu thuế theo Điều khoản 301, nâng mức thuế thực tế lên khoảng 33,5%.

Tháng trước, Mỹ áp thêm 12,5% thuế lên hàng Trung Quốc và Việt Nam với cáo buộc không ngăn chặn hàng hóa sử dụng lao động cưỡng bức. Điều này khiến Việt Nam kém lợi thế hơn so với các nước Đông Nam Á khác và càng làm giảm động lực để các nhà cung cấp Shein chuyển sản xuất sang Việt Nam.

Tình hình ở Trung Quốc

Các nguồn tin tại những nhà cung cấp Trung Quốc của Shein cho biết việc tìm kiếm lao động Việt Nam sẵn sàng làm việc nhiều giờ với mức lương thấp đã trở nên khó khăn.

Một quản lý nhà máy có họ Wen ở quận Panyu, thành phố Quảng Châu – nơi có những "làng Shein" gồm hàng ngàn xưởng may nhỏ – cho biết nhiều nhà cung cấp từng chuyển sang Việt Nam đã quay trở lại Trung Quốc.

Ông từ chối tiết lộ tên đầy đủ vì cho biết Shein đã cảnh báo các nhà cung cấp không được nói chuyện với truyền thông.

"Họ nhận ra rằng dù hàng hóa Việt Nam chịu mức thuế Mỹ thấp hơn hàng Trung Quốc, hiệu suất thấp vẫn khiến việc sản xuất ở Việt Nam kém khả thi hơn so với Trung Quốc", người này nói.

Mạng lưới nhà cung cấp khổng lồ của Shein tại Trung Quốc sản xuất hàng triệu mẫu mã với số lượng nhỏ, với biên lợi nhuận chỉ thấp tới 1 nhân dân tệ (0,15 USD) mỗi sản phẩm. Các đơn hàng được hoàn tất chỉ trong vài ngày và nhanh chóng được đặt lại nếu 273 triệu khách hàng của công ty yêu thích sản phẩm đó.

"Việc đa dạng hóa nguồn cung vượt ra ngoài Trung Quốc có những giới hạn thực tế, đặc biệt đối với những công ty như Shein, nơi lợi thế cạnh tranh phụ thuộc vào tốc độ, sự linh hoạt và các đợt sản xuất cực kỳ nhỏ", Sheng Lu, giáo sư nghiên cứu thời trang và may mặc tại Đại học Delaware, nhận định.

Trong khi đó, chính quyền Quảng Châu, vốn muốn bảo vệ việc làm tại địa phương, cũng không hài lòng với nỗ lực của Shein nhằm trợ cấp cho các nhà sản xuất Trung Quốc mở nhà máy tại Việt Nam. Vào giữa năm 2025, chính quyền đã cảnh báo Shein không được chuyển đáng kể đơn hàng ra khỏi khu vực.

Vào tháng Hai năm nay, CEO Sky Xu của Shein đã cam kết chi hơn 10 tỷ nhân dân tệ (1,5 tỷ USD) cho một hệ thống chuỗi cung ứng thông minh tại tại Quảng Châu và tỉnh Quảng Đông nói chung.

Dù vậy, một số nhà cung cấp trong nước lại không nhất thiết muốn tiếp tục gắn bó với Shein khi nhu cầu đang chậm lại. Reuters dẫn thông tin từ bản dự thảo hồ sơ IPO của Shein cho thấy doanh thu tại Mỹ giảm 14% trong quý I do việc chấm dứt quy định miễn thuế de minimis.

Ông Wen và ba nhà cung cấp khác cho biết lượng đơn hàng từ Shein hiện không tăng hoặc chỉ tăng nhẹ. Một số nhà cung cấp đã chuyển sang bán hàng trên Temu và Amazon, trong khi những đơn vị khác quay lại nhận các đơn hàng lớn hơn, có thời gian sản xuất dài hơn.

Nhu cầu được dự báo sẽ tiếp tục giảm sau khi Liên minh châu Âu hồi tháng trước áp mức thuế 3 euro đối với hàng hóa thương mại điện tử giá trị thấp.

Shein cũng từng gặp những bê bối liên quan tới vi phạm các quy định kỹ thuật số và cách đối xử với người lao động.

Cụ thể, vào tháng 11/2025, Tổng cục Cạnh tranh, Bảo vệ Người tiêu dùng và Kiểm soát Gian lận (DGCCRF), cơ quan giám sát người tiêu dùng Pháp, đã báo cáo Shein lên chính quyền vì hành vi bán "búp bê tình dục có hình dạng trẻ em" trên trang web.

Shein cho hay các sản phẩm đó đã "bị gỡ bỏ ngay lập tức" và khẳng định họ đang "điều tra xem những sản phẩm này đã lách luật kiểm tra như thế nào."

Trước đó, một cuộc điều tra của BBC cho thấy công nhân làm việc tới 75 giờ mỗi tuần, vi phạm luật lao động Trung Quốc.