Ông Tô Lâm đi Úc và New Zealand: Tăng cường quan hệ và gì nữa?

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ thăm Úc và New Zealand vào tuần tới nhằm củng cố quan hệ đối tác và thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, theo thông cáo của Bộ Ngoại giao Việt Nam.

Đây sẽ là chuyến thăm đầu tiên của ông Tô Lâm đến châu Đại Dương trên cương vị người đứng đầu Đảng, Nhà nước khi Việt Nam nhất thể hóa hai chức vụ này từ tháng 4/2026.

Theo thông cáo được Bộ Ngoại giao đưa ra hôm 6/8, chuyến công du sẽ diễn ra từ ngày 9 đến 14/8, nhưng không nêu lịch trình cụ thể tại từng quốc gia.

Từ trước đó, kênh tin tức ABC News của Úc vào hôm 24/7/2026 đã đưa tin ông Tô Lâm dự kiến thăm nước này trong vài tuần tới.

Úc hiện là hai quốc gia có quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, cấp độ cao nhất trong hệ thống đối ngoại của Việt Nam.

Hà Nội và Canberra hướng tới mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực khí hậu, môi trường, năng lượng, quốc phòng, an ninh, kinh tế và giáo dục.

Trữ lượng khoáng sản lớn chưa được khai thác của Việt Nam cũng khiến quốc gia Đông Nam Á 100 triệu dân trở thành đối tác hấp dẫn đối với Úc, một nhà sản xuất hàng đầu các khoáng sản quan trọng được sử dụng trong điện thoại thông minh và ô tô.

Việt Nam là đối tác thương mại hàng hóa lớn thứ 10 của Úc, trong khi Úc là đối tác thương mại lớn thứ bảy của Việt Nam.

Thương mại hàng hóa hai chiều vượt 30 tỷ USD trong năm 2025, đạt mục tiêu tăng trưởng được đặt ra trong chuyến thăm Hà Nội năm 2023 của Thủ tướng Anthony Albanese.

Trong chuyến thăm của ông Tô Lâm, Việt Nam và Úc dự kiến sẽ ký từ 12 - 16 thỏa thuận trong các lĩnh vực như giáo dục, chuyển đổi số, nông nghiệp và y tế.

Trong khi đó, tại New Zealand, cũng là Đối tác chiến lược toàn diện của Việt Nam, các quan chức dự kiến hai bên sẽ ký từ 5 - 6 thỏa thuận, hãng tin Reuters dẫn một nguồn tin nắm vấn đề.

Thủ tướng Christopher Luxon cho biết trong một tuyên bố rằng Hà Nội và Wellington hướng tới tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực nông nghiệp, giáo dục, du lịch, công nghệ, hàng không và đầu tư, qua đó hỗ trợ gia tăng xuất khẩu và tạo thêm việc làm trong nước.

Đa dạng hóa quan hệ

Kể từ khi nhậm chức tổng bí thư vào năm 2024, ông Tô Lâm đã duy trì lịch trình công du ngoại giao dày đặc nhằm củng cố chiến lược đa dạng hóa quan hệ của Hà Nội.

Một tuần sau khi được bầu làm chủ tịch nước hồi tháng Tư – một quá trình được gọi là "nhất thể hóa" – ông Tô Lâm đã có chuyến thăm Trung Quốc trong 4 ngày.

Chuyến đi này được các nhà quan sát khu vực xem là dấu hiệu cho thấy mối quan hệ giữa hai quốc gia láng giềng cùng do đảng cộng sản lãnh đạo đang tiếp tục nồng ấm lên.

Sau đó gần một tháng, ông Tô Lâm đi Ấn Độ – một đối tác chiến lược toàn diện khác – và Sri Lanka.

Tháng 5/2026, ông Tô Lâm có chuyến thăm cấp nhà nước tới Singapore và tham dự Đối thoại Shangri-La, nơi ông trở thành lãnh đạo Việt Nam đầu tiên phát biểu khai mạc diễn đàn an ninh hàng đầu châu Á.

Cùng với Singapore, người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam cũng thăm Thái Lan và Philippines.

Theo Tiến sĩ Hunter Marston, Giám đốc Chương trình Đông Nam Á tại Viện nghiên cứu Lowy có trụ sở ở Sydney, đối mặt với một nước Mỹ khó đoán và những căng thẳng dai dẳng Mỹ-Trung, các cường quốc tầm trung như Úc, và Việt Nam, "đang hướng tới nhau như một cách phòng ngừa trước biến động địa chính trị".

Theo đó, cả hai quốc gia đều muốn duy trì một cán cân quyền lực ổn định ở Thái Bình Dương và ngăn bất kỳ cường quốc đơn lẻ nào thống trị khu vực.

Tuy nhiên, cũng trong bài viết đăng tên website của Viện Lowy hôm 27/7/2026, Tiến sĩ Hunter Marston cho rằng Việt Nam và Úc có những khác biệt đáng kể về quan điểm.

Chuyên gia này cho rằng Úc ủng hộ sự hiện diện quân sự tích cực và thường trực của Mỹ trong khu vực trong khi Việt Nam không muốn tham gia các liên minh.

Giới quan sát cho rằng sẽ tiếp tục ưu tiên quan hệ với Trung Quốc, đồng thời cố tìm cách cân bằng quan hệ với Mỹ, cũng như tìm kiếm thêm sự ủng hộ từ các cường quốc tầm trung như Úc.