Fitch Ratings: Tăng trưởng hai con số khiến ngân hàng Việt Nam dễ tổn thương

Fitch Ratings mới đây cảnh báo hệ thống ngân hàng Việt Nam có thể chịu sức ép lớn khi phải đáp ứng nhu cầu vốn để hỗ trợ nền kinh tế, trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026.

Trong nửa đầu năm nay, Việt Nam ghi nhận GDP tăng trưởng 8,18%. Dù đây là mức tăng cao nhất so với cùng kỳ trong hơn 10 năm qua, song Chính phủ của Thủ tướng Lê Minh Hưng đã phải đưa mục tiêu phát triển nền kinh tế 11,9% trong phần còn lại của năm nhằm đạt tăng trưởng 2 con số trong năm nay.

Theo dữ liệu mà Fitch Ratings công bố hôm 6/8, các ngân hàng Việt Nam vẫn dễ bị tổn thương trước các cú sốc bên ngoài hơn so với các nước láng giềng.

Fitch Ratings là một trong ba tổ chức xếp hạng tín nhiệm lớn nhất thế giới, cùng với S&P Global Ratings và Moody's. Fitch đánh giá mức độ tín nhiệm của chính phủ, ngân hàng và doanh nghiệp, qua đó đưa ra nhận định về khả năng trả nợ và những rủi ro tài chính của các tổ chức này.

Tổ chức này dự báo dư nợ tín dụng của toàn hệ thống ngân hàng Việt Nam sẽ tăng khoảng 18% trong năm 2026, cao hơn mức định hướng 15% của Ngân hàng Trung ương, trong bối cảnh các ngân hàng vẫn muốn tiếp tục mở rộng tín dụng.

Theo The Business Time, dù nhận định dư địa của tín dụng Ngân hàng Nhà nước để tiếp tục hỗ trợ nền kinh tế trong thời gian còn lại của năm 2026 là vẫn còn, nhưng giới điều hành vẫn cẩn trọng trước các rủi ro về lạm phát, an toàn hệ thống và tỉ giá, đặc biệt là nguy cơ đà tăng lãi suất của Fed làm tăng áp lực mất giá lên đồng Việt Nam.

Fitch nhấn mạnh tăng trưởng tín dụng nhanh tiếp tục vượt tốc độ tăng trưởng tiền gửi tại quốc gia Đông Nam Á 100 triệu dân, dẫn đến thanh khoản bị thắt chặt và biên lãi ròng thu hẹp.

"Điều này cho thấy khả năng đáp ứng nhu cầu tín dụng cao của doanh nghiệp và cá nhân đang ngày càng chịu nhiều sức ép đối với các ngân hàng trong nước", tổ chức này đánh giá.

Fitch Ratings dự báo GDP Việt Nam sẽ tăng 6,8% trong năm 2026 và 6,7% trong năm 2027, trong đó đầu tư trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng là một trong những động lực tăng trưởng chủ chốt.

Việt Nam đã nâng mục tiêu đầu tư cho cơ sở hạ tầng lên 7% GDP vào năm ngoái, từ mức 6% GDP trước đó, nhằm hỗ trợ các mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số đầy tham vọng.

Mục tiêu 6 tháng cuối năm tăng trưởng gần 12% có khả thi?

Ngoài Fitch, các cơ quan tài chính quốc tế khác cũng thận trọng khi dự báo mức tăng trưởng của Việt Nam thấp hơn đáng kể so với cam kết của giới lãnh đạo.

Công ty đầu tư FSMOne dự báo tăng trưởng của Việt Nam khoảng 8%, với hoạt động xuất khẩu ròng là yếu tố kéo lùi đà tăng trưởng. Sau khi ghi nhận xuất siêu liên tục trong 10 năm liền (2016–2025), Việt Nam đã phải chịu mức nhập siêu lũy kế lên tới hơn 16 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm 2026.

Mức tăng trưởng này tương tự dự báo của ngân hàng DBS - Ngân hàng Phát triển Singapore.

Trong khi đó, một cuộc khảo sát các chuyên gia kinh tế do Bloomberg thực hiện, được công bố vào tháng Bảy, cho thấy mức tăng trưởng trung vị được dự báo là 7,3%.

Cú tăng trưởng ấn tượng trong quý 2 được nhiều bên đánh giá là nhờ vào Nghị quyết số 29/2026/QH16 về xử lý đất đai – tạo điều kiện giải phóng khoảng 130 tỷ USD vốn bị đóng băng trước đó trong chiến dịch chống tham nhũng giai đoạn 2022-2024.

Tuy nhiên, Fitch đánh giá làn sóng xây dựng quy mô lớn trong quý 2/2026 khó lặp lại khi lượng tồn kho giảm dần. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cũng đã giới hạn tăng trưởng tín dụng năm 2026 ở mức 15% và thắt chặt cho vay bất động sản.

Quốc gia hơn 100 triệu dân là trung tâm sản xuất của Đông Nam Á đang đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 10% trong năm nay, nhưng phải đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm thâm hụt thương mại gia tăng, áp lực lạm phát.

Trong tháng 7/2026, Việt Nam ghi nhận mức thâm hụt thương mại 3,587 tỷ USD, tăng gần 1 tỷ USD do với mức 2,64 tỷ USD của tháng Sáu, theo số liệu của Cục Thống kê.

Trong bảy tháng đầu năm, Việt Nam nhập siêu lên đến hơn 20 tỷ USD. Con số này đã vượt mức 18 tỷ USD của năm 2008, vốn là mức cao nhất từng được ghi nhận trong lịch sử thương mại Việt Nam.

Bên cạnh đó, trong năm 2026, Hà Nội cũng đối mặt với 3 cuộc điều tra thương mại mà Washington tiến hành, trong đó có cuộc điều tra về vi phạm sở hữu trí tuệ, về lao động cưỡng bức, và về dư thừa năng lực sản xuất.

Cuộc điều tra về lao động cưỡng bức bắt đầu từ ngày 12/3/2026.

Theo kết luận điều tra được Công báo Liên bang Mỹ công bố ngày 24/7/2026, Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) nói rằng Việt Nam là một trong 54 nền kinh tế "đã không ban hành và thực thi hiệu quả lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức".

Hà Nội đã bác bỏ cáo buộc này, song phía Mỹ đã áp dụng mức thuế mới với Việt Nam là 12,5%, áp dụng từ 25/7.