Mỹ nói hàng chục quốc gia đã giúp Trung Quốc né thuế quan của ông Trump

Nhà Trắng hôm 13/8 cho biết trong một báo cáo rằng hơn 40 quốc gia đã giúp Trung Quốc né thuế quan của Mỹ bằng cách chuyển hàng xuất khẩu của Trung Quốc qua các nước chịu mức thuế nhập khẩu thấp hơn.

Danh sách các quốc gia được nêu có Canada, Ấn Độ, Mexico, Nhật Bản và Hàn Quốc.

Theo Nhà Trắng, hoạt động này đã giúp Trung Quốc tránh phải trả hàng chục tỷ đô la tiền thuế.

Cố vấn thương mại Nhà Trắng Peter Navarro nói tình trạng này đã khiến Mỹ mất đi "việc làm và hàng tỷ đô la".

Phản hồi yêu cầu bình luận của BBC, người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington nói rằng "chiến tranh thương mại không có người chiến thắng", và rằng Trung Quốc phản đối các biện pháp áp thuế của Mỹ cũng như việc Washington sử dụng quyền lực nhà nước để nhằm vào doanh nghiệp Trung Quốc.

Người phát ngôn này cho biết thêm rằng "bất kỳ hành động hoặc thỏa thuận đơn phương nào liên quan đến hàng hóa quá cảnh đều không được nhắm vào hoặc gây tổn hại đến lợi ích của bên thứ ba."

BBC đã liên hệ với đại sứ quán tại Mỹ của Canada, Ấn Độ, Mexico, Nhật Bản, Hàn Quốc và các đối tác thương mại khác được nêu trong báo cáo để đề nghị bình luận.

Báo cáo được công bố trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc liên tục áp đặt các biện pháp trừng phạt lẫn nhau, chỉ vài tuần trước khi Tổng thống Donald Trump dự kiến gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Washington.

Theo các ước tính của chính phủ và khu vực tư nhân được Nhà Trắng dẫn lại, lượng hàng hóa trị giá từ 30 tỷ USD đến khoảng 300 tỷ USD đã được chuyển từ các quốc gia chịu mức thuế cao sang các nước có mức thuế thấp hơn.

Hoạt động này được gọi là trung chuyển, tức việc vận chuyển hàng hóa qua một quốc gia trung gian trên đường đến điểm đến cuối cùng.

Mỹ cáo buộc Trung Quốc lợi dụng hình thức này bằng cách đưa hàng hóa qua những quốc gia có mức thuế thấp hơn.

Theo báo cáo của Nhà Trắng, Trung Quốc đã sử dụng các nước thứ ba làm điểm trung chuyển và đóng gói lại hàng hóa để che giấu nguồn gốc thực sự nhằm được hưởng mức thuế thấp hơn.

Báo cáo đồng thời mô tả quá trình này là "sự gian lận được che đậy bằng thủ thuật hồ sơ".

Nhà Trắng cho biết Mỹ đã triển khai các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) để phát hiện những hoạt động trung chuyển nhằm né thuế.

Báo cáo này có thể làm gia tăng những bất đồng giữa Washington và Bắc Kinh trước cuộc gặp dự kiến giữa ông Trump và ông Tập Cận Bình tại Mỹ vào tháng Chín.

Dù hai bên đã đình chỉ phần lớn các mức thuế sau cuộc đàm phán hồi tháng 5/2025, Mỹ và Trung Quốc vẫn tiếp tục áp đặt các biện pháp hạn chế lẫn nhau, trong đó có hạn chế robot hình người xuất khẩu sang Mỹ và các biện pháp kiểm soát chặt hơn của Trung Quốc đối với xuất khẩu drone.

Hồi tháng 4/2025, ông Trump đã công bố các mức thuế quan mới đối với hàng chục đối tác thương mại của Mỹ dựa trên niềm tin lâu nay rằng thuế quan sẽ giúp thúc đẩy việc làm và nền kinh tế Mỹ.

Các biện pháp trừng phạt này sau đó đã bị Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ, nhưng ông Trump đã liên tục đưa ra các mức thuế quan mới bằng cách sử dụng các đòn bẩy pháp lý khác để tiếp tục chính sách đặc trưng của mình.