Hantavirus: Kedụ ka i si ama ma ibutela ọrịa a?
Ebe foto si, Elton Monteiro / EPA
Ụwa niile na-eze ndị bu ọrịa Hantavirus kamgbe mmadụ atọ nwụrụ n'ụgbọ mmiri dịka ha butere ọrịa nje 'hantavirus' n'ime ụgbọmmiri nlegharịanya.
Nje Hantavirus nwereike ibute ọrịa abụọ siri ike. Mana kedụ ka i ga-esi mara ma i butela ọrịa a?
Ike ọgwụgwụ: Nke mbụ, onye bu ọrịa nke Bekee kpọrọ Hantavirus Pulmonary Syndrome (HPS), na-amalitekarị site n'ike ọgwụgwụ, ahụ ọkụ, na ahụ mgbu, na-esote isi ọwụwa, isi ọwụwa, oyi, na nsogbu afọ.
Mana ọ ga-ekwe omume na mgbaama iku ume na-etolite - ihe isi ike iku ume - na mgbe ahụ ndị ọrịa chọrọ nlekọta ahụike ngwa ngwa.
Nke a bụ otu n'ime ọrịa ndị bụ isi nke eriri Andes kpatara, yana ọnụ ọgụgụ ọnwụ nke 20-40%.
Oge nnabata maka ọrịa ahụ bụkwa ihe na-agbagwoju anya - ọ nwere ike were ebe ọ bụla n'etiti otu izu na asatọ ka akara ngosi pụta.
Ọrịa nke abụọ, Ahụ ọkụ Haemorrhagic na Renal Syndrome (HFRS), nke na-amalite dị ka flu, nwereike ịga n'ihu na-emetụta akụrụ wee bute ọbara mgbali elu ọbara ọgbụgba, na nnukwu ọdịda akịrị.
A chụpụrụ mmadụ atọ enwetara na ha bu nje a ma buru ya na mba Netherlands maka ọgwụgwọ ka ụgbọ mmiri ahụ kwụsịrị na Cape Verde na Wednesde.
Enwere ọgwụ mgbochi ma ọ bụ ọgwụgwọ maka hantavirus?
Enweghị ọgwụgwọ a kapịrị ọnụ maka ọrịa hantavirus - mana nkwado ahụike n'oge nwere ike imeziwanye ndụ.
Ụdị nlekọta a tụrụ aro nwere ike ịgụnye ọgwụgwọ oxygen, ikuku ikuku na ọbụla dialysis.
Ndị ọrịa na-arịa ọrịa nwere nnukwu mgbaama nwere ike ịdị mkpa ka anabata ya n'ụlọ ọgwụ ma gwọọ ya na ngalaba nlekọta ahụike.
A na-anwale ọgwụgwọ ọhụrụ.
Ugbua e nweghị ọgwụ mgbochi dị n'ebe niile iji chebe nje a.
Agbanyeghị, a na-eji ụfọdụ eme ihe na China na South Korea megide ụdị ọrịa a na-ahụkarị ebe ahụ.
Kedụ ihe anyị ma maka nje hantavirus bidoro ọhụrụ?
Ebe foto si, Ụlọọrụ P&O
Mmadụ atọ anwụọla dịka ha butere ọrịa a na-enyo dịka nje 'hantavirus' ha butere n'ime ụgbọmmiri nlegharịanya. Nke a bụ ihe anyị maara - ma ihe anyị amaghị - ruo ugbu a:
Ihe anyị maara
- Ọnwụ atọ: Ụlọọrụ na-eleba anya n'ahụike na mba ụwa niile bụ World Health Organisation (WHO) ekwuola na mmadụ atọ anwụọla. Nke a gụnyere di na nwunye Dutch dị afọ 70 na 69. A na-agakwa n'ihu ibughachite ozu ha. Ozu nke onye nke atọ ka nọ n'ụgbọmmiri ahụ.
- Nwa afọ Breten nọ n'ụlọọgwụ: Otu nwaafọ Breten dị afọ 69 nọ ebe a na-elekọta ahụike ya na Johannesburg, Saụt Afrịka - naanị otu onye butere nje hantavirus ka e nwetara.
- Mmadụ abụọ ndị ọzọ na-arịa ọrịa n'ime ụgbọmmiri: Onye na-ahụ maka ụgbọmmiri 'Oceanwide Expeditions' kwuru na ndị ọrụ ụgbọmmiri abụọ chọrọ nlekọta ahụike ngwa ngwa mana ekwebeghị ka ha pụọ na Cape Verde maka ọgwụgwọ.
- Aha ụgbọmmiri: Ọrịa a tiwapụrụ n'ụgbọmmiri a kpọrọ MV Hondius, nke bu ndị njem ruru 150 si Argentina na-eme njem ugbua na ọdọụgbọmmiri dị n'isi obodo Cape Verde.
