پزشکیان در مورد کشته‌های اعتراضات دی ۱۴۰۴: نباید کارمان به اینجا می‌رسید

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، در مصاحبه‌ای که بخش اول آن دیشب (چهارشنبه ۱۴ مرداد) از تلویزیون ایران پخش شد، در مورد اعتراضات دی ماه سال گذشته و کشته‌ها و آسیب‌دیدگان این اعتراضات گفت: «من هنوز هم نمی‌توانم این حوادث را فراموش کنم و نباید کارمان به اینجا می‌رسید.»

آقای پزشکیان در عین حال دولت آمریکا را به مسلح کردن معترضان متهم کرد و مورد آمار کشته‌شدگان دی ماه گفت: «کسانی که در خارج نشسته‌اند و تعداد کشته‌شدگان دی‌ماه را ۳۰ یا۴۰ هزار اعلام می‌کنند، نامرد و وطن‌فروش هستند.»

اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ که ابتدا در واکنش به افزایش پیوسته نرخ ارز و مشکلات معیشتی در بازار تهران آغاز شد، به‌سرعت جنبه ضدحکومتی به خود گرفت و به شهرهای مختلف گسترش پیدا کرد.

از ابتدای اعتراضات دی‌ماه، نیروهای امنیتی سرکوب معترضان را آغاز کردند و عده‌ای کشته شدند، اما خشونت‌بارترین روزهای سرکوب این اعتراض‌ها ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه اتفاق افتاد و در نتیجه‌ آن هزاران شهروند معترض در سراسر ایران به ‌دست نیروهای امنیتی کشته شدند.‌

در مورد تعداد دقیق کشته‌شدگان اعتراضات دی ماه تاکنون آمار متفاوتی از سوی منابع مختلف اعلام شده است.

دولت ایران تعداد کل کشته‌شدگان را ۳ هزار و ۱۱۷ نفر اعلام کرد و فهرستی شامل نام و کد ملی کشته‌شدگان منتشر کرده است.

تصاویر و گزارش‌های رسیده از ایران و اظهارات شاهدانی که با بی‌بی‌سی صحبت کرده‌اند حاکی از خشونت بی‌سابقه در سرکوب اعتراضات دی ۱۴۰۴ است. در این اعتراضات هزاران نفر کشته و زخمی شدند، هر چند آمار رسمی حکومت ایران به مراتب کمتر از آمار نهادهای حقوق‌ بشری است.

خبرگزاری فعالان حقوق بشر (هرانا) جان باختن ۷۰۱۵ نفر را تایید کرده است. از این تعداد ۶۵۰۸ معترض، ۲۱۴ نفر از نیروهای نظامی و حکومتی و ۶۷ نفر غیرمعترضان غیرنظامی شناسایی شده‌اند. هرانا اعلام کرده است که در حال بررسی چند هزار مورد گزارش کشته‌شده دیگر است. نهادهای حقوق بشری هشدار می‌دهند که آمارهای واقعی ممکن است بسیار بیشتر از رقمی که تاکنون تایید شده، باشد.

رسانه‌‌ها و شخصیت‌های سیاسی هم آمار مختلفی بین ۳۰ تا ۵۰ هزار نفر را در سخنان خود اعلام کرده‌اند.

به دلیل محدودیت‌های ارتباطی و دسترسی محدود رسانه‌های مستقل ارزیابی آمار در اعتراضات به‌سختی ممکن می‌شود و راستی‌آزمایی این اطلاعات، عملا ممکن نیست.

رئیس جمهور ایران، همچنین در بخشی دیگر از سخنان خود گفت که از نظر او علت پایداری کشور در جنگ برابر آمریکا و اسرائیل، «پشتیبانی مردم» بوده است؛ مردمی که گفته از نظر او «همه کسانی هستند که در این مملکت زندگی می‌کنند؛ مستقل از عقیده، باور، نگاه، جنسیت و قومیتشان.»

آقای پزشکیان به موضوع گفتگوهای خود با علی خامنه‌ای، رهبر سابق ایران، درباره تسهیل بازگشت ایرانیان خارج از کشور به ایران اشاره کرد و گفت: «اگر قرار است کسی اجازه ورود نداشته باشد، باید از ابتدا صریحاً به او گفته شود که نیاید؛ نه اینکه وارد کشور شود و بعد او را بگیرند و نگذارند بازگردد. این کار نامردی است.»

او درباره نظرات رهبر جدید ایران، مجتبی خامنه‌ای هم در این گفتگو صحبت کرد از جمله این که در حال حاضر «امکان ارتباط با مجتبی خامنه‌ای بسیار سخت است.»

آقای پزشکیان در این مصاحبه که به مناسبت دومین سالگرد ریاست جمهوری او ضبط شده بود، گفت رهبر فعلی حکومت گفته بود اگر در جلسه شورای عالی امنیت ملی، سه چهارم به یک طرح رای دهند می‌پذیرد.

آقای پزشکیان گفت که از سیزده نفر حاضر در جلسه شورای عالی امنیت ملی، دوازده نفر به طرح یادداشت تفاهم با آمریکا رای داده بودند