Ihe anyị na-amaghị
Ọnụ ọgụgụ ndị butere nje a: E kwupụtala otu onye butere nje a n'ụlọ nnyocha, ebe a na-enyocha mmadụ ise ọzọ e kwuru butere nje a dịka ụlọọrụ WHO si gwaa BBC.
Etu ntiwapụ ahụ siri malite: A na-ebute ọrịa a site na mmamịrị, nsị, ma ọ bụ mmiri, na-agbasakarị site na òké ịta ma ọ bụ mbụ ya - nnyefe n'etiti ndị mmadụ dị ụkọ.
Ọnọdụ ndị ọzọ nwere ike ịpụta: Onye ọkammụta n'ihe banyere nje 'microbiologist' gwara BBC na ọ na-ewe ihe dịka otu izu ruo asatọ iji pụta ọfụma "anyị ga-ahụ ọtụtụ ndị na-ebute ọrịa ahụ ụbọchị na izu ndị na-abịa?"
End of Ọrịa ndị ọzọ na-efe efe
Gịnị bụ ọrịa hantavirus?
Hantavirus bụ ụdị nje ndị òké na-ebu na-ebunye mmadụ site n'ikuku ụmụ irighiri ihe dị n'ikuku sitere na nsị nke òké akpọnwụwo.
Ọ bụ ọrịa a na-ebutekarị mgbe nje a na-efegharị n'ikuku site na mmamịrị, nsị, ma ọ bụ mmiri, dị ka Centlọ Ọrụ Maka Nchịkwa na Mgbochi Ọrịa US (CDC).
Ọ bụ ezie na ọ dị ụkọ, ọ nwekwara ike gbasaa site na òké ịta mmadụ ma ọ bụ ịga mmadụ mbụ.
Nje a nwereike ibutere mmadụ ọrịa abụọ siri ike. Nke mbụ, Hantavirus Pulmonary Syndrome (HPS), na-amalitekarị site n'ike ọgwụgwụ, ahụ ọkụ, na ahụ mgbu, na-esote isi ọwụwa, oyi, na nsogbu afọ. Ọ bụrụ na onye ahụ anaghị eku ume ọfụma, ọnụọgụgụ na onye ahụ nwereike ịnwụ dị ihe dịka 38 pasenti, dịka CDC si kwuo.
Ọrịa nke abụọ, ahụ ọkụ Haemorrhagic na Renal Syndrome (HFRS), dị njọ karịa ma na-emetụta akụrụ. Mgbaàmà ndị ọzọ nwere ike ịgụnye ọbara mgbali elu, ọbara ọgbụgba n'ime, na nnukwu ọdịda akụrụ.
Mmadụ ole ka e kwuru nwere nje Hantavirus n'ụwa niile?
Ihe ruru mmadụ 150,000 ka HFRS kwuru na-enwe ọrịa n'ụwa niile kwa afọ, ọkachasị na Yurop na Eshịa, dịka akụkọ sitere na National Institutes of Health. Ihe karịrị ọkara ndị a na-emekarị na Chaịna.
Ndekọ nke mba Amerịka na-egosi na site n'afọ 1993, mgbe nnyocha nke nje hantavirus malitere ruo 2023, e nwere mmadụ 890 butere ọrịa ahụ na mba ahụ.
N'agbanyeghị na nje Seoul, otu n'ime ụdị nje hantavirus nke oke si mba Norway na-ebu ( bụnke a makwaara dịka oke na-acha aja aja), n'ụwa niile, gụnyere na Amerịka.
Kedụ ka e si agwọ ọrịa hantavirus?
Enwebeghị ọgwụgwọ a kapịrị ọnụ maka ọrịa hantavirus.
CDC kwupụtara maka iji ịgwọ ihe mgbaàmà ndị nwereike ịgụnye ọgwụgwọ iku ume 'oxygen', iji igwe 'ventilator' eku ume, ọgwụ nje na ọbụna 'dialysis'.
E nwereike ịnabata ndị ọrịa nwere nnukwu mgbaàmà n'ụlọọgwụ na ngalaba nlekọta ahụike. N'ọnọdụ ndị siri ike, o nwekwara ike ịdị mkpa ka etinyere onye ahụ 'tube'.
CDC na-atụ aro ka ndị mmadụ kpochapụ òké n'ụlọ ma ọ bụ n'ụlọọrụ iji belata mfesa nje ahụ.
Ụlọọrụ ahụ na-atụ aro ka a na-emechi ebe oke si abata n'okpuru ụlọ ma ọ bụ n'elu ebe òké nwere ike ịbanye n'ụlọ.
A na-atụkwa aro iyi ihe nchekwa mgbe ị na-ehicha nsị oke iji zere ikuru ikuku ọjọọ bu nje ahụ.